2013/11 sayılı Genelge Başlık 2Fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmada esas alınacak hususlar

Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, yasada belirtilen işyerlerinde ve belirtilen işleri fiilen yapması koşullarının birlikte gerçekleşmesine bağlı bulunmaktadır. Diğer bir ifade ile fiili hizmet süresi zammından, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan ve fiilen 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasındaki tabloda belirtilen işleri yapmaları nedeniyle işlerin risklerine maruz kalan sigortalılar yararlandırılacaktır.

Fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması için sayılan işyerlerinde çalıştıkları halde, söz konusu işleri/görevleri yapmayan veya sayılan işleri/görevleri yaptıkları halde, söz konusu işyerlerinde çalışmayan sigortalıların işyeri ve iş koşulu şartı bir arada yerine gelmediğinden fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmalarına imkan bulunmamaktadır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ancak, esas faaliyet konusu nedeniyle fiili hizmet süresi zammı belge türleri ile ilişkilendirilmemiş işyerlerinde, fiili hizmet süresi zammı kapsamında bulunan işler de yapılabilmekte olup, (örneğin, “motorlu piston imalatı” yapılan işyerinde bir dökümhanenin bulunması gibi) bu şekilde, esas faaliyet konusu bakımından fiili hizmet süresi kapsamında değerlendirilmeyen işyerlerince Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasındaki tabloda yer alan işleri yapan sigortalıların fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalıştırıldığının belgelenerek (çalışanların diploma, sertifika vb. belgeleri) müracaat edilmesi halinde, bu sigortalıların çalışmalarının fiili hizmet süresi zammı kapsamına girip girmediği Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen hükümlere bakılarak araştırılacak, uygun görülmesi durumunda Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen süreye ilişkin tanımlama işlemi yapılacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Diğer taraftan, işverenlerce fiili hizmet süresi zammı kapsamında sigortalı çalıştırıldığının dilekçe ile beyan edilmesine rağmen kanıtlayıcı belge sunulamaması halinde işyerinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışılıp çalışılmadığının Kurumun kontrol ve denetimle görevli memurlarınca tespiti yapıldıktan sonra uygun görülen işyerlerinin tanımlama işlemi yapılacaktır.

Türk Silahlı Kuvvetlerinde, (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığında emniyet ve polis mesleğinde, Milli İstihbarat Teşkilatında çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanılabilmeleri için çalışmanın ilgili kamu idaresinde ve belirtilen kadro veya unvanlarda geçmesi, yasama organı üyeleri ile dışardan atanan bakanların ise söz konusu görevleri yapmaları yeterli olacaktır.

Yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar hariç, fiili hizmet süresi zammı kapsamında olan işyerlerinde çalışan sigortalıların çalışılan ayın bazı günlerinde kapsam dışı işlerde geçen süreleri ile kapsamda olan işlerde fiilen çalışmayarak risklerine maruz kalmadıkları 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen tatil günleri ile yıllık izin, ücretsiz izin, ücretli izin, sıhhi izin ve eğitim kurs süreleri Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında değerlendirilmeyecektir. Türk Silahlı Kuvvetleri, (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet ve Milli İstihbarat Teşkilatında fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışan sigortalıların ise ücretsiz izin süreleri dışındaki diğer süreleri 40 ıncı madde kapsamında değerlendirilecektir.

(Ek, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) 6552 sayılı Kanunun 42 nci maddesi ile Kanunun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasında yapılan değişiklik uyarınca, ikinci fıkrada yer alan tablonun (10) numaralı sırasında yer alan yeraltı işlerinin maden ocakları (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işlerde çalışanlar için 6552 sayılı Kanunun yürürlük tarihi olan 11/9/2014 tarihinden itibaren, fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacakları dönem içerisinde kalan; yıllık ücretli izin, sıhhi izin, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri ile eğitim, kurs, iş öncesi ve sonrası hazırlık sürelerinde fiilen çalışma ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalma şartı aranmayacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işyerlerinden Kurumumuza aylık prim ve hizmet belgesiyle yapılan fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki bildirimlere yönelik 3/11/2017 tarihinden itibaren e-bildirge programında her ay için azami 26 gün bildirim kontrolü konulmuş olup, aynı işyerinden farklı belge türleri ile toplamda 30 günden fazla hizmet bildirilmeyecektir. (örneğin; (01) nolu belge türü ile 4 gün, (32) nolu belge türü ile 26 gün gibi)

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Yine, e-bildirge programında 2018 yılı Mart ayından itibaren de bir işyerinden aynı sigortalılar için aynı döneme ait farklı belge türleri seçilerek toplamda 30 günden fazla hizmet bildirilmemesi yönünde kontrol konulmuştur.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) E-bildirge programına her ay için azami 26 gün üzerinden fiili hizmet süresi zammı bildirilmesine yönelik kontrolün konulduğu 3/11/2017 tarihinden önceki sürelerde işverenlerce, bazı dönemlerde aynı işyerinden aynı sigortalı için;

Dönem yıl/ay Belge Kodu Belge Türü Gün Prime esas kazanç 2011/08 Asıl 94.05 2011/08 Asıl 1,723.13 2016/04 Asıl 207.45 2016/04 Asıl 2,831.49 2017/07 Asıl 1,958.28 2017/07 Asıl 1,958.28 şeklinde bildirim yapıldığı ve prime esas kazançların da buna göre oluşturulduğu tespit edilmiştir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Bu çerçevede, 3/11/2017 tarihinden önce Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında 26 günden fazla bildirim yapılan sigortalılardan bu Genelgenin yayımı tarihi itibariyle aylık bağlanmamış olanların fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki çalışmaları yukarıdaki istisnalar hariç olmak üzere 26 gün olarak dikkate alınacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) İşverenlerce aynı sigortalı için aynı işyerinden fiili hizmet süresi zammı ile normal çalışma süreleri için toplamda 30 günün üzerinde yapılan bildirimler aşağıdaki tabloda örneklendiği şekilde dikkate alınacaktır.

İşverenlerce farklı belge türleri ile 30 günün üstünde hizmet bildirildiğini gösterir tablo (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Diğer taraftan, ay içinde işe girişi ya da işten çıkışı olanlar için fiili hizmet süresi zammına tabi belge türleri ile bildirimi yapılacak azami gün sayısı, sigortalı adına o ay bildirilecek toplam prim ödeme gün sayısının 30'a bölünmesi ile çıkan sonucun 26 ile çarpılmasıyla bulunacaktır. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilecektir. Fiili hizmet süresi zammı dışındaki çalışmalar için de normal belge türleri ile bildirim yapılacaktır. Her bir belge türü için eksik gün nedeni olarak “13-Diğer Nedenler” seçilecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek - Sigortalı 10/9/2018 tarihinden itibaren özel (B) hastanesinde "anestezi teknisyeni" olarak göreve başlamıştır. Sigortalının işe girdiği 10/9/2018 tarihinden o ayın son gününe kadar ki sürede toplam prim ödeme gün sayısı 21’dir. Sigortalının çalışmasından dolayı fiili hizmet süresi zammına esas azami gün sayısı, (21/30) x 26 =18,20’dir. Hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edileceği için bulunan gün sayısı 19 kabul edilecektir. Bu nedenle, işveren tarafından sigortalı için, (29) numaralı belge türünden azami 19 gün, (01) numaralı belge türünden asgari 2 gün olmak üzere toplamda 21 gün hizmet bildirilecektir.

Günlük çalışma süresinin bir bölümünde fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki işlerde çalışan sigortalılar çalıştıkları sürelerle orantılı olarak fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklardır. Gönderilecek belgenin dönemine ait yapılan hesaplama sonucunda, fiili Dönem yıl/ay Belge türü İşverenin bildirdiği PÖGS Olması Gereken PÖGS Prime esas kazanç 2016/6 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2016/6 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2016/9 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2016/9 Kazanç aynı 2016/12 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2016/12 Kazanç aynı 2017/3 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2017/3 Kazanç aynı 2017/7 Değerlendirilen gün karşılığı kazanç 2017/7 Kazanç aynı hizmet süresi zammı kapsamında geçen çalışma günlerinin küsuratlı çıkması halinde bu süre tam güne iblağ edilecek, söz konusu belgenin dönemine ait fiili hizmet süresi zammının küsuratlı çıkması halinde ise tama iblağ yapılmayacaktır. Ancak, tama iblağ işlemi sigortalının hizmet bildirimi veya emeklilik işlemlerinde bir defaya mahsus olmak üzere yapılacaktır.

Kontrol, denetim ve idareciliğin gerektirdiği gözlem ve benzeri amaçlarla süreklilik arz etmeyen kısa süreli çalışmalar, bu işlerin fiilen yapılmayıp işin yönetim görevinin yapılması ile söz konusu işleri yapmakla birlikte işin otomasyonla yapılması, ileri teknolojilerin kullanılması gibi sebeplerle iş sağlığı ve iş güvenliği tedbirleri alınarak, riskin ve zararlı faktörlerin etkilerinin ortadan kalktığı durumlarda sigortalılar fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.

2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesine göre itibari hizmet süresi, 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine göre fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışması olup, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamında çalışması olmayanlar, bu tarihten sonra fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaklardır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) (4/a) kapsamında çalışan sigortalılar için ise fiili hizmet süresi zammından faydalanacak işkolu kodları ile meslek kodları e-bildirge programında yayımlanmış olup, söz konusu meslek kodu listesinde yer alan meslekler dışında bildirim yapılmayacaktır. Ancak, meslek kodu listesinde yer almayan, ilgili Kanunlara göre sağlık mesleği olduğu kabul edilen meslekler için ise görüş alındıktan sonra gerekli işlemler yapılacaktır. Ayrıca, fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilen iş kolu kodu listesinde yer almayan işyerleri ise anılan Kanunlara göre sağlık mensubu sayılan kişileri çalıştırdığını belgelemesi halinde gerekli tanımlama işlemi yapılacak ve bu işyerlerinde çalışan sağlık mensupları da fiili hizmet süresi zammından faydalandırılacaktır.

Örnek 1- 1/6/2000 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesine göre azotlu gübre fabrikasında geçen çalışmalarından dolayı itibari hizmet süresinden faydalanan sigortalı, Kanunun 40 ıncı maddesinde azotlu gübre fabrikasında geçen süreler kapsama alınmadığından 1/10/2008 tarihinden itibaren bu çalışmalarından dolayı fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.

Örnek 2- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olarak özel sektöre ait gazete işyerinde Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle 1/7/2013 tarihinden itibaren ilk defa çalışmaya başlayan sigortalı, bu çalışmalarından dolayı fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaktır.

Örnek 3- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında özel sektöre ait gazete işyerinde 1/2/2009 tarihinden itibaren idari görevli olarak çalışmaya başlayan sigortalı, 1/7/2013 tarihinden itibaren Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle fiilen gazetecilik yaparak çalışmasını sürdürmüştür. Bu sigortalı 1/7/2013 tarihinden itibaren fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaktır.

Örnek 4- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında Basın Kartı Yönetmeliğine göre basın kartı sahibi olmak suretiyle kamu idaresinde basın ve gazetecilik mesleğinde 15/5/2013 tarihinden itibaren ilk defa çalışmaya başlayan sigortalı, bu çalışmalarından dolayı fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaktır.

Örnek 5- 15/10/1995 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanunun mülga 32 nci maddesine göre Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında zirai mücadele ve zirai karantina işleri ile salgın, bulaşıcı ve paraziter hayvan hastalıkları ile mücadele işlerinde çalışarak fiili hizmet süresi zammından faydalanan sigortalı, Kanunun 40 ıncı maddesinde söz konusu işler kapsama alınmadığından 15/10/2008 tarihinden itibaren bu çalışmalarından dolayı fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.

Örnek 6- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında öğretim görevlisi olarak görev yapmakta iken aynı zamanda özel sektörde basın kartı sahibi olmak suretiyle gazetecilik yapan sigortalının Kanunun 53 üncü maddesi gereğince 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki hizmeti esas alınacağından, gazetecilik mesleğinde geçen çalışmalarından dolayı fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 7- (A) Eczanesi, "eczane kalfası" olarak çalıştırdığı sigortalı (B)'nin Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasındaki tablonun (20) numaralı sırasında yer alan hüküm çerçevesinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirimini yapabilmek için ilgilinin Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Türk Eczacıları Birliği işbirliği neticesinde düzenlenen eğitim sonucunda düzenlenen sertifikası ya da kurs bitirme belgesini de ekleyerek 18/1/2019 tarihinde dilekçe vermiştir. Yapılan incelemede, sigortalının ilgili Bakanlıkça onaylı kurs bitirme belgesinin bulunduğu, dolayısıyla da 1219 sayılı Kanunun geçici 7 nci maddesi uyarınca sağlık meslek mensubu sayıldığından bu sigortalıyı çalıştıran işyerinin Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen süreye ilişkin tanımlama işlemi yapılacak, sigortalı (B)'nin hizmetleri “3213.02-Eczane hizmetleri teknikeri” meslek koduyla bildirilecektir.

Fiili hizmet süresi zammı kapsamına tabi işyerlerinde ve işlerde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarına tabi çalışanlar fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaktır. Bunların dışında kısa vadeli sigorta kollarına tabi çalışanlarla yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra aylıklarını kestirmeksizin sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar ise fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmayacaktır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) İnsan sağlığına ilişkin işlerde çalışanlardan hekimlerin 1219 sayılı Tababet Ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun, 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunlar kapsamında sağlık meslek mensubu sayıldıklarının incelenebilmesi için Sağlık Bakanlığı ile yapılan çalışmalar sonucunda, Bakanlıkça belirlenen ve Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 15/8/2018 tarih ve 73686883-045.01-E.265 sayılı yazısı ekinde gönderilen listede yer alan unvanların fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması gereken sigortalılar olduğu hususunda mutabakat sağlanmış ve söz konusu liste https://hitap.sgk.gov.tr/HitapWeb/ adresinde 29/8/2018 tarihli Duyuru ekinde yayınlanmıştır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Diğer taraftan, 1219, 6283 veya 6197 sayılı kanunlar uyarınca sağlık meslek mensubu sayılmakla birlikte halen 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunun uyarınca görev yapanlarda insan sağlığı için koruyucu, teşhis, tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde fiilen çalışmaları şartıyla fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklardır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ayrıca, Sağlık Bakanlığına bağlı ağız ve diş sağlığı merkez ve hastanelerinde görev yapan başta Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Uzmanları ile Röntgen Teknisyenleri Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan tablonun (11) sıra numarası uyarınca fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmamakta iken, konuya ilişkin olarak açılan davaların Danıştay Onbirinci Dairesinin 14/2/2018 tarihli E.2013/2768, K.2018/800, E.2013/21707 K.2018/801 ve E.2013/118, K.2018/802 sayılı kararları ile Sağlık Bakanlığı aleyhine sonuçlanması üzerine Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğünce 81 İl Sağlık Müdürlüğüne dağıtımlı olarak yazılan tarihsiz 87307621-419 sayılı yazı ile Danıştay kararları ve Sağlık Hizmetlerinde İyonlaştırıcı Radyasyon Kaynakları ile Çalışan Personelin Radyasyon Doz Limitleri ve Çalışma Esasları Hakkında Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi uyarınca Radyasyon Güvenliği Komitesi Kurulması ve Komitece karar verildikten sonra radyasyon görevlisi sayılan personelin fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmaları yönünde uygulamaya geçildiğinin bildirilmesi üzerine Kurumumuzca yapılan değerlendirme sonucunda ağız ve diş sağlığı merkez ve hastanelerinde görev yapan başta Ağız, Diş ve Çene Radyolojisi Uzmanları ile Röntgen Teknisyenleri Danıştay karar tarihi olan 14/2/2018 tarihinden sonra geçen çalışmalarından dolayı kurulacak olan Radyasyon Güvenliği Komitesinin kararı doğrultusunda radyasyon görevlisi sayılmaları halinde fiili hizmet süresi zammından yararlandırılacaklardır.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) 669 ve 670 sayılı KHK’lar gereğince Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı eğitim hastaneleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri Rehabilitasyon ve Bakım Merkezi ile asker hastaneleri, dispanser ve benzeri sağlık hizmet birimleri ile Jandarma Genel Komutanlığına ait sağlık kuruluşlarında çalışmakta iken Sağlık Bakanlığına, Gülhane Askeri Tıp Akademisine bağlı yükseköğretim birimlerinde görev yapmakta iken Sağlık Bilimleri Üniversitesine devredilen personelden aylıklarını 926 sayılı Kanuna göre almaya devam edenler, bu şekilde aylık almaya devam ettikleri sürece Kanunun 40 ıncı maddesinde yer alan tablonun 13 sıra numarası uyarınca yararlandırıldıkları fiili hizmet süresi zammından yararlandırılmaya devam edeceklerdir.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026