2013/11 sayılı Genelge Başlık 12925 sayılı Kanun hariç diğer kanunlara tabi geçen hizmetlerin çakışması

506 sayılı Kanunun mülga 2 nci maddesinde bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılanların sigortalı sayılacağı, 3 üncü maddesinin (I/F) bendinde ise kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarına prim veya kesenek ödeyenlerin sigortalı sayılmayacakları öngörülmüştür.

1479 sayılı Kanunun mülga 24 üncü maddesinin (I) numaralı bendine göre sosyal güvenlik kuruluşları kapsamı dışında kalan ve herhangi bir işverene hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan, esnaf ve sanatkarlar ile diğer bağımsız çalışanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı dolayısıyla gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar ile gelir vergisinden muaf olanlardan esnaf ve sanatkar sicili ile birlikte kanunla kurulu meslek kuruluşuna usulüne uygun olarak kayıtlı olanlar, kollektif şirketlerin ortakları, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları, limited şirketlerin ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, donatma iştirakleri ortakları, anonim şirketlerin kurucu ortakları ile yönetim kurulu üyesi olan ortakları sigortalı sayılmıştır.

1479 sayılı Kanunun 24 üncü maddesinin (II/c) fıkrasına göre, kanunla veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulu sosyal güvenlik kuruluşlarına prim veya kesenek ödeyenlerle bu tür kuruluşlardan malullük veya yaşlılık aylığı ile daimi tam iş göremezlik geliri almakta olanlar, aylık veya gelir bağlanması için talepte bulunmuş olanların (dul ve yetim aylığı veya Sosyal Sigortalar Kurumundan geçici veya sürekli kısmi iş göremezlik geliri alanlar hariç) sigortalı sayılamayacakları hükme bağlanmıştır.

Sosyal güvenlik kurumları arasında 2829 sayılı Kanunun uygulamasından doğan işlemlere ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesiyle Bu Kurumlar Arasında Diğer İşlemlere İlişkin Protokolün “Hizmet Çakışmaları” başlıklı 10 uncu maddesinde Sosyal Sigortalar Kurumu ile Bağ-Kur arasındaki hizmet çakışmalarında, ilgili kanunlarda aksine bir hüküm olmadığı takdirde önce başlayan hizmetin geçtiği kurumdaki sigortalılık sona ermedikçe diğer kurumdaki sigortalılığın geçerli sayılmayacağı hükmü bulunmaktadır.

Ayrıca, geçici iş göremezlik dolayısıyla geçen süreler ile hafta sonu ve resmi tatil süreleri dışında sigortalılığın kesintiye uğraması halinde kesinti tarihinden itibaren sonra başlayan sigortalılık esas alınmaktadır.

1479 sayılı Kanunun geçici 18 inci maddesi gereğince sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 4/10/2000 tarihine kadar kayıt ve tescilini yaptırmamış olan sigortalıların sigortalılık hak ve mükellefiyetleri 4/10/2000 tarihinden itibaren, Kanunun 1/10/2008 tarihinde yürürlüğe giren geçici 8 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hariç diğer alt bentlerine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 1/10/2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılık hak ve yükümlülüğünün 1/10/2008 tarihinden itibaren başlayacağından hizmet çakışmalarında bu husus dikkate alınarak işlem yapılır.

506 sayılı Kanunun mülga 85 inci maddesine göre isteğe bağlı sigortaya devam etmekte iken, 1479, 2925 veya 2926 sayılı kanunlara tabi çalışmaları bulunanların isteğe bağlı sigortalılıkları, 1/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilerek 4 üncü madde kapsamındaki sigortalılıkları başlatılacaktır.

(Değişik, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığın devam ettirilmesinde bu Genelgenin ikinci kısım, birinci bölüm “3.4- 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi çalışması olanlar” alt başlıklı bölümde belirtilen açıklamalar doğrultusunda işlem yapılır.

1/10/2008 tarihinden önce 506 ve 1479 sayılı Kanunların mülga hükümlerine tabi olarak aynı anda geçen hizmetlerin sigortalılara mal edilmesinin usul ve esasları devredilen Sosyal Sigortalar Kurumunun 9/2/1993 tarihli ve 16-60. Ek Genelgesi ile devredilen Bağ-Kur Genel Müdürlüğünün 6/8/1993 tarihli ve 1993-1 sayılı Talimatı ile belirlenmiştir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalılığı devam ederken, 2008 yılı Ekim ayı başından önce Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki çalışmaları sona ermeden (b) bendi kapsamına alınmayacaklardır. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılar hakkında da aynı şekilde işlem yapılacaktır.

Kanunun geçici 7 nci maddesinde, 2008 yılı Ekim ayı başına kadar 506, 1479, 2925, 2926, 5434 sayılı kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre sandıklara tabi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibari hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık sürelerinin tabi oldukları kanun hükümlerine göre değerlendirileceği öngörüldüğünden, 2008 yılı Ekim ayı başına kadar geçen hizmetler yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda değerlendirilecektir.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026