İçeriğe atla
Birinci Kısım — AYLIĞA HAK KAZANMA KOŞULLARINI ETKİLEYEN TEMEL EMEKLİLİK KAVRAMLARI 1. Sigortalılık Süresi

2018/38 sayılı Genelge Başlık 3.2Yaş Hadlerinden İndirim Yapılması

- 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesi kapsamındaki itibari hizmet süreleri, - Kanunun 40 ıncı maddesi kapsamındaki fiili hizmet süresi zamları, - Kanunun 28 inci maddesi kapsamında kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, sigortalıların emeklilik için öngörülen yaş hadlerinden indirilecektir.

3.2.1- 506 Sayılı Kanunun Mülga Ek 5 inci Maddesi Kapsamındaki İtibari Hizmet Süreleri

Kanunun geçici 7 nci maddesinde, 506 sayılı Kanunun mülga ek 5 inci maddesinde sayılan itibari hizmet süresi kapsamında yer alıp, Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılmayan işlerde, Kanunun yürürlük tarihinden önce geçen çalışma sürelerinin itibari hizmet süresi olarak değerlendirilmesinde, 3600 prim gün koşulunun aranmayacağı öngörülmüş olup, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihe kadar bu kapsamda geçen itibari hizmet süreleri beş yıldan çok olmamak üzere yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen yaş hadlerinden indirilecektir.

Kanunun yürürlük tarihinden önce 4/1-(a) kapsamında itibari hizmet süresi bulunup, Kanunun yürürlük tarihinden sonra 4/1-(b) veya 4/1-(c) kapsamında çalışan ve tahsis talebinde bulunan sigortalılara Kanunun geçici 2 nci maddesine göre aylık bağlanırken, aylığa hak kazanma koşullarının 4/1-(b) veya 4/1-(c) sigortalılık haline göre belirlenmesi durumunda, itibari hizmet süreleri dikkate alınmayacak, ancak, sigortalıya 4/1-(a) kapsamında aylık bağlanması durumunda, itibari hizmet süreleri emeklilik için aranan yaş hadlerinden indirilecektir.

3.2.2- FHSZ Kapsamındaki Hizmetler

Kanunun 40 ıncı maddesinde öngörülen FHSZ’nin üç yılı geçmemek üzere, 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasının (18) numaralı sırasında bulunan yasama organı üyeleri ile dışarıdan atanan bakanlar için tamamı, diğerleri için yarısı Kanunda yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

Yine, aynı maddenin ikinci fıkrasının (10) numaralı bendinde yer alan yer altı işlerinde çalışanların FHSZ’nin tamamı yaş hadlerinden indirilecek olup, yaş haddi indiriminde üst sınır uygulanmayacaktır.

Ancak, yaş haddi indiriminden yararlanabilmek için ölüm ve maluliyet halleri ile 40 ıncı maddenin ikinci fıkrasının (18) numaralı sırasında bulunanlar hariç, (10) numaralı bendinde yer alan yer altı işlerinde çalışan sigortalıların en az 1800 gün, diğer bentlerde yer alan sigortalıların ise en az 3600 gün Kanunda belirtilen işyeri ve işlerde çalışmış olmaları şartı aranacaktır.

Örnek 1: Sigortalının kurşun ve arsenik işyerinde 1400 gün, radyoaktif ve radyoiyonizan işyerinde 1300 gün, Kanalizasyon işyerinde ise 1600 gün çalışmasının olması halinde;

Kurşun arsenik işleri FHSZ: 1400 x 60/360 = 233,3 =) 234 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 60 gündür)

Radyoaktif ve radyoiyonizan işleri FHSZ: 1300 x 90/360 = 325 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 90 gündür)

Kanalizasyon işleri FHSZ: 1600 x 180/360 = 800 gün (söz konusu işyerinde her 360 gün için eklenecek FHSZ 180 gündür)

Toplam FHSZ: 234 + 325 + 800 =1359 gün İşyeri : Kurşun arsenik Radyoaktif ve radyoiyonizan Kanalizasyon Hizmet Süresi:

1400 1300 1600 FHSZ : 234 325 800 Yaş haddinden indirim yapılmasında aranan 3600 prim gün sayısının tespitinde FHSZ kapsamında tüm işyerlerinde geçen hizmet süreleri (1400 + 1300 + 1600 = 4300) toplamı dikkate alınacak ancak, yapılacak yaş indirimine esas FHSZ hesaplanırken, yer altı işyerlerindeki süreler ile diğerleri ayrı olarak değerlendirilecektir. Örnekte kanalizasyon işyerinde en az 1800 gün çalışma koşulu oluşmadığından, bu işyerinde geçen 1600 gün karşılığı 800 gün (2 yıl 2 ay 20 gün) FHSZ yaş hadlerinden indirim işleminde dikkate alınmayacaktır. Buna göre;

FHSZ : 234+325= 559 Yaş indirimine esas FHSZ: 559/2 = 279 ( 9 ay, 9 gün)

3.2.3- Başka Birinin Sürekli Bakımına Muhtaç Derecede Ağır Engelli Çocuğu Bulunan Kadın Sigortalılar

Yaşlılık aylığı bağlanması talebinde bulunan kadın sigortalılardan başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunanların, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra geçen prim ödeme gün sayılarının dörtte biri, emeklilik yaş hadlerinden indirilecektir.

Örnek: Kadın sigortalının doğum tarihi 8/1/1966 olup, emeklilikte aranacak yaş haddi 46’dır. Sigortalı 20/8/2011 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş ve ağır engelli çocuğundan dolayı bu kapsamda 1000 gün hizmeti bulunmaktadır. Bu durumda;

Sigortalının tahsis talep tarihi itibariyle yaşı:

20 8 2011 - 8 1 1966 12 7 45 yaş Yaştan yapılacak indirim süresi: 1000/4 = 250= 8 ay 10 gündür.

Bu durumda, sigortalının tahsis talep tarihi itibariyle yerine getirmesi gereken yaş şartı:

30 11 45 -10 8 20 3 45 yaş şartını tahsis talep tarihinde yerine getirdiğinden aylık bağlanacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 1 çözümlü soru var. İlk 1 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
Bir sigortalı 40. madde kapsamındaki işyerlerinde kurşun-arsenik işinde 1400 gün (her 360 güne 60 gün), radyoaktif işlerde 1300 gün (her 360 güne 90 gün) ve kanalizasyon işinde 1600 gün (her 360 güne 180 gün) çalışmıştır. Genelgedeki esaslara göre bu sigortalının emeklilik yaş haddinden yapılacak indirim kaç gündür?
FHSZ 234 + 325 + 800 = 1359 gündür. 3600 gün şartına bakılırken tüm işyerleri toplanır (4300 gün) ve şart sağlanır; ancak kanalizasyon işyerinde en az 1800 gün çalışma bulunmadığından o işyerindeki 800 gün indirimde kullanılmaz. İndirim, kalan FHSZ'nin yarısıdır: (234 + 325) / 2 = 279 gün. 680 gün tüm FHSZ'nin yarısı, 559 gün ise yarıya bölünmemiş tutardır (2018/38, 1/0/3.2).
Bu konudan daha fazla soru çöz →