2018/38 sayılı Genelge Başlık 6.45335 Sayılı Kanun Kapsamında Çalışmaya Başlayanların Aylık Kesildikten Sonraki Hizmetlerinin Değerlendirilmesi

5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin;

- İkinci fıkrası; “Herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar bu aylıkları kesilmeksizin; genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin %50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamaz ve görev yapamazlar.” - Üçüncü fıkrası, “Diğer kanunların emeklilik veya yaşlılık aylığı almakta iken emeklilik veya yaşlılık aylıkları ve/veya diğer tazminatları kesilmeksizin atanmaya, çalıştırılmaya veya görevlendirilmeye izin veren hükümleri ile 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun ek 11 inci maddesine göre 1/1/2005 tarihinden önce alınmış Bakanlar Kurulu kararları uygulanmaz.” hükümlerine amir olup, yine anılan maddenin dördüncü fıkrasında; bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkra hükümlerinin;

- Cumhurbaşkanlığına seçilenler, - Dışarıdan Bakanlar Kurulu üyeliğine atananlar, - Yasama Organı üyeliğine seçilenler, - Mahalli idareler seçimleri sonucuna göre görev alanlar, - Sadece toplantı veya huzur ücreti ya da hakkı ödenen görevleri yürütenler ile yönetim ve denetim kurulu üyeliği ücreti karşılığında görevlendirilenler, - Yaş haddini aşmamış olmaları kaydıyla her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler (üniversitelerde ders ücreti karşılığı ders görevi verilenler hakkında yaş haddini aşmamış olmaları kaydı aranmaz.), - Vakıf üniversitelerinde görev alanlar, - Özel kanunlarında emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilmeksizin çalıştırılma veya görev yapma hakkı verilenlerden Cumhurbaşkanı tarafından atananlar, Başbakan tarafından atananlar, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek kararname ile atanan veya görevlendirilenler ve Türkiye Büyük Millet Meclisince yapılan seçimler sonucunda görev verilenler, - 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 60 ıncı maddesinin (a) fıkrası uyarınca Yasama Organı üyeliğinin bitiminden sonra öğretim üyesi olarak atanmış olanlar, - 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 36 ncı maddesi kapsamında istihdam edilen ihtiyat pilotlar ile Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı birimlerinde personel ve askeri öğrenci temin faaliyetine yönelik hizmetlerin yürütülmesi için görevlendirilen emekli subay ve astsubaylar, - 442 sayılı Köy Kanununun 74 üncü maddesine göre görevlendirilen güvenlik korucuları, hakkında uygulanmayacağı öngörülmüştür.

5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları aylıkların kesilmesi ile ilgili olup, aylığın kesilmesi konusunda ikinci ve üçüncü fıkralardaki hükümlere göre işlem yapılacaktır.

İşyerlerinin 5335 sayılı Kanun kapsamında olup olmadıkları hususunda tespit işlemi kamu kurum ve kuruluşlarının kendisine ait olup, tespit işlemiyle ilgili olarak sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerince tereddüt yaşanması halinde Genel Müdürlükle yazışma yapılarak işlemler sonuçlandırılacaktır.

6.4.1- Aylığın Kesilme Tarihinin Belirlenmesi ve Yeniden Bağlanmasında Aranacak Şartlar

4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) bentleri kapsamında yaşlılık aylığı bağlandıktan sonra 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başında kesilecektir.

Ancak, Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı almakta olanlardan; 4/1-(a) ve 4/1-(c) kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları, 2008/Ekim ay başından önce bağlanan yaşlılık aylıkları için çalışmaya başladığı gün, 2008/Ekim ay başından sonra bağlanan yaşlılık aylıkları ise çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi itibariyle kesilecektir.

6385 sayılı Kanunla 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine, “İkinci fıkraya göre emeklilik veya yaşlılık aylığı kesilenlerin sigortalılıklarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi kabul edilerek ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylıkları yeniden bağlanır.” fıkrası eklenmiştir.

Buna göre, Kurumumuzdan yaşlılık veya emekli aylığı alanlardan 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında çalışmaya başlaması nedeniyle aylığı kesilen sigortalıların söz konusu çalışmalarının sona ermesi durumunda, yazılı müracaat şartı aranmaksızın sigortalılıklarının sona erdiği tarih yazılı istek tarihi olarak kabul edilerek, aylıkları bu tarihi takip eden ödeme döneminden itibaren yeniden bağlanacaktır.

6.4.2- Aylık Bağlanacak Statü ve Aylık Hesabı

6.4.2.1. 2008/Ekim ay başından sonra ilk defa sigortalı olanların 5335 sayılı Kanun kapsamında aylıkları kesildikten sonra Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(c) bendi kapsamında geçen hizmetler Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği kısmi aylığın hesabında dikkate alınacaktır.

6.4.2.2. 2008/Ekim ay başından önce Kanunun 4/1-(a) veya 4/1-(b) bendi kapsamında yaşlılık aylığı almakta olanlar ile bu tarihten önce sigortalı olup, Kanunun geçici 2 nci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanarak, 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi kapsamında aylıkları kesilenlerden Kanunun 4/1-(a) veya 4/1-(c) bendine tabi sigortalı olanların sigortalılıklarının sona erdiği tarih, yazılı istek tarihi olarak kabul edilecektir. Söz konusu sigortalıların aylık kesildikten sonra Kanunun 4/1-(a) veya 2008/Ekim ay başından itibaren ilk defa 4/1-(c) bendi kapsamında geçen hizmetleri, Kanunun 30 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği kısmi aylığın hesabında değerlendirilecektir. Diğer bir ifadeyle, aylık bağlanan statü ile aylık bağlandıktan sonra çalışılan statünün farklılığı halinde de, farklı statüde geçen hizmetler, kesilen aylığın statüsü değiştirilmeksizin kısmi aylığın hesabında dikkate alınacaktır.

Örnek 1: Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında yaşlılık aylığı almakta iken 15/10/2017 tarihinde kamuya ait işyerinde 4/1-(c) kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı 14/11/2019 tarihinde görevinden ayrılmıştır. Bu durumda sigortalının tahsis talep tarihi 14/11/2019 olarak kabul edilecek ve 4/1-(c) kapsamında geçen hizmetleri Kanunun 30 uncu maddesi gereğince kısmi aylığın hesabında dikkate alınacaktır.

Örnek 2: 1/7/2007 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almakta iken 1/8/2008 tarihi itibariyle kamuya ait işyerinde 4/1-(a) kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı 24/4/2018 tarihinde işten ayrılmıştır. Sigortalının tahsis talep tarihi 24/4/2018 olarak kabul edilecek ve 4/1-(a) kapsamında geçen hizmetleri Kanunun 30 uncu maddesi gereğince kısmi aylığın hesabında dikkate alınacaktır.

6.4.2.3. Aynı anda hem kamu kuruluşunda 4/1-(a) kapsamında, hem de özel sektörde çalışan 4/1-(a) emeklisinin kamu işyerinden ayrılması durumunda ayrılış tarihi itibariyle özel sektördeki primlerinin tercihi doğrultusunda sosyal güvenlik destek primine dönüştürülmesi ve aylığının işten ayrılışını takip eden ödeme dönemi itibariyle hesaplanması gerekmektedir.

Örnek: Kamu kurumunda 4/1-(a) statüsünde çalışan 4/1-(a) emeklisi aynı zamanda özel sektörde tüm sigorta kollarına tabi çalışmaktadır. Tahsis numarasının son rakamı “0”dır.

Sigortalı 5/9/2012 tarihinde kamu işyerinden ayrılmıştır. Bu durumda;

- Sigortalının özel sektör işyerindeki çalışma tercihi sosyal güvenlik destek primi ödemek yönünde ise, kamu işyerinden ayrıldığı tarih aylık bağlama talep tarihi olarak kabul edilip, aylığı bu tarihi takip eden ödeme dönemi olan 26/9/2012 tarihi itibariyle hesaplanacak ve sigortalı tahsis talep tarihinden sonraki gün olan 6/9/2012 tarihi itibariyle sosyal güvenlik destek primine tabi olacaktır.

- Sigortalının özel sektör işyerindeki çalışma tercihi tüm sigorta kollarına prim ödemek yönünde ise, kamu işyerinden ayrıldığı tarih her ne kadar tahsis talep tarihi olarak kabul edilse bile, 6/9/2012 tarihi itibariyle tüm sigorta kollarına tabi çalıştığından, aylığın başlayacağı 26/9/2012 tarihi itibariyle işten ayrılma koşulu gerçekleşmemiştir. Bu durumda sigortalıya aylık bağlanmayacaktır.

6.4.2.4. Kamu işyerinde 4/1-(a) bendine tabi çalışmaya başlayan 4/1-(a) emeklisinin işten ayrılıp, aylığının başlatılacağı tarihten önce yine özel sektör işyerinde tüm sigorta kollarına tabi çalışması halinde aylıkları başlatılmayacak ve özel sektör işyerinden ayrılıp tahsis talebinde bulunması halinde, talep tarihini takip eden ödeme döneminden itibaren hesaplanarak aylıkları ödenecektir.

Örnek: 4/1-(a) kapsamında 1/2/2007 tarihinde tarafına yaşlılık aylığı bağlanan ve tahsis numarasının son rakamı “7” olan sigortalı 1/5/2007 tarihinde kamu kurumunda 4/1-(a) kapsamında çalışmaya başlamış ve 1/9/2007 tarihinde de işten ayrılmıştır. Ancak sigortalı, aylığının başlatılacağı 18/9/2007’den (işten ayrılış tarihini takip eden ödeme dönemi) önce 3/9/2007 tarihinde bu defa özel sektör işyerinde tüm sigorta kollarına tabi yeniden çalışmaya başlamıştır. Bu durumda, aylıklarının başlayacağı tarihte tüm sigorta kollarına tabi çalışmalarının devam etmesi nedeniyle işten ayrılma koşulu gerçekleşmemiş olduğundan aylık bağlanmayacaktır.

6.4.2.5. 4/1-(a) emeklisinin farklı tarihlerde birden fazla kamu kurum veya kuruluşunda 4/1-(a) kapsamında çalışması halinde, işe giriş tarihlerine göre sadece çalıştıkları sürelerde borç kaydı yapılacak, işten ayrıldıkları tarihleri takip eden ödeme dönemleri itibariyle aylık tutarları yeniden hesaplanacaktır.

Örnek: Sigortalı 20/5/2006 tarihinde tahsis talebinde bulunmuş ve tarafına 1/6/2006 tarihi itibariyle 4/1-(a) kapsamında yaşlılık aylığı bağlanmıştır. Tahsis numarasının son rakamı “3” tür. Sigortalının birinci kamu kurumunda 12/8/2008-14/7/2009, ikinci kamu işyerinde 15/1/2011-30/8/2011, üçüncü kamu işyerinde ise 12/5/2012-30/12/2012 süresinde çalıştığı bugün itibariyle tespit edilmiştir. Bu durumda sigortalıya;

-Birinci işyerinden dolayı, 12/8/2008-19/7/2009, ikinci işyerinden dolayı, 15/1/2011- 19/9/2011, üçüncü işyerinden dolayı ise 12/5/2012-19/1/2013 sürelerinde yersiz ödenen tutarlar için borç çıkartılacak, -Birinci işyerinden ayrıldığı tarihi takip eden ödeme dönemi ile ikinci işyerinde çalışmaya başladığı tarihler arasında, ikinci işyerinden ayrıldığı tarihi takip eden ödeme dönemi ile üçüncü işyerinde çalışmaya başladığı tarihler arasında ve üçüncü işyerinden ayrıldıktan sonraki ödeme döneminden (20/1/2013) itibaren aylıkları ödenecektir.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026