2018/38 sayılı Genelge Başlık 6.7Aylık Bağlandıktan Sonra Prim Ödeme Gün Sayısı Eksik Olduğu Tespit Edilenler (Değişik, 14/09/2021 tarihli ve 2021/31 sayılı Genelge)

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin geçici 35 inci maddesi;

(1) 5/12/2017 tarihinden önce Kanuna veya ilgili sosyal güvenlik kanunlarına göre aylık bağlanmış olanlardan, tahsis talep veya ölüm tarihi itibariyle ilgili kanunlarında öngörülen aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanmayan nedenlerle yerine gelmediği daha sonra anlaşılanların aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süreleri;

a) Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanlar, borçlanma talep tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden eksik hizmet süresi kadar borçlandırılmak, b) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı bulunanların eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilmek, c) Birinci fıkranın (a) ve (b) bendi kapsamında süresi olmayanlardan; isteğe bağlı, 2925 sayılı Kanuna tabi, Kanunun ek 5 inci maddesi ile ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlere, eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek, suretiyle tamamlatılır.

(2) Birinci fıkranın (a) bendi kapsamında olanlar için yeni bir aylık hesabı yapılır ve aylık başlangıç tarihi değiştirilmez. (b) ve (c) bentleri kapsamında olanlar için ise aylık bağlanmış olan sigortalılık haline göre eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanır.

(3) 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere birinci fıkranın (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile bu madde kapsamında olanlara son aylık ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz ödeme tutarları ve bu madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark tutarları Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilir. Ancak bu maddenin yürürlük tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam edenlerin ödemiş oldukları tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise iade ve mahsup edilmez.

(4) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan süreler karşılığında tahakkuk ettirilen borcun ödenmesinde ve borçlandırılan sürelerin hangi sigortalılık halinde geçmiş sayılacağının belirlenmesinde anılan Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesinin ilgili hükümleri uygulanır. Bunların, eksik hizmet sürelerinin tamamlanmasına esas olan gün sayıları ile aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde, mülga 2829 sayılı Kanun ya da 5510 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca belirlenen sigortalılık hali esas alınır.” hükmünü amirdir.

Buna göre, eksik hizmet süresi tespit edilerek aylığa hak kazanma koşullarının oluşmadığının anlaşılması halinde aylıklar tespit tarihini takip eden ödeme dönemi itibariyle durdurulacak ve bu şekilde aylığı durdurulanlardan bu madde kapsamında olup olmadıklarının değerlendirilebilmesini teminen talep alınacaktır.

Aylığa hak kazanma koşullarından prim ödeme gün sayısı koşulunun yerine gelmediği tespit edilen sigortalı hakkında öncelikle, eksik hizmet sürelerinin bu madde kapsamında tamamlatılması durumu değerlendirilecektir. Bu madde kapsamında tamamlatılacak süre olmaması durumunda ise sigortalılara yersiz ödenen aylıkların tahsili yoluna gidilecek, ancak, aylığa hak kazanma koşullarının yerine geldiği tarihi takip eden ay başından itibaren tespit tarihinden önce aylığa hak kazanma koşullarının oluştuğunun anlaşılması kaydıyla tahsis talep şartı aranmaksızın aylıkları bağlanacaktır.

Ölüm aylıklarında, aktif ölüm için ilgili kanunlarında aranan prim ödeme gün sayısı şartının yerine gelmediği durumlarda bu madde kapsamında hizmet süresi tamamlatılacak olup, yaşlılık veya malullük aylığı almakta iken ölen sigortalıların hak sahipleri, ölüm aylığı bağlanması için gereken gün sayısının yerine getirilmiş olması şartıyla eksik hizmet süresini tamamlamaya zorlanmayacaktır.

Hak sahiplerine bağlanan ölüm aylıklarında sonradan tespit edilen eksik hizmet süresinin tamamlanması, ölüm tarihinden sonrasına ilişkin hizmet oluşturulamayacağından sadece borçlanma suretiyle yapılacaktır. Ancak, borçlanma yapılarak hizmet süresinin tamamlatılmasında Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan hükümler dikkate alınacaktır.

Örnek: 21/11/2015 tarihinde ölen sigortalının 7 yıl sigortalılık süresi ve 980 gün prim ödeme gün sayısı bulunması nedeniyle hak sahiplerine Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında ölüm aylığı bağlanmıştır. Ancak, ölen sigortalının 980 günlük hizmeti içerisinde 180 günlük hizmetin başka bir sigortalıya ait olduğu tespit edilmiş ve prim ödeme gün sayısı 800’e düşmesi nedeniyle 900 gün prim ödeme şartı kaybedilmiştir. Bu durumda hak sahipleri 540 günlük askerlik süresini borçlanabileceklerinden ve ölüm aylığı bağlanmasında borçlanılan süreler 900 gün hesabında dikkate alınmadığından, borçlanılan süre ile 1800 gün prim ödeme şartı yerine gelmemesi nedeniyle hak sahiplerine bağlanan aylıklar kesilecektir.

Hizmet süresi eksikliğinin sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanması durumunda bu madde hükümleri uygulanmayacaktır.

6.7.1. Kanuna veya 3201 sayılı Kanuna göre borçlanılacak süresi olanların, borçlanma talep tarihinde Kanunun 82 nci maddesine göre tespit edilecek prime esas günlük kazanç alt sınırı üzerinden tespit edilen aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süresi kadar borçlandırma yapılmak suretiyle eksik hizmet süreleri tamamlatılacaktır. Bu sigortalılar için yeni bir aylık hesabı yapılacak ve aylık başlangıç tarihi değiştirilmeyecektir. Borçlanılacak süreler halen yürürlükte olan mevzuat hükümleri doğrultusunda sadece gün veya gün ve prime esas kazanç olarak değerlendirilecektir.

Ancak, 1/8/2019 tarihinden geçerli olmak üzere Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 3201 sayılı Kanuna göre borçlandırılan süreler karşılığında tahakkuk ettirilen borcun ödenmesinde ve borçlandırılan sürelerin hangi sigortalılık halinde geçmiş sayılacağının belirlenmesinde anılan Kanunun 4 üncü ve 5 inci maddesinin ilgili hükümleri uygulanacak olup, bunların, eksik hizmet sürelerinin tamamlanmasına esas olan gün sayıları ile aylığa hak kazanma koşullarının tespitinde, mülga 2829 sayılı Kanun ya da Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca belirlenen sigortalılık hali esas alınacaktır.

Borçlanma suretiyle eksik prim ödeme gün sayısının tamamlatılmasında, yeniden bir aylık hesabı yapılacağından, sigortalılar aylığa hak kazanma koşullarına esas hizmet süresine yetecek kadar borçlandırılacaktır.

Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca aylığa hak kazanma koşullarına esas olan eksik hizmet süresini yurt dışı borçlanma yoluyla tamamlayacak olanlardan, bu madde hükümleri uygulanması için yapılan borçlanma talebine istinaden prime esas kazanç alt sınırı üzerinden tahakkuk ettirilen borçlanma tutarını yasal süresi içerisinde ödemeyenlerin, daha sonra bu madde kapsamında yapacakları başvurularda 3201 sayılı Kanuna göre borçlanma yapılmayacaktır.

Örnek 1: Aylık bağlamaya esas sigortalılık başlangıcı 10/2/1990 olan ve 14/9/2016 tarihli tahsis talebine istinaden 25 yıl sigortalılık süresi, 52 yaş ve 5525 prim ödeme gün sayısı şartına yerine getirerek Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında tarafına 5700 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan 11/7/1963 doğumlu erkek sigortalı E’nin hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka bir sigortalının hizmetinin karıştığı tespit edilmiştir. 1/6/2021 tarihinde hizmetlerin ayrıştırılması sonucu 1500 günlük hizmet iptal edilmiştir. Aylığa hak kazanma koşullarına esas 1325 günlük eksik hizmet süresini 3201 sayılı Kanun kapsamında borçlanmak için talepte bulunan sigortalı E’nin, borçlanma talep dilekçesi ekinde sunmuş olduğu hizmet belgesinde kayıtlı sürelere göre 2829 sayılı Kanun uyarınca Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında bağlanan aylığın statüsü değişmediğinden 1325 günlük süre için tahakkuk ettirilen borçlanma tutarı sigortalıya tebliğ edilecek ve sigortalının tebliğ edilen borcunu yasal süresi içerisinde ödemesi halinde aylık başlangıç tarihi değiştirilmeksizin yeniden aylık hesabı yapılarak aylıkları ödenmeye devam edecektir.

Eksik hizmet süresini tamamlamak üzere 3201 sayılı Kanun kapsamında geçen sürelerini Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesi kapsamında tamamlamak için müracaat edenlerin ibraz ettikleri hizmet/ikamet belgesinde kayıtlı sürelerin mülga 2829 sayılı Kanun ya da Kanunun 53 üncü maddesi uyarınca değerlendirilmesi sonucunda, durdurulan aylığın statüsünün değiştiğinin tespit edilmesi halinde, borçlandırılacak sürenin belirlenmesinde yeni statünün aylık bağlanması için öngördüğü prim ödeme gün sayısını tamamlayacak şekilde, anılan maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında yeterli sürenin olup olmadığı kontrol edilecek, ayrıca borçlandırılacak sürelere göre ilk tahsis talep tarihi itibariyle aylık bağlanması için aranan yaş şartının da yerine getirildiğinin tespit edilmesi halinde borçlandırma işlemi sonuçlandırılacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’deki sigortalı E’nin, borçlanma talep dilekçesi ekinde sunmuş olduğu hizmet belgesinde kayıtlı sürelere göre 2829 sayılı Kanun uyarınca yapılan değerlendirmede, Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında aylık bağlanması gerektiği ve hizmet belgesinde kayıtlı olan süreler ile bu statünün aradığı gün sayısını tamamlayacak şekilde süresinin olduğu, ancak ilk tahsis talep tarihi itibariyle Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında aylık bağlanması için doldurulması gereken yaş şartının yerine getirilmediği tespit edildiğinden borçlanma işlemi yapılmayacaktır.

6.7.2. Borçlanılacak süresi olmayanlar ile borçlanılacak süreleriyle aylığa hak kazanma koşullarına esas eksik hizmet süresini tamamlayamayanlardan; tahsis talep tarihi ile yersiz ödemenin tespit edildiği tarih arasında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası kapsamında sigortalılığı bulunanlara eksik hizmetin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilecektir.

Bu kapsamda hizmet verilecek sürelerin tespitinde;

- Sigortalının aylık bağlandıktan sonra gerek ödenmekte olan aylıklarından kesinti yapılmak, gerekse 1479 sayılı Kanunun ek 20 nci maddesi kapsamında tahsil edilmek suretiyle sosyal güvenlik destek primine tabi olunan süreler ile Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında sosyal güvenlik destek primine tabi çalışılan süreler, - Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayanlardan, Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında faaliyeti devam edenlerin söz konusu süreleri, esas alınacaktır.

Eksik hizmet süresi tamamlanırken hizmetlerin geçtiği döneme göre değerlendirme yapılarak, söz konusu hizmetlerle birlikte eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği yapılmaksızın yeniden aylık hesabı yapılacak olup, aylık hesabında söz konusu hizmetlere ilişkin prim ödeme gün sayıları ve kazançları değerlendirilecektir.

Bu kapsamda, borçlanma ve hizmet verme veya sadece hizmet verme yoluyla eksik prim ödeme gün sayısını tamamlayan sigortalıların, bu sürelerinin öncelikle borçlanma yaptırılması ve kalan gün sayısının hizmet verme yoluyla tamamlatılması gerekmektedir.

Eksik hizmet süresinin tamamlatılmasında, ilk aylık bağlanan toplam prim ödeme gün sayısı yerine, aylığa hak kazanma koşulları için aranan prim ödeme gün sayısının yerine getirilmiş olması yeterli kabul edilecektir.

Borçlanma ve hizmet verme yoluyla eksik prim ödeme gün sayısını tamamlayan sigortalılara yeniden yapılacak aylık hesabında, borçlanma süreleri halen yürürlükte olan mevzuat hükümleri doğrultusunda sadece gün veya gün ve prime esas kazanç, hizmet verilen süreler ise gün ve kazanç olarak değerlendirilecektir.

Örnek 1: 14/9/2015 tarihli tahsis talebine istinaden 1/10/2015 tarihinde Kanunun 4/1- (b) bendi kapsamında tarafına 9100 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka bir sigortalının hizmetinin karıştığı 1/9/2017 tarihinde tespit edilerek hizmetlerin ayrıştırılması sonucu 300 günlük hizmetinin silinmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu sigortalının askerlik hizmetini aylık bağlanmadan önce borçlandığı ve borçlanılacak başka bir hizmetinin bulunmadığı, ancak 1/5/2016-1/6/2017 tarihleri arasında vergi mükellefiyet süreleri bulunan ve Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayan sürelerinin olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, aylık bağlanabilmesi için gerekli olan 200 günlük eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar hizmet verilecek ve eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanacak olup, yapılacak hesaplamada devam eden sigortalılık süreleri gün ve kazanç olarak değerlendirilecektir.

Örnek 2: 14/9/2016 tarihli tahsis talebine istinaden 1/10/2016 tarihinde Kanunun 4/1- (b) bendi kapsamında tarafına 9100 prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan sigortalının hizmetlerine, isim benzerliği nedeniyle başka bir sigortalının hizmetinin karıştığı 1/9/2017 tarihinde tespit edilerek hizmetlerin ayrıştırılması sonucu 500 günlük hizmetinin silinmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu sigortalının askerlik hizmetinin 300 gününü aylık bağlanmadan önce borçlandığı ve 240 günlük borçlanılacak süresinin bulunduğu ve 1/5/2016- 1/6/2017 tarihleri arasında vergi mükellefiyet süreleri bulunan ancak, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi gereğince sigortalı sayılmayan sürelerinin olduğu tespit edilmiştir. Buna göre, aylık bağlanabilmesi için gerekli olan 9000 prim ödeme gün sayısının tamamlanması için sigortalı öncelikle 240 günlük askerlik hizmetini borçlanacak, 160 günlük eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında hizmet verilecek ve eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanacaktır.

Örnek 3: 1/2/2016 tarihinde Kanunun 4/1-(b) bendi kapsamında 5400 gün prim ödeme gün sayısı üzerinden yaşlılık aylığı bağlanan ve 400 günlük hizmeti Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamındaki hizmetleriyle çakışması nedeniyle 1/1/2018 tarihinde iptal edilen sigortalının, 1/4/2016-31/12/2016 tarihleri arasında şirket ortaklığının devam ettiği tespit edilmiştir. Ancak, sigortalının Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (n) bendi kapsamındaki 270 günlük süreyle aylık bağlama şartlarını yerine getiremediğinden ve borçlanmaya esas süresi de bulunmadığından aylığının yeniden bağlanmasına imkan bulunmamaktadır.

6.7.3. “6.7.1.” ve “6.7.2.” maddeleri kapsamında süresi olmayanlar ile bu kapsamlardaki süreleriyle eksik hizmet süresini tamamlayamayanlardan; isteğe bağlı sigortalılık, 2925 sayılı Kanun, Kanunun ek 5 inci ve ek 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamındaki sigortalılıkları tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erenlerin eksik hizmet süreleri, eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarihe kadar belirtilen kapsamdaki sigortalılıkları devam ettirilmek suretiyle tamamlatılacaktır.

Yukarıda belirtilen hükümler kapsamında sigortalılıklarını aylığa hak kazanma koşullarından prim ödeme gün sayısı koşulunu yerine getirmeleri nedeniyle istekle sona erdirdikten sonra yazılı istekte bulunup aylık bağlananlardan, eksik hizmet süresi olduğu tespit edilenler hakkında da istekle sona erdirilen sigortalılıkları tahsis talep tarihinden sonra eksik hizmet süresi kadar devam ettirilecektir.

Bu madde kapsamında olan sigortalıların durumları öncelikle "6.7.1" maddesi kapsamında incelenecek, bu madde kapsamında borçlanılacak sürenin olmaması ya da bu süreyle eksik hizmet süresinin tamamlanamaması halinde eksik kalan süre için "6.7.2" maddesi kapsamında hizmeti olup olmadığı değerlendirilecek, bu kapsamda hizmeti olmakla birlikte eksik hizmet süresinin tamamlanamaması durumunda ise bu defa "6.7.2" kapsamında verilen hizmet süresinin sona erdiği tarihten başlamak üzere tahsis talep tarihi itibariyle sona erdirilen sigortalılık statüsü devam ettirilmek suretiyle eksik hizmet süresi tamamlatılacaktır.

Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre hizmet tamamlanması halinde eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği yapılmaksızın yeniden aylık hesabı yapılacak olup, aylık hesabında söz konusu hizmetlere ilişkin prim ödeme gün sayıları ve kazançları dikkate alınacaktır.

Örnek: 1/1/2010 tarihinde Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı iken tarafına malullük aylığı bağlanan, 1/6/2017 tarihinde hizmet çakışması nedeniyle iptal edilen 200 gün 4/1-(a) kapsamındaki hizmeti nedeniyle aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının gerçekleşmediği anlaşılan sigortalının, tahsis talep tarihi itibariyle sonlandırılan ek 5 kapsamındaki sigortalılığı devam ettirilerek eksik hizmet süreleri tamamlatılacak, devam eden sigortalılık süreleri gün ve kazanç olarak dikkate alınarak eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle statü değişikliği yapılmaksızın yeniden aylık hesaplanacaktır.

6.7.4. Eksik hizmet süresinin Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının;

- (b) bendi kapsamında tamamlatılması durumunda tahakkuk edecek borç tutarı talep tarihinde yürürlükte olan prime esas günlük kazanç alt sınırının % 34,5’i, - (c) bendi kapsamında tamamlatılması durumunda tahakkuk edecek borç tutarı, talep tarihindeki prime esas günlük kazanç alt sınırı ve devam ettirilen sigortalılık statüsü için aranan prim oranı, esas alınarak belirlenecektir. “6.7.1.” maddesi kapsamında yapılan borçlanmanın aylık hesabında değerlendirilmesinde, hizmetin verildiği ilgili dönemdeki gün sayısı 30 gün, prime esas aylık kazanç ise sigortalının borçlanma tutarına esas kazanç dikkate alınarak belirlenecektir. “6.7.2.” ve “6.7.3.” maddeleri kapsamında verilen sürelerin aylık hesabında değerlendirilmesinde ise, hizmetin verildiği ilgili dönemdeki gün sayısı 30 gün, prime esas aylık kazanç ise ilgili dönemde yürürlükte olan prime esas kazancın alt sınırı olarak kabul edilecektir. Ancak, gerek borç tutarının belirlenmesinde gerekse ilgili döneme gün ve kazanç verilmesinde 2925 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı devam ettirilenlerin gün sayısı 15 gün olarak dikkate alınacaktır. Kanunun geçici 16 maddesi ile geçici 29 uncu maddesi kapsamında olanlara ise verilen hizmet süreleri karşılığı tahakkuk ettirilecek borç tutarı, anılan maddelerde hizmetin verildiği dönem için belirlenmiş olan gün sayısı üzerinden hesaplanacak, ilgili dönemin gün sayısı 30 gün olarak, prime esas kazanç ise borç tahakkuku yapılan gün sayısı üzerinden belirlenecektir.

Eksik hizmet sürelerine ilişkin gerek hizmet verilmek gerekse aylığa hak kazanmaları nedeniyle sona erdirilen sigortalılıkları devam ettirilmek suretiyle tahakkuk ettirilecek olan prim asılları ile borçlanma tutarları (1/8/2019 tarihinden itibaren 3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç), öncelikle birikmiş aylıktan mahsup edilecek ve kalan tutar Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklardan kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.

3201 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanmalar hariç olmak üzere Yönetmeliğin geçici 35 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) veya (c) bentleri kapsamında tahakkuk edecek borç tutarları ile anılan madde kapsamında olanlara son aylık ödenen tarihten eksik hizmet süresi kadar geriye gidilerek tespit edilecek sürede yapılmış olan yersiz ödeme tutarları ve yine anılan madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark tutarları Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.

Örnek 1: 1/1/2012 tarihinde Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında sigortalı iken tarafına yaşlılık aylığı bağlanan, hizmet çakışması nedeniyle iptal edilen 200 gün 4/1-(a) kapsamındaki hizmeti nedeniyle aylık bağlama koşullarından prim ödeme gün sayısı şartının gerçekleşmediği 1/6/2017 tarihinde anlaşılan ve en son 2017/Haziran dönemi aylığı ödenen sigortalının, tahsis talep tarihi itibariyle sonlandırılan ek 5 kapsamındaki sigortalılığı devam ettirilerek eksik hizmet süreleri tamamlatılacak, devam eden sigortalılık süreleri gün ve kazanç olarak dikkate alınarak eksik hizmet süresinin tamamlanacağı tarih itibariyle yeniden aylık hesaplanacaktır. Bu durumda, son aylık ödenen 17/6/2017 ödeme döneminden geriye doğru 200 gün (6 ay 20 gün) gidilerek tespit edilecek 27/11/2016 tarihini takip eden ödeme döneminden (17/12/2016) sonraki fazla ve yersiz ödeme tutarları yanında geçici 35 inci madde kapsamında hesaplanan aylıklar ile ödenen aylık miktarları arasındaki fark tutarları da dahil edilerek Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında aylıklarından kesilmek suretiyle tahsil edilecektir.

Ancak, 5/12/2017 tarihinden önce aylıkları kesilerek Kanunun 96 ncı maddesi hükümlerine göre yersiz ödenen tutarların tamamı tahsil edilmiş olanlar ile tahsil süreci devam edenlerin ödemiş oldukları tutarlar bu madde kapsamında hesaplanan yersiz ödeme tutarından fazla ise iade ve mahsup edilmeyecektir.

Eksik hizmet süresinin “6.7.2.” ve “6.7.3.” maddeler kapsamında 5/12/2017 tarihinden önce tamamlanması durumunda eksik hizmet süresinin tamamlandığı tarih itibariyle aylıklar yeniden hesaplanacak olup, hesaplanan aylık 5/12/2017 tarihini takip eden ödeme döneminden itibaren ödenecektir.

Örnek 2: 5448 prim ödeme gün sayısı üzerinden 1/10/2005 tarihinden itibaren aylık almakta iken 20/5/2017 tarihinde hizmet çakışması nedeniyle prim ödeme gün sayısının 300 gün eksildiği tespit edilen sigortalıya Kanunun 96 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında 18.000,00 TL fazla ve yersiz ödeme yapılmıştır.

Sigortalının 300 gün askerlik borçlanması yaparak eksik prim ödeme gün sayısını tamamlaması halinde, en son aylık ödenen tarihten borçlanılan süre kadar (10 ay) geri gidilerek 10.000 TL fazla ve yersiz ödeme bulunmaktadır. Buna göre sigortalının;

- 18.000 TL tutarındaki yersiz ödeme tutarının tamamının ödenmiş olması durumunda, yeniden borç kaydı oluşturulmayacak ve fazla tahsil edilen tutarlar iade edilmeyecektir.

- 10.000 - 18.000 TL arasında ödeme yapılmış olması durumunda, fazla tahsil edilen tutarlar iade edilmeyecek, 10.000 TL üzerinde yapılan ödeme ile 18.000 TL arasındaki borç tutarı terkin edilecektir.

- 10.000 TL’nin altında ödeme yapılmış olması durumunda ise, 10.000 TL’den eksik kalan tutar aylıklardan kesilerek tahsil edilecek ve bu tutarın üzerinde kalan borç terkin edilecektir.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026