2018/38 sayılı Genelge Başlık 10.72330 Sayılı Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (d) Bendi Kapsamında Bağlanan Vazife Malullüğü/Ölüm Aylıkları

2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde; herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanların engelli hale gelmeleri halinde, öğrenim durumlarına göre 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi hükümlerine göre belirlenecek giriş derece ve kademeleri üzerinden (Öğrenimi bulunmayanların ilkokul mezunu gibi) kendilerine, ölümlerinde dul ve yetimlerine 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre görev malullüğü aylığının % 25 artırılarak bağlanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm doğrultusunda bağlanacak aylığın statüsü mülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesi ile Kanunun 53 üncü maddesi hükümleri uyarınca belirlenmekte ve malullük veya ölüm aylığı, tespit edilen statüde aranan aylık bağlama koşullarının yerine gelmesi halinde bağlanmaktadır.

4/1-(c) kapsamındaki sigortalılardan 5434 sayılı Kanuna veya ilk defa 2008/Ekim ay başından sonra çalışmaya başlaması nedeniyle Kanuna tabi olanların, vazife malullüğü kapsamına giren olaylar sonucunda malul olmaları veya vefat etmeleri halinde kendilerine veya hak sahiplerine vazife malullüğü aylığı bağlanması için herhangi bir hizmet süresi (prim ödeme gün sayısı) ile sigortalılık süresi şartı aranmamakta iken, 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalıların malullük veya ölüm aylığına hak kazanabilmeleri için ilgili mevzuatları gereği belirli prim ödeme gün sayısı ve/veya sigortalılık süresine sahip olmaları gerekmektedir.

Vazife malullüğü kapsamına giren olaylar sonucunda malul kalan veya ölenlerden;

- Herhangi bir sigortalılık statüsüne tabi olmayanlara, 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında, malullük aylığı için 5434 sayılı Kanun ile öngörülen malullük kriterinin sağlanması şartıyla ve herhangi bir sigortalılık süresi ve/veya prim ödeme gün sayısı aranmaksızın kendilerine, ölenlerin ise hak sahiplerine görev malullüğü aylığı bağlanacaktır.

- 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılardan kendileri veya hak sahiplerine malullük ve ölüm aylığı bağlanması için ilgili mevzuatlarında belirlenen aylık bağlama koşullarının yerine gelmemesi nedeniyle kendi statülerinde aylık bağlanamayanlara, 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında herhangi bir sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanlar kapsamında aylık bağlanacaktır.

2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında aylık bağlanacak 4/1-(a) ve 4/1-(b) kapsamındaki sigortalı veya hak sahiplerinin;

- 2330 sayılı Kanun kapsamına giren bir nedenle yaralanıp yaralanmadıkları veya öldüklerine ilişkin olay kapsamı ile malullük durumları, - 4/1-(a) veya 4/1-(b) statüleri kapsamında malullük/ölüm aylığına hak kazanma koşullarının oluşup oluşmadığı, tespit edilecektir. Bu işlemler sonucunda 4/1-(a) veya 4/1-(b) kapsamındaki sigortalılardan tabi oldukları sigortalılık statüsünde aranan malullük/ölüm aylığı bağlama koşullarını yerine getirmeyenlerin dosyaları, belge asıllarıyla birlikte 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında değerlendirilerek primsiz aylıklar kapsamında 5434 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre vazife malullüğü/ölüm aylığı bağlanmak üzere Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına gönderilecektir.

Güvenlik koruculuğu görevleri sırasında maluliyet incelemesi talebinde bulunan ve söz konusu talepleri uyarınca malul sayılmaları nedeniyle 4/1-(a) kapsamında malullük aylığı bağlanacak güvenlik korucularının görevlerinin sonlandırıldığı tarih, tahsis talep tarihi olarak değerlendirilerek, gerek aylığa hak kazanma koşulları gerekse aylık başlangıç tarihi bu tarihe göre belirlenecektir.

Örnek 1: En son 4/1-(a) kapsamında sigortalı olan güvenlik korucusu (A), güvenlik koruculuğu görevi nedeniyle 28/10/2016 tarihinde yürütülen operasyon sırasında yaralanmıştır. Sigortalı (A) 30/6/2017 tarihli dilekçesi ile tarafına aylık bağlanması talebinde bulunmuştur. En son 4/1-(a) kapsamındaki sigortalının yaralanmasının 2330 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği ve malul olup olmadığı incelenecektir. Yapılan inceleme sonucunda; sigortalının icra edilen bir operasyon sırasında yaralanması nedeniyle hakkında 2330 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, ayrıca Kurum Sağlık Kurulunca maluliyetine karar verilerek maluliyet derecesi tespit edilmiştir. Sigortalının malul sayılması nedeniyle güvenlik koruculuğu görevinin sonlandırıldığı 7/8/2017 tarihi itibariyle 12 yıllık sigortalılık süresi ve toplam 1627 prim gün sayısının olduğu belirlenmiş ancak 4/1-(a) statüsünde aylık bağlanması için aranan 10 yıllık sigortalılık süresi koşulu yerine geldiği halde, 1800 prim gün koşulunun yerine gelmemesi nedeniyle bu statüde aylık bağlama işlemi yapılmayacak ve sigortalının oluşturulan dosyası Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına gönderilecektir. Sigortalı (A) hakkında başka bir inceleme yapılmaksızın 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre 5434 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre primsiz aylıklar kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanacaktır.

Örnek 2: Örnek 1’de belirtilen sigortalı (A) hakkında yapılan incelemelerde; sigortalının malul sayılması nedeniyle güvenlik koruculuğu görevinin sonlandırıldığı 7/8/2017 tarihi itibariyle 4/1-(b) kapsamında 3/10/2010 tarihinde başlayan sigortalılığı nedeniyle 6 yıl 10 ay 4 gün sigortalılık süresi ve toplam 1875 prim gün sayısının olduğu belirlenmiş ancak malullük aylığı bağlanacak 4/1-(a) statüsünde, aylık bağlanması için aranan 1800 prim gün sayısı koşulu yerine geldiği halde 10 yıllık sigortalılık süresi koşulunun yerine gelmemesi nedeniyle bu statüde aylık bağlama işlemi yapılmayacak ve sigortalının oluşturulan dosyası Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına gönderilecektir. Sigortalı (A) hakkında başka bir inceleme yapılmaksızın 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre 5434 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre primsiz aylıklar kapsamında vazife malullüğü aylığı bağlanacaktır.

Örnek 3: 4/1-(a) kapsamında Sigortalı olan (B), 14/3/2016 tarihinden itibaren sigortalı olarak görev yapmakta iken 23/5/2017 tarihinde ölmüştür. Sigortalı (B)’nin ölümünün 3713 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında (Terör eyleminin ortaya çıkarılması, etkilerinin azaltılması veya bertaraf edilmesinin sağlanmasında yardımcı ve faydalı olanlar bu faaliyetlerinden dolayı hayatını kaybettiği ilgili valinin teklifi üzerine Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından karara bağlanan) olduğundan bahisle hak sahipleri 20/7/2017 tarihinde talepte bulunmuşlardır. Ölüm tarihi itibariyle toplam 425 gün hizmeti bulunan sigortalı (B)’nin hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamadığından (5 yıllık sigortalılık süresi + 900 gün) sigortalının dosyası, aylık bağlanamama gerekçeleri açıklanmak suretiyle Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığına gönderilecektir. Kamu Görevlileri Emeklilik Daire Başkanlığınca Sigortalı (B) hakkında başka bir inceleme yapılmaksızın hak sahiplerine 2330 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre 5434 sayılı Kanunun ilgili hükümlerine göre primsiz aylıklar kapsamında ölüm aylığı bağlanacaktır.

Örnek 4: En son 4/1-(a) kapsamında sigortalı olan güvenlik korucusu (C), güvenlik koruculuğu görevi nedeniyle ve emniyet güçleriyle birlikte 28/10/2014 tarihinde yürütülen bir operasyonda uyuşturucu kaçakçılığı yapan kişilerle yaşanan çatışma sonucunda yaralanmıştır.

Sigortalı (C) 6/6/2017 tarihli dilekçesi ile tarafına aylık bağlanması talebinde bulunmuştur.

En son 4/1-(a) kapsamındaki sigortalının yaralanmasının 2330 sayılı Kanun kapsamına girip girmediği ve malul olup olmadığı yönüyle incelenecektir. Yapılan inceleme sonucunda, sigortalının icra edilen bir operasyon sırasında yaralanması nedeniyle hakkında 2330 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, ayrıca Kurum Sağlık Kurulunca sigortalının başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu ve maluliyet derecesinin “1” olduğuna karar verildiği tespit edilmiştir. Sigortalının malul sayılması nedeniyle güvenlik koruculuğu görevinin sonlandırıldığı 7/8/2017 tarihi itibariyle 9 yıllık sigortalılık süresi ve toplam 2605 prim gün sayısının olduğu anlaşılmıştır. Bu durumda sigortalı (C)’nin aylık bağlama şartlarını (başkasının sürekli bakımına muhtaç olması nedeniyle sigortalılık süresi aranmaksızın sadece 1800 gün) yerine getirmesi nedeniyle 4/1- (a) kapsamında aylık bağlama işlemi sonuçlandırılacaktır. Sigortalı başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede malul olması nedeniyle aylığıyla birlikte 5434 sayılı Kanunun ek 77 nci maddesi kapsamında net asgari ücretin iki katı tutarında ek ödemeden de yararlandırılacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026