2018/38 sayılı Genelge Başlık 5.4Aylık Başlangıcında Yapılan Hatalar

Sigortalıların aylık başlangıç tarihleri genel olarak tahsis talep tarihlerine göre belirlenmekle birlikte, aylık başlangıç tarihini değiştiren unsurlar da bulunmaktadır.

Sigortalıların tahsis talep tarihlerinin değişmesi veya tahsis talep tarihi değişmemekle birlikte aylık başlangıç tarihlerinin değişmesi nedeniyle yersiz ödemeler oluşmaktadır.

5.4.1- Tahsis Talep Tarihinin Değişmesi

Sigortalıların tahsis talep tarihleri; farklı nedenli yargı kararları doğrultusunda değişebileceği gibi işten ayrılma koşulunun gerçekleşmediğinin sonradan tespit edilmesi, aylık başlangıç tarihlerinin aylık bağlama programlarına yanlış girilmesi …vb. nedenlerle değişebilmektedir. Tahsis talep tarihinin değişmesi aylığın yeni talep tarihi itibariyle yeniden hesaplanmasını gerektirmektedir. Yeniden hesaplanan aylık tutarının mevcut aylık tutarından fazla olması durumunda yersiz ödemenin sigortalı veya Kurum hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığına bakılmaksızın fark aylıkları ödenecektir.

Ancak, hesaplanan yeni aylığın, mevcut aylık tutarından az olması durumunda; öncelikle yersiz ödemenin sigortalı veya Kurum hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı tespit edilecektir. Yersiz ödemenin sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanması durumunda; yersiz ödeme tespit tarihinden geriye doğru 10 yıllık sürede ödenmesi gereken aylıklar ile ödenen aylıklar arasındaki yersiz ödenen fark aylıklar için borç kaydı yapılacaktır. Yersiz ödemenin Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanması durumunda ise tespit tarihinden geriye doğru sadece 5 yıllık sürede ödenmesi gereken aylıklar ile ödenen aylıklar arasındaki yersiz ödenen fark aylıklar için borç kaydı yapılacaktır.

Örnek: : 4/1-(b) kapsamında çalışmakta iken 2/8/2015 tarihinde Kurumumuza 4/1-(b) kapsamında yaşlılık sigortasından aylık bağlanması talebinde bulunan sigortalıya 1/8/1989- 1/8/1990 tarihleri arası 506 sayılı Kanuna tabi aralıklı olarak geçen 350 gün çalışması birleştirilerek 9351 prim ödeme gün sayısı ve 51 yaş üzerinden 1/9/2015 tarihinden itibaren aylık bağlanmıştır. 1/4/2017 tarihinde sigortalının dosyasının incelenmesinde aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınan ve 4/1-(a) kapsamında geçen 350 gün hizmetin 150 gününün aynı isimli başka bir sigortalının hizmetleri ile karıştığı anlaşılmış olup, söz konusu hizmetlerin iptal edilmesi sonucu sigortalının mevcut hizmet süresine göre emeklilik yaş haddinin 51 yerine 52 olduğu anlaşılmış dolayısıyla tahsis talep tarihi itibariyle aylığa hak kazanma koşullarının oluşmadığı anlaşılmıştır.

Bu durum Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklandığından sigortalıya 52 yaşını doldurduğu tarih olan 3/7/2016 tarihini takip eden ay başı olan 1/8/2016 tarihi itibariyle yaşlılık aylığı yeniden hesaplanarak bağlanacaktır. Sigortalıya yapılan yersiz ödemeler Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklandığından tespit tarihinden geriye doğru 5 yıl gidilecektir. Yersiz ödeme tarihi;

1 4 2017 - 5 1 4 2012 şeklinde belirlenmekle birlikte sigortalıya 1/9/2015 tarihi itibariyle aylık bağlandığından bu tarihten sonra ödenen yersiz ödemeler dikkate alınacaktır.

Sigortalıya 1/8/2016 tarihi itibariyle bağlanan aylık eski aylıktan;

- Yüksek ise, borç süresi 1/9/2015-1/8/2016 süresi ödenen aylıklar olup, sigortalıya 1/8/2016 tarihinden itibaren yeniden aylık bağlanacağından bu tarihten işlem yapılan tarihe kadar ki süre için fark aylık ödenecektir.

- Düşük ise, 1/9/2015-1/8/2016 süresinde ödenen aylıkların tümü ile 1/8/2016 tarihinden işlem yapılan tarihe kadar geçen süredeki fark aylıklar borç çıkarılacaktır.

5.4.2- Sadece Aylık Başlangıç Tarihinin Değişmesi

Sigortalıların hizmet borçlanma ve ihya talep tarihleri, tahsis talep tarihinden önce olmak kaydıyla, borçlanma ve ihya bedellerinin yasal süresinde tahsis talep tarihinden sonra ödenmesi veya tahsis talep tarihi itibariyle 4/1-(b) kapsamındaki hizmetlere ilişkin prim borçlarının bulunması ve bu borçların talep tarihinden sonraki bir tarihte ödenmesi halinde sigortalılardan yeni bir talep belgesi alınmaksızın aylıklar bu borçların ödendiği tarihi takip eden ay başından başlatılmaktadır. Bu durumda, sigortalıların tahsis talep tarihleri değişmediğinden aylık yeniden hesaplanmamakta, ancak aylık başlangıç tarihinin değişmesi nedeniyle değişen dönem için yersiz ödeme oluşmaktadır. Yersiz ödemenin sigortalıların kasıtlı veya kusurlu davranışlarından kaynaklanması halinde, yersiz ödenen aylıkların, yersiz ödemenin tespit tarihinden önceki 10 yıllık sürede bulunması halinde bu sürede ödenen aylıklar için borç kaydı yapılacak, 10 yıllık süreden önceki sürelere denk gelmesi halinde ise herhangi bir borç çıkarılmayacaktır. Yersiz ödemenin Kurumun hatalı işlemlerinden kaynaklanması durumunda ise yersiz ödenen aylıkların, yersiz ödemenin tespit tarihinden önceki 5 yıllık sürede olup olmamasına göre; 5 yıllık sürede bulunması halinde bu sürede ödenen aylıklar için borç kaydı yapılacak, 5 yıllık süreden önceki sürelere denk gelmesi halinde ise herhangi bir borç çıkarılmayacaktır.

Örnek: Sigortalı 540 gün fiili askerlik hizmetini borçlanmak için Kurumumuza 13/7/2015 tarihinde talepte bulunmuş olup, borçlanma bedelini ödemeden yine aynı ay içinde 22/7/2015 tarihinde yaşlılık sigortasından aylık talebinde bulunmuştur. Sigortalı borçlanma bedelini ise 12/8/2015 tarihinde ödemiştir. Sigortalıya aylık talebini takip eden ay başı olan 1/8/2015 itibariyle aylık bağlanmıştır. Sigortalının aylık miktarına itirazına ilişkin dilekçesine istinaden dosyasının 11/5/2017 tarihinde incelenmesinde; 540 günlük askerlik borçlanması ile yaşlılık aylığı bağlanması için gereken gün koşulunu yerine getirdiği dolayısıyla tahsis talep tarihi yerine, borçlanma tutarını ödediği tarih olan 12/8/2015’i takip eden ay başı olan 1/9/2015 tarihi itibariyle aylık bağlanması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, sigortalı için yeni bir aylık hesabı yapılmaksızın sadece aylık başlangıç tarihi 1/9/2015 şeklinde değiştirilecek olup, sigortalıya 1/8/2015-1/9/2015 süresinde yersiz ödenen aylık için Kurum hatası kapsamında borç kaydı yapılacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026