2018/38 sayılı Genelge Başlık 2.3Kanunun Yürürlük Tarihinden Önce Birden Fazla Dosyadan Gelir veya Aylık Alanlar
Kanunun yürürlük tarihinden önce birden fazla dosyadan gelir veya aylık almakta iken Kanunun yürürlük tarihinden sonra yeni bir dosyadan gelir ve aylığa hak kazanılması halinde, yeni bağlanacak dosyadaki gelir ve aylık miktarı da dahil olmak üzere mukayese yapılarak en düşük miktarlı dosya kapsamdan çıkarılacaktır. Mukayese işlemi sadece statüleri (sigortalılık halleri) aynı olan sigortalılar için yapılacak, statülerin farklı olması halinde karşılaştırma yapılmayacaktır.
Kanunun yürürlük tarihinden sonra 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlara göre yeni bir dosyadan gelir ve aylığa hak kazanılması halinde; mukayese işlemi hak kazanılan veya ödenen gelir ve aylıkların aynı kanuna göre olması durumunda ilgili kanun hükümlerine göre yapılacak, farklı kanunlar olması durumunda ise karşılaştırma yapılmayacaktır.
Yapılan mukayeseler sonucunda, kapsamdan çıkarılacak dosyaya karar verildiğinde, tercih durumları hariç olmak üzere sigortalı ve hak sahiplerine ödenecek gelir ve aylıklara ilişkin dosya sayısı ile gelir ve aylık miktarı, Kanunun yürürlük tarihinden önceki dosya sayısı ile gelir ve aylık miktarının altında olmayacaktır.
Örnek 1:
Aylık bağlanan kanun 1479 5510 Aylık türü Ölüm aylığı (anneden)
Ölüm aylığı (eşinden)
Ölüm geliri (babadan) 4/1-(b)
Aylık başlangıç tarihi 1/5/2004 1/9/2006 1/4/2015 Aylık miktarı 1000 TL (Tam)
500 TL (Yarım)
250 TL (Kapsamdan çıkar)
800 TL(Tam)
Değerlendirme: Sigortalı, Kanuna göre 4/1-(b) statüsünden babasından dolayı ölüm gelirine hak kazanmıştır. Bu durumda 54 üncü madde hükümleri, 1479 sayılı Kanuna göre eşinden dolayı ölüm aylığı, Kanuna göre babadan hak kazandığı ölüm geliri için uygulanır ve 506 sayılı Kanuna göre anneden aldığı ölüm aylığı karşılaştırma dışında tutulur.
Bu durumda;
1479 Ölüm Aylığı (eş) 500 Yarım 250 Kapsamdan çıkar 5510 Ölüm Geliri (baba) 800 Tam 506 Ölüm Aylığı (anne) 1000 Tam 1000 + 800= 1800 TL ödenir.
1479 sayılı Kanuna göre eşinden aldığı ölüm aylığının miktarı en az olduğu için kapsamdan çıkarılır ve ödenmesi gereken iki dosya tekrar karşılaştırılmaz.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen sayı ve miktarlardan az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1500 TL ödenirken, yeni durumda da iki dosya üzerinden toplam 1800 TL ödenir.
Örnek 2:
Aylık bağlanan kanun 1479 5510 Aylık türü Ölüm Aylığı (babadan)
Ölüm Aylığı (eşinden)
Ölüm Aylığı (anneden)-4/1-(a)
Aylık başlangıç tarihi 1/1/2005 1/6/2007 1/8/2012 Aylık miktarı 700 TL (Tam)
500 TL (Tam)
600 TL(Yarım)
300 TL (Kapsamdan çıkar)
Değerlendirme: Sigortalı, Kanuna göre 4/1-(a) statüsünden annesinden dolayı ölüm aylığına hak kazanmıştır. Bu durumda 54 üncü madde 506 sayılı Kanuna göre babadan dolayı ödenen ölüm aylığı ile Kanuna göre anneden hak kazandığı ölüm aylığı için uygulanır ve 1479 sayılı Kanuna göre eşinden aldığı ölüm aylığı karşılaştırma dışında tutulur.
Bu durumda;
506 Ölüm Aylığı (babadan) 700 Tam 5510 Ölüm Aylığı (anne) 600 Yarım 300 Kapsamdan çıkar 1479 Ölüm Aylığı (eş) 500 Tam 700 + 500= 1200 TL ödenir.
Kanuna göre anneden aldığı ölüm gelirinin miktarı en az olduğu için kapsamdan çıkarılır ve ödenmesi gereken iki dosya tekrar karşılaştırılmaz.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen sayı ve miktarlardan az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1200 TL ödenirken, yeni durumda da iki dosya üzerinden 1200 TL ödenir.
Örnek 3:
Aylık bağlanan kanun 1479 5510 Aylık türü Ölüm aylığı-(Eş)
Ölüm aylığı (babadan)
Ölüm geliri (anneden)-4/1-(a)
Aylık başlangıç tarihi 1/6/2003 1/10/2006 1/8/2012 Aylık miktarı 700 TL (Tam)
300 TL (Tam)
600 TL(Yarım)
300 TL (Kapsamdan çıkar)
Değerlendirme: Sigortalı, Kanuna göre 4/1-(a) statüsünden annesinden dolayı ölüm gelirine hak kazanmıştır. Bu durumda 54 üncü madde, 506 sayılı Kanuna göre eşinden dolayı ödenen ölüm aylığı ile Kanuna göre anneden hak kazandığı ölüm geliri için uygulanır. 1479 sayılı Kanuna göre babadan aldığı ölüm aylığı karşılaştırma dışında tutulur.
Bu durumda;
506 Ölüm Aylığı (eş) 700 Tam 5510 Ölüm Geliri (anne) 600 Yarım 300 1479 Ölüm Aylığı (babadan) 300 Tam Kapsamdan çıkar 700 + 300= 1000 TL ödenir.
Kanuna göre anneden hak kazanılan ölüm geliri ile 1479 sayılı Kanuna göre ödenen babadan dolayı ölüm aylığının miktarı eşit olduğundan, ölüm aylığı kapsamdan çıkarılır, ölüm geliri ise ödenir.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen sayı ve miktarlardan az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1000 TL ödenirken, yeni durumda da iki dosya üzerinden 1000 TL ödenir.
Örnek 4:
Aylık bağlanan kanun 5510 Aylık türü Ölüm aylığı (eşinden)-(A)
Yaşlılık aylığı-(S)
Sürekli iş göremezlik geliri -4/1-(a)
Aylık başlangıç tarihi 1/11/2002 1/7/2006 1/3/2013 Aylık miktarı 600 TL (Tam)
(Kapsamdan çıkar)
1200 TL (Yarım)
600 TL 1500 TL(Tam)
Değerlendirme: Sigortalı 506 sayılı Kanuna göre eşinden dolayı ölüm aylığı ile yaşlılık aylığı almakta iken, Kanuna göre 4/1-(a) statüsünden iş göremezlik gelirine hak kazanmıştır.
Kanuna göre hak kazandığı sürekli iş göremezlik gelirinin statüsü de 4/1-(a) kapsamında olduğundan, Kanuna ve 506 sayılı Kanuna göre hak kazanılan gelir ve aylıklar 54 üncü madde hükmüne göre değerlendirilir.
Bu durumda;
506 Ölüm Aylığı (eşinden) 600Tam 506 Yaşlılık Aylığı 1200 Tam 600 + 1200 = 1800 TL 506 Ölüm Aylığı (eşinden) 600Yarım 300 5510 Sürekli İş Göremezlik Geliri 4/1-(a) 1500 Tam 300 + 1500 = 1800 TL 506 Yaşlılık Aylığı 1200Yarım 600 5510 Sürekli İş Göremezlik Geliri 4/1-(a) 1500 Tam 600 + 1500 = 2100 TL ödenir.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen sayı ve miktarlardan az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1800 TL ödenirken, yeni durumda da iki dosya üzerinden 2100 TL ödenir.
Örnek 5:
Aylık bağlanan kanun 1479 Aylık türü Yaşlılık aylığı Sürekli iş göremezlik geliri-(A)
Ölüm aylığı (eşinin ölüm tarihi 21/5/2000)-(S)
Aylık başlangıç tarihi 1/3/2001 1/4/2008 1/4/2013 Aylık miktarı 800 TL (Tam)
900 TL (Tam)
700 TL (Yarım) 350 TL (Kapsamdan çıkar)
Değerlendirme: Sigortalı 1479 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı, 506 sayılı Kanuna göre sürekli iş göremezlik geliri almakta iken, 21/5/2000 tarihinde 506 sayılı Kanuna göre sigortalı iken ölen eşinden dolayı aylık almakta iken evlenmesi nedeniyle aylığı kesilmiştir.
Ancak, bu hak sahibi boşanarak 1/4/2013 tarihinden itibaren yeniden eski eşinden dolayı ölüm aylığına hak kazanmıştır. Hak kazanılan bu aylık sigortalının ölüm tarihine göre yapılan değerlendirmede 506 sayılı Kanuna göre bağlanacak bir aylık olduğundan, bu dosyalardan hak kazanılan sürekli iş göremezlik geliri ve ölüm aylığı 506 sayılı Kanuna göre değerlendirilerek, 1479 sayılı Kanuna göre alınan yaşlılık aylığı karşılaştırma dışı bırakılır.
Bu durumda;
506 İş Göremezlik Geliri 900 Tam 506 Ölüm Aylığı 700 Yarım 350 Kapsamdan çıkar 1479 Yaşlılık Aylığı 800 Tam 900 + 800 = 1700 TL ödenir.
506 sayılı Kanuna göre eşinden hak kazandığı ölüm aylığının miktarı düşük olduğundan sistemden çıkar ve ödenmesi gereken iki dosya tekrar karşılaştırılmaz.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen sayı ve miktarlardan az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1700 TL ödenirken, yeni durumda da iki dosya üzerinden 1700 TL ödenir.
Örnek 6:
Aylık bağlanan kanun 5434 5510 Aylık türü Ölüm aylığı (anne)
Ölüm aylığı (eş)
Ölüm aylığı (baba)
4/1-(b)
Aylık başlangıç tarihi 1/1/2001 1/6/2007 1/8/2012 Aylık miktarı 600 TL (Tam)
(Değerlendirme dışıdır)
1000 TL (Tam)
900 TL(Tam)
Değerlendirme: Sigortalı, Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanuna göre anneden ölüm aylığı, 506 sayılı Kanuna göre de eşten ölüm aylığı almakta iken Kanuna göre 4/1-(b) statüsünden babasından ölüm aylığına hak kazanmıştır.
Bu durumda; 5434 sayılı Kanuna göre alınan aylık değerlendirme dışı olduğundan, bu sigortalının Kanunun yürürlük tarihinden önce iki dosyası yerine bir dosyası varmış gibi değerlendirilerek Kanuna göre hak kazanılan dosyanın statüsüne bakılacaktır. Statüler farklı olduğundan (506-4/1-(a), 5510-4/1-(b) ) iki aylık da tamdan ödenmeye devam edilir.
Örnek 7:
Aylık bağlanan kanun 1479 5510 5510 Aylık türü Ölüm aylığı (eşinden)
Ölüm aylığı (babadan)
Ölüm geliri (anneden)
4/1-(a)
Ölüm aylığı (anneden)
4/1-(a)
Aylık başlangıç tarihi 1/3/2004 1/8/2006 1/3/2014 1/3/2014 Aylık miktarı 600 TL 400 TL 800 TL 700 TL Değerlendirme: 1479 sayılı Kanuna göre babadan aldığı ölüm aylığı karşılaştırma dışı tutulur. 506 sayılı Kanuna göre eşten alınan ölüm aylığı ile Kanuna göre 4/1-(a) statüsünden anneden hak kazanılan gelir ve aylıklar 54 üncü madde hükmüne göre değerlendirilir. Buna göre;
Eşten dolayı aylığın tercih edilmesi halinde;
506 Ölüm Aylığı (eş) 600 (Tercih edildi)
5510 Ölüm Geliri (anne) 800 5510 Ölüm Aylığı (anne) 700 Kapsamdan çıkar 506 Ölüm aylığı (eş) 600 Yarım 300 Kapsamdan çıkar 5510 Ölüm Geliri (anne) 800 Tam 1479 Ölüm Aylığı (baba) 400 Tam 800+400 = 1200 TL ödenir.
Kanuna göre anne ölüm aylığının tercih edilmesi halinde;
506 Ölüm Aylığı (eş) 600 Kapsamdan çıkar 5510 Ölüm Geliri (anne) 800 5510 Ölüm Aylığı (anne) 700 (Tercih edildi)
5510 Ölüm Aylığı (anne) 700 Yarım 350 Kapsamdan çıkar 5510 Ölüm Geliri (anne) 800 Tam 1479 Ölüm Aylığı (baba) 400 Tam 800+400 = 1200 TL ödenir.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen dosya sayısı ve miktarlarından az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya iki dosya üzerinden 1000 TL ödenirken, yeni durumda iki dosya üzerinden 1200 TL ödenir.
Örnek 8:
Aylık bağlanan kanun 5434 1479 5510 Aylık türü Yaşlılık Aylığı Ölüm aylığı (babadan)
Ölüm aylığı (eşinden)
Sürekli iş göremezlik geliri 4/1-(a)
Aylık başlangıç tarihi 1/10/2005 1/8/2004 1/1/2005 1/11/2014 Aylık miktarı 1000 TL (Tam)
700 TL (Değerlendirme dışıdır)
450 TL (Tam)(Kapsamdan çıkar)
900 TL Değerlendirme: Kadın sigortalı Kanunun yürürlük tarihinden önce üç dosyadan aylık almakta iken, Kanuna göre 4/1-(a) statüsünden sürekli iş göremezlik gelirine hak kazanmıştır.
Aylık aldığı dosyalardan biri olan 5434 sayılı Kanuna göre babadan ölüm aylığı değerlendirme dışındadır.
1479 sayılı Kanuna göre eşinden aldığı ölüm aylığı da karşılaştırma kapsamında değildir.
Bu durumda, Kanuna göre hak kazanılan sürekli iş göremezlik geliri 4/1-(a) kapsamında olduğundan, 506 sayılı Kanuna göre alınan yaşlılık aylığı ile karşılaştırılacaktır.
Bu durumda sigortalıya;
5434 Ölüm Aylığı (baba) 700 ödenecek Değerlendirme dışıdır 1479 Ölüm Aylığı (eşinden) 450 Tam Kapsamdan çıkar 506 Yaşlılık Aylığı 1000 Tam 5510 İş Göremezlik Geliri 4/1-(a) 900 Yarım 450 700 + 1000 + 450= 2150 TL ödenir.
En düşük miktarlı dosya 1479 sayılı Kanuna göre eşinden dolayı ölüm aylığı ile Kanuna göre hak kazanılan sürekli iş göremezlik geliri olduğundan, gelir kapsamda bırakılarak aylık kapsamdan çıkarılır.
Mukayeseler yapılırken ödenmesine karar verilen gelir ve aylıkların dosya sayısı ile miktarlarının hiçbir şekilde Kanunun yürürlük tarihinden önce ödenen dosya sayısı ve miktarlarından az olmaması gerekir. Örnekte sigortalıya üç dosya üzerinden 2150 TL ödenirken, yeni durumda da üç dosya üzerinden 2150 TL ödenir.
Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026