2018/38 sayılı Genelge Başlık 7Hak Düşürücü Süre Uygulaması

Kısa vadeli sigorta kollarından ve ölüm sigortasından kazanılan diğer haklar (geçici iş göremezlik ödeneği, evlenme ve cenaze ödenekleri ile ölüm toptan ödemeleri), hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşmektedir. Burada hak düşürücü süre işlediğinden, söz konusu haklar beş yıl içinde istenilmezse, bir daha ödenmeyecektir.

Örnek 1: 8/9/2009 tarihinde vefat eden sigortalının hak sahipleri 17/12/2013 tarihinde cenaze ödeneği talebinde bulunmuştur. Bu durumda;

8 9 2009 - 5 8 9 2014 Hak düşürücü süre bu tarih itibariyle yerine geldiğinden, hak sahiplerine 17/12/2013 tarihli taleplerine istinaden cenaze ödeneği ödenecektir.

Örnek 2: Yaşlılık aylığı almakta iken 29/12/2010 tarihinde vefat eden sigortalıdan dolayı ölüm aylığı almakta olan kız çocuğunun evlenme tarihi 22/7/2011, evlenme ödeneği talep tarihi 9/11/2015 olduğu varsayıldığında; hak sahibinin evlenme tarihi ile evlenme ödeneği talep tarihi arasında beş yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

9 11 2015 -22 7 2011 17 3 4 Hak düşürücü beş yıllık süre geçmediğinden kız çocuğuna evlenme ödeneği ödenecektir.

Örnek 3: Babasından dolayı 1/1/2015 tarihinden itibaren ölüm aylığı almakta iken 25/9/2019 tarihinde evlenmesi nedeniyle aylığı 1/10/2019 tarihinden itibaren kesilen kız çocuğu, Kurum kayıtlarına 22/11/2025 tarihinde geçen dilekçesi ile evlenme ödeneği talebinde bulunmuştur. Buna göre;

Evlenme Tarihi : 25/9/2019 Başvuru Tarihi : 22/11/2025 Ödeneğe Hak Kazanma Tarihi : 25/9/2019 22 11 2025 -25 9 2019 27 1 6 Hak düşürücü süre dolduğundan, evlenme ödeneği ödenmeyecektir.

Örnek 4: 2008/Ekim ay başından itibaren ilk defa 4/1-(c) kapsamında sigortalı olan babasından dolayı 1/1/2015 tarihinden itibaren ölüm aylığı almakta iken 25/9/2019 tarihinde evlenmesi nedeniyle aylığı 1/10/2019 tarihinden itibaren kesilen kız çocuğu, Kurum kayıtlarına 22/11/2025 tarihinde geçen dilekçesi ile evlenme ödeneği talebinde bulunmuştur.

Evlenme Tarihi : 25/9/2019 Başvuru Tarihi : 22/11/2025 Ödeneğe Hak Kazanma Tarihi : 25/9/2019 22 11 2025 -25 09 2019 27 1 6 Hak düşürücü süre dolduğundan, evlenme ödeneği ödenmeyecektir.

7.1. Kanunun yürürlük tarihinden önce 506 sayılı Kanunun mülga 99 uncu maddesinde sadece İKMH sigortasından sağlanan diğer haklar olan evlenme ve cenaze yardımında hak düşürücü süre uygulaması bulunmakta olup, hakkı doğuran olay tarihinden itibaren beş yıl içinde istenmezse anılan haklar düşmektedir.

1/10/2008 tarihinden önce ölen sigortalılar için İKMH sigortasından;

- Kız çocuklarına ödenecek evlenme yardımında, evlenme tarihi ile evlenme yardımı, - Cenaze yardımında ise, ölüm tarihi ile cenaze yardımı, talebi arasında 5 yılın geçip geçmediğine bakılacaktır. Geçmesi durumunda evlenme ve cenaze yardımı yapılmayacaktır.

Örnek 1: 4/1-(a) sigortalısı 12/3/2003 tarihinde vefat etmiş olup, hak sahipleri 2/11/2010 tarihinde cenaze yardımı talebinde bulunmuştur. Bu durumda;

12 3 2003 + 5 12 3 2008 Talep tarihi itibariyle 5 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden cenaze yardımı ödenmeyecektir.

Örnek 2: Kız çocuğu babasından dolayı ölüm geliri almakta iken 25/11/2001 tarihinde evlenmiş ve 29/10/2007 tarihinde evlenme yardımı talebinde bulunmuştur. Bu durumda, evlenme yardımı talep tarihi ile evlenme tarihi arasında beş yıllık sürenin geçip geçmediğine bakılarak hak düşürücü süre kontrol edilecektir.

25 11 2001 + 25 11 2006 Hak sahibi belirlenen bu tarihten sonra evlenme yardımı talebinde (29/10/2007) bulunduğundan ve hak düşürücü süre geçtiğinden evlenme yardımı ödenmeyecektir.

Örnek 3: Kız çocuğu babasından dolayı ölüm geliri almakta iken 25/12/2005 tarihinde evlenmiş ve 30/11/2009 tarihinde evlenme yardımı talebinde bulunmuştur.

25 12 2005 + 5 25 12 2010 Talepte bulunduğu 30/11/2009 tarihinde 5 yıllık hak düşürücü süre geçmediğinden evlenme yardımı ödenecektir.

Örnek 4: Kamu sektöründe çalışırken 18/9/1998 tarihinde vefat eden sigortalıdan dolayı ölüm aylığı almakta olan kız çocuğunun evlenme tarihi 21/2/2004, evlenme yardımı talep tarihi 30/3/2014 olduğu varsayıldığında; öncelikle 2008/Ekim ayı ile evlenme yardımı talep tarihi arasında beş yıllık hak düşürücü sürenin geçip geçmediğine bakılacaktır.

30 3 2014 -15 10 2008 15 5 5 Beş yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği anlaşıldığından kız çocuğuna evlenme ödeneği ödenmeyecektir.

7.2. 1479 sayılı Kanunun mülga 78 inci maddesinde, cenaze yardımı ile ölüm toptan ödemelerinin hakkı doğuran olay tarihinden başlanarak 10 yıl içinde istenmezse düşeceği öngörüldüğünden, 1/10/2008 tarihinden önce ölen sigortalılar için 10 yıllık, bu tarihten sonra ölen sigortalılar ile 2008/Ekim ay başından itibaren ilk defa 4/1-(c) kapsamındaki sigortalılar için 5 yıllık hak düşürücü süre uygulanacaktır.

Örnek 1: 4/1-(b) sigortalısı 23/8/2002 tarihinde vefat etmiş olup, hak sahipleri 26/10/2010 tarihinde cenaze ödeneği talebinde bulunmuştur. Bu durumda;

26 10 2010 - 23 8 2002 3 2 8 10 yıllık hak düşürücü süre geçmediğinden cenaze ödeneği ödenecektir.

Yukarıdaki sigortalının 10/5/1998 tarihinde ölmüş olması durumunda bu defa;

26 10 2010 - 10 5 1998 16 5 12 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden cenaze ödeneği ödemeyecektir.

Örnek 2: 4/1-(b) sigortalısı 28/6/2001 tarihinde vefat etmiş olup, hak sahipleri 30/1/2011 tarihinde ölüm toptan ödeme talebinde bulunmuşlardır.

30 1 2011 - 28 6 2001 2 7 9 10 yıllık hak düşürücü süre geçmediğinden ölüm toptan ödemesi yapılacaktır.

Yukarıdaki sigortalının ölüm tarihinin 1/1/2000 olması halinde;

30 1 2011 - 1 1 2000 29 0 11 10 yıllık hak düşürücü süre geçtiğinden ölüm toptan ödemesi yapılmayacaktır.

7.3. İlk defa Kanunun 4/1-(c) bendi kapsamında bulunmaları nedeniyle 5434 sayılı Kanunun ek 82 nci maddesi hükümlerine göre hak kazanılan emekli ikramiyesinin zamanaşımı uygulamasında, emekli ikramiyesine hak kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içerisinde talep edilmeyen emekli ikramiyesi zamanaşımına uğrayacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026