2018/38 sayılı Genelge Başlık 7Kurum Sağlık Kurullarınca Yapılacak Değerlendirmeler
7.1. Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucuları sağlık kurullarınca düzenlenen sağlık kurulu raporlarına istinaden, sigortalıların ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonra vücutlarında oluşan arızaları veya tedavi edilemeyen hastalıkları nedeniyle, çalışma gücünün en az % 60’ını, vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği veya hastalıkları nedeniyle kullanılan sıhhi izin sürelerinin kanunlarında tayin edilen sürelerden fazla olup olmadığı ve vazife malullüğü dereceleri Kurum sağlık kurulunca tespit edilmektedir.
Söz konusu tespit yapılırken;
a) Sigortalıların ve hak sahibi çocukların çalışma gücünün en az % 60’ını kaybedip kaybetmediklerinin tespitinde (Değişik, 20/10/2021 tarihli ve 2021/35 sayılı Genelge)
Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği eki Arıza/Hastalık Listesi, b) Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde çalışan askerî ve sivil personel ile askerlik görevi yükümlüleri için, 31/10/2016 tarihli ve 2016/9431 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği, c) İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde çalışan personel için, 4/8/2003 tarihli ve 25189 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Sağlık Şartları Yönetmeliği, ç) 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında çalışan ve 657 sayılı Kanuna tabi koruma güvenlik görevlileri için belirlenen ve 7/10/2004 tarihli ve 25606 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte belirtilen sağlık şartları, d) Vazife malullüğü halinde ise, 13/7/1953 tarihli ve 4/1053 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Vazife Malullüklerinin Nevileri ile Dereceleri Hakkında Nizamname, e) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranı tespitinde Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, esas alınacaktır.
7.2. (Değişik, 20/10/2021 tarihli ve 2021/35 sayılı Genelge)
- Kanunun 28 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre talepte bulunan sigortalıların “Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri” Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Kurum Sağlık Kurullarınca hafif ve orta düzeyde çalışma gücü kaybı oranı tespiti yapılacaktır.
- Ayrıca Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre kadın sigortalıların çocuklarının başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede engellilik tespiti, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik (ÇÖZGER) hükümlerine göre, 18 yaşını doldurmuş olan çocuklar için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre Kurum Sağlık Kurulunca yapılacaktır. ÇÖZGER’e göre ağır engelli tespiti yapılan çocuğun 18 yaşını doldurması durumunda, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre alınan sağlık kurulu raporu üzerinden yeniden değerlendirme yapılacaktır.
7.3. Sosyal güvenlik merkezlerince e-maluliyet yazılımından hazırlanan gönderme yazılarında, hangi maddelere göre değerlendirme yapılması isteniyorsa ilgili Kurum sağlık kurulunca o maddelere göre değerlendirme yapılacaktır.
7.4. Kanunun yürürlük tarihinden sonra maluliyet tespiti talebinde bulunan 4/1-(a), 4/1-(b) ve ilk defa 2008/Ekim sonrasında 4/1-(c) kapsamında sigortalı olanların maluliyet durumlarının değerlendirilmesinde, sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak ilk defa sigortalı oldukları tarih esas alınarak Kurum sağlık kuruluna bildirilecektir.
7.5. Kanunun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrasına göre kadın sigortalılar, çocuklarının başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olup olmadıklarının tespiti için Kuruma müracaatlarını, sigortalılıkları devam ederken yapabilecekleri gibi emeklilik aşamasında da yapabileceklerdir.
Kurum sağlık kurullarınca yapılan ağır engellilik tespitlerinde Kurumca yetkilendirilmiş sağlık hizmeti sunucuları tarafından düzenlenmiş sağlık kurulu rapor bulguları esas alınmakta olup, kurul kararlarında rapor tarihine göre ağır engelli oldukları belirtilmektedir. Sosyal güvenlik il müdürlüğü/sosyal güvenlik merkezlerince, kadın sigortalıların başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuklarına ilişkin sağlık kurulu raporları değerlendirilmek üzere Kurumun ilgili sağlık kuruluna gönderilirken söz konusu çocukların hangi tarih itibariyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğunun tespit edilebilmesi için tarih belirtilecektir. Bu tarih, çocuğun doğum tarihi de dikkate alınmak kaydıyla kadın sigortalının sigortalılık başlangıcının Kanunun yürürlük tarihinden önce olması durumunda 2008/Ekim, sigortalılık başlangıç tarihinin Kanunun yürürlük tarihinden sonra olması halinde ise, sigortalılık başlangıç tarihi olacaktır.
Kurumun ilgili sağlık kurulunca da bu konuya özen gösterilerek çocuğun hangi tarih itibariyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli olduğu, tarih belirtilmek suretiyle tespit edilecektir.
7.6. Vefat eden sigortalıların hak sahibi çocuklarının maluliyet durumlarının tespiti talep tarihinde yürürlükte bulunan tıbbi mevzuata göre yapılacaktır.
Sigortalının sağlığında bakmakla yükümlü olduğu malul çocuğuna ilişkin Kurum sağlık kurulu kararında kontrol muayenesi gerekmediği tespit edilmiş ise sigortalının ölümü ve malul çocuğun ölüm gelir/aylığı talebinde bulunması halinde, rapor tarihine bakılmaksızın mevcut kurul kararı aylık bağlama işlemlerinde dikkate alınacak ve malul çocuklardan yeni bir rapor istenmeyecektir.
Malul çocukların Kurumca belirlenen kontrol muayene tarihi bulunup bulunmadığının tespiti, SPAS, “Süreli Kayıt Sorgulama” menüsünden yapılacaktır. Kontrol muayene tarihinin bulunması halinde bu tarih sisteme işlenecek ve o tarihte kontrol muayenesine gönderilecektir.
Malul çocukların anne/babadan dolayı ölüm gelir/aylığı bağlanmasına esas alınan maluliyetine ilişkin Kurum sağlık kurulu kararında kontrol muayenesi gerekmediği tespit edilmiş ise, daha sonra anne/babadan dolayı ikinci bir dosyadan ölüm gelir/aylığına hak kazanması durumunda da söz konusu kurul kararı dikkate alınacak ve yeni bir değerlendirme istenmeyecektir. Ancak, kontrol muayenesi gerektiği tespit edilmiş ise bu tarih sisteme işlenecektir.
Örnek 1: 21/5/2004 tarihinde vefat eden erkek sigortalının hak sahibi çocuğuna, 11/8/2008 tarihli sağlık kurulu raporuna istinaden Kurum sağlık kurulunca malul kararı verilmiş ve rapor tarihini takip eden ay başı olan 1/9/2008 tarihinden itibaren hak sahibine ölüm aylığı bağlanmıştır. Kurum sağlık kurulunca hak sahibi çocuk için kontrol muayene tarihi belirlenmemiştir. Hak sahibi çocuğun, babasından dolayı ölüm aylığı almakta iken annesinin de 24/11/2011 tarihinde vefat etmesi halinde, babasından dolayı ölüm aylığı bağlanmasına esas Kurum sağlık kurulu kararı, annesinden bağlanacak ölüm aylığında da esas alınacaktır.
Örnek 2: Örnek 1’deki hak sahibi çocuğa Kurum sağlık kurulunca kontrol muayene tarihi belirlenmiş olması halinde ise, bu tarih sisteme işlenecek ve çocuk belirtilen tarihte kontrol muayenesine gönderilecektir.
7.7 Kurum sağlık kurulunca karar verilebilmesi için ek bilgi ve yeni muayene istenmesi durumunda, bu belgeler tamamlandıktan sonra iade edilen dosya ile birleştirilerek, ilgili Kurum sağlık kuruluna gönderilecektir.
7.8. Daha önce malul sayılmayanlardan, hastalıklarında artma veya yeni bir hastalığın ilave olduğu veya eksik muayene gerekçeleri ile malullük durumunun veya vazife malullerinden maluliyet derecelerinin yeniden tespitini yazılı olarak isteyenlerin, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevkleri yapılacaktır.
Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026