2020/20 sayılı Genelge Başlık 2.1Fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışan sigortalılarla ilgili yapılacak bildirimler

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalıştırılan sigortalılar için, tabi oldukları sigortalı kolu ve prim oranlarına bakılarak farklı belge türleri geliştirilmiş ve söz konusu belge türleri Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 9 nolu ekinde yer alan aylık prim ve hizmet belgesinin arka sayfasında açıklanmıştır.

5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılan işyerlerinin yine anılan madde kapsamında çalıştırılan işlerinde çalıştırılan sigortalılar için, 60, 90 veya 180 günlük fiili hizmet süresi zammından hangi süreye tabi çalıştıklarına, işsizlik sigortasına tabi olup olmadıklarına, ayrıca 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alıp almadıklarına göre bildirim yapılabilmesi için kurumca değişik belge türleri geliştirilmiştir.

Örneğin: 31/12/2017 tarihi itibariyle 4, 5, 6, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 53, 54, 55 nolu belge türleri oluşturulmuştur. İhtiyaç duyulması halinde yeni belge türleri de üretilebilir.

Sigortalıların fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirilebilmesi için, 5510 sayılı Kanunun 40 ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki tablonun birinci sütununda yer alan işyerlerinde çalışması ve söz konusu tablonun ikinci sütununda belirtilen işleri yaparak söz konusu işlerin risklerine maruz kalması gerekmektedir.

Bu amaçla hangi iş kolu kodunda tasnif edilmiş işyerlerinin 40 ıncı maddede sayılan işyerleri arasına girdiğinin tespiti yapılarak hangi iş kolu kodunda tescil edilmiş işyerlerinin hangi sürelerdeki fiili hizmet süresi zammı kapsamında bildirim yapabileceği belirlenmiştir.

Örnek 1: “5224- Kargo yükleme boşaltma hizmetleri” iş kolu kodunda tescil edilmiş işyeri işverenlerine, bahse konu işlerin 40 ncı maddede sayılmaması nedeniyle 4, 5, 6, 29, 30, 31, 32 ,33, 34, 35 ve 36, 37,53,54,55 nolu belge türlerinin seçilmesine izin verilmeyecektir.

Örnek 2: “2561- Metallerin işlenmesi ve kaplanması” iş kolu kodunda tescil edilmiş işyerlerinde 60 ve 90 gün fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışma yapılması mümkün olduğundan 2561 iş kolu kodunda tasnif edilmiş işyeri işverenlerine 29, 30, 31, 32 ,33 ve 34 nolu belge türlerini seçmelerine izin verilecek, buna karşın 4, 5, 6, 35 ve 36 nolu belge türleri 180 gün fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışan sigortalılar için seçilebileceğinden, 2561 iş kolu kodunda tasnif edilmiş işyeri işverenlerinin 180 güne ilişkin 4, 5, 6, 35 ve 36 nolu belge türlerini seçmelerine izin verilmeyecektir.

Öte yandan, gerek 506 sayılı Kanun uygulandığı tarihlerde verilen iş kolu kodlarının 5510 sayılı Kanuna geçiş süreci içinde yeni iş kolu kodlarına dönüşümünden kaynaklanan nedenlerden dolayı, gerekse işverenlerce işyeri bildirgelerinde faaliyet konusunun hatalı beyan edilmesinden ya da doğru beyan edilmesine rağmen iş kolu kodunun ilgili sosyal güvenlik merkezince hatalı verilmesinden dolayı gerçekte fiili hizmet süresi zammı kapsamında faaliyet gösterdikleri halde ilgili belge türünü seçemediklerini beyan eden işverenlerle ilgili iş kolu kodu değişiklikleri, bu genelgenin birinci kısmının ikinci bölümünün 3.1 başlığında belirtildiği şekilde yapılacaktır. İhale konusu işlerle özel bina inşaatlarının iş kolu kodlarının hatalı verilmiş olması halinde ise, bahse konu işlerle ilgili iş kolu kodu değişiklik işlemleri sözleşme veya ruhsatta yer alan bilgiler doğrultusunda ilgili sosyal güvenlik merkezince gerçekleştirilecektir.

Diğer taraftan, esas işe göre verilmiş olan iş kolu kodu fiili hizmet süresi zammı ile ilgili belge türlerine tanımlanmamış işyerlerinde, fiili hizmet süresi zammına girmeyen işlerin yanı sıra yardımcı işler kapsamında fiili hizmet süresi zammına giren işler de yapılabilmektedir.

Bu nitelikteki işyerlerine, esas işe ilişkin iş kolu kodundan farklı bir iş kolu kodu verilmesi mümkün olmamakla birlikte, bu işyerlerinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışan sigortalılar için de fiili hizmet süresi zammı ile ilgili belge türlerinin seçilmesine izin verilmesi icap etmektedir.

Dolayısıyla, iş kolu kodu fiili hizmet süresi zammı belgesiyle ilişkilendirilmemiş işyerlerince fiili hizmet süresi zammı kapsamında sigortalı çalıştırıldığının belgelenerek, (fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışan sigortalıların diploma, sertifika v.s belgeleri ile) ilgili sosyal güvenlik merkezine müracaat edilmesi halinde, bu sigortalıların çalışmalarının fiili hizmet süresi zammı kapsamına girip girmediği, girmesi halinde kaç günlük fiili hizmet süresi zammına tabi olduğu 5510 sayılı Kanunun 40 ncı maddesinde öngörülen hükümlere bakılarak araştırılacak, uygun görülmesi halinde ilgili sosyal güvenlik merkezince 5510 sayılı Kanunun 40 ncı maddesinde belirtilen süreye ilişkin tanımlama, Sigorta Primleri Servislerince işveren intra programlarında mevcut İşveren - Kanun no ve belge türü tanımlama seçeneğinin altında yer alan “Fiili Hizmet Süresi Zammı Belgeleri” seçeneği vasıtasıyla yapılacaktır.

Diğer taraftan, işverenlerce fiili hizmet süresi zammı kapsamında sigortalı çalıştırıldığının dilekçe ile beyan edilmesine rağmen kanıtlayıcı belge sunulamaması halinde söz konusu tanımlama yine Prim Tahakkuk Servislerince derhal yapılacak, ancak işyerinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışma olup olmadığının, olması halinde kaç günlük süreye tabi olunduğunun Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca tespiti cihetine gidilecektir.

Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca bu şekilde denetime sevk edilen işyerlerinde fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışma olmadığı veya farklı sürelere ilişkin bir çalışma olduğunun tespiti halinde evvelce yapılan bildirimler iptal edilecektir/düzeltilecektir.

Öte yandan sigortalıların, fiili hizmet süresi zammı kapsamında çalışmış olmalarına rağmen bildirimlerinin bu kapsamda yapılmadığı yönünde ihbar ve şikayetlerinin olması halinde konu kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarına intikale ettirilecek ve düzenlenen rapora göre işlem yapılacaktır.

Kaynak: 2020/20 sayılı İşveren İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026