2020/8 sayılı Genelge Başlık 2.16Kurum Tarafından Kişilerin Sosyal Güvenliğinin Sağlanması ve 6183 Sayılı Kanuna Göre Kurum Alacaklarının Takip ve Tahsili ile Bu Kanun Kapsamında Verilen Diğer Görevlerin Yerine Getirilmesi Amacıyla İstenilen Bilgi ve Belgelerin Kurumca/ Protokolde Belirlenen Süre İçinde Kuruma Bildirilmemesi

5510 sayılı Kanunun 100 üncü maddesinin birinci fıkrasında;

5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar, döner sermayeli kuruluşlar ile diğer gerçek ve tüzel kişiler doğrudan, münferit olarak bilgi ve belge istenmesi hariç olmak üzere kamu idareleri ile kanunla kurulan kurum ve kuruluşlar ise Kurumla yapılacak protokoller çerçevesinde, Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına karşı ağır sonuçlar doğuracak hâller ile özel hayat ve aile hayatının gizliliği ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa Kurum tarafından kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması, 6183 sayılı Kanuna göre Kurum alacaklarının takip ve tahsili ile bu Kanun kapsamında verilen diğer görevler ile sınırlı olmak üzere istenecek her türlü bilgi ve belgeyi sürekli ve/veya belli aralıklarla vermeye, bilgilerin elektronik ortamda görüntülenmesini sağlamaya, görüntülenen bu bilgilerin güvenliğini sağlamaya, muhafaza etmek zorunda oldukları her türlü belge ile vermek zorunda oldukları bilgilere ilişkin mikrofiş, mikrofilm, manyetik teyp, disket ve benzeri ortamlardaki kayıtlarını ve bu kayıtlara erişim veya kayıtları okunabilir hale getirmek için gerekli tüm sistem ve şifreleri incelemek için ibraz etmeye mecburdurlar.” İkinci fıkrasında ise; “ Bu madde kapsamında ilgili kişi, kurum ve kuruluşlar Kurumun belirleyeceği süre içerisinde söz konusu talebe cevap vermek ve gereken kolaylığı göstermekle yükümlüdürler” Hükümleri yer almıştır.

6/12/2013 tarihli ve 28843 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Bilgi ve Belgelerin Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin Bilgi ve belgelerin doğrudan, münferiden veya protokolle istenilmesi başlıklı 7 nci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü fıkralarında da; “(1) Bilgi ve belgeler; bankalar, döner sermayeli kuruluşlar ve diğer gerçek ve tüzel kişilerden doğrudan istenir.

(2) Kanunun 8 inci maddesinin yedinci fıkrasına girmeyen kuruluşlar ile 100 üncü maddesi kapsamındaki kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan bu Kanun kapsamında istenecek her türlü bilgi ve belgenin, sürekli ve/veya belli aralıklarla manuel ya da elektronik ortamda istenilmesi yapılan protokoller çerçevesinde belirlenebilir.

(3) İkinci fıkra kapsamına girip henüz protokol yapılmamış kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belgeler protokol yapılıncaya kadar münferiden istenebilir.” Düzenlemesi yer almıştır.

Söz konusu Yönetmeliğe dayalı olarak çıkarılan ve 10/06/2014 tarihli ve 29026 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bankalar ve Kamu İdareleri Tarafından Yapılacak Olan Sigortalılık Kontrolü ile Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak Bilgi ve Belgelere Dair Tebliğin 32 nci maddesinde bilgilerin gönderilme periyodu, 33 ncü maddesinde gönderilme usulleri ve 34 ncü maddesinde de bilgi ve belgelerin doğrudan, münferiden veya protokolle istenilmesinin usul ve esasları düzenlenmiştir.

Bu kapsamdaki yükümlülüklerin protokollerde veya Kurumca belirlenen sürede belirlenen süreler içinde yerine getirilmemesi halinde ilgililer hakkında uygulanacak olan idari para cezaları ise, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde açıklanmıştır.

Buna göre, “Kurum tarafından kişilerin sosyal güvenliğinin sağlanması ve 6183 sayılı Kanuna göre Kurum alacaklarının takip ve tahsili ile bu Kanun kapsamında verilen diğer görevlerin yerine getirilmesi amacıyla, bankalardan, döner sermayeli kuruluşlardan, diğer gerçek ve tüzel kişilerden, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan istenilen bilgi ve belgelerin Kuruma verilmemesi halinde, aylık asgari ücretin beş katı tutarında, süre geçirildikten sonra verilmesi halinde, aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır.” Öte yandan 5510 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin ikinci fıkrası kapsamında, Kurumun denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlarınca yapılan incelemeler sırasında bilgi vermek üzere ifadeye davet edilme haline ilişkin olarak işveren, sigortalı ile tasfiye ve iflas idaresi memurları olan gerçek kişilerin ifadeye icap etmemeleri halinde idari para cezası uygulanmayacaktır.

Kurumun denetim ve kontrol ile görevli memurları tarafından gerçek veya tüzel kişilerden talep edilen bilgi ve belgelerin mücbir sebep olmaksızın belirlenen süre dışında ve ancak denetim raporunun tanzim tarihinden önce Kuruma intikal ettirilmesi hali, “geç verme” fiili olarak kabul edilecek ve ilgililer hakkında aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır. Anılan bilgi ve belgelerin belirlenen süre dışında ve denetim raporunun tanzim tarihinden sonra Kuruma intikal ettirilmesi halinde ise başlangıçta (rapor tanzim tarihinde) “hiç verilmeme” hali olarak esas alınan fiil “geç verme” fiili olarak kabul edilerek ilgililer hakkında aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacak ve temin edilen bilgi ve belgeler kapsamında gerekli iş ve işlemler gerçekleştirilecektir.

Ayrıca, Kurumun denetim ve kontrol ile görevli memurları dışında kalan diğer personel tarafından gerçek veya tüzel kişilerden talep edilen bilgi ve belgelerin belirlenen sürede Kurum kayıtlarına intikal ettirilmemesi durumu “hiç verilmeme” hali esas alınarak ilgililer hakkında asgari ücretin beş katı tutarında idari para cezası uygulanacaktır. Talep edilen bilgi ve belgelerin verilen süre dışında Kuruma intikal ettirilmesi halinde ise “geç verme” fiili olarak kabul edilerek ilgililer hakkında aylık asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası uygulanacak ve temin edilen bilgi ve belgeler kapsamında gerekli iş ve işlemler gerçekleştirilecektir.

Kaynak: 2020/8 sayılı İdari Para Cezası Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026