İçeriğe atla
3. İdari para cezalarında indirim ve muafiyet uygulaması

2020/8 sayılı Genelge Başlık 3.1Bildirge ve Belgelerin Yasal Süresinden Sonra Verilmesi Halinde İndirim

Bilindiği üzere, 5510 sayılı Kanunun 102 inci maddesinin ikinci fıkrası, 6270 sayılı Kanun ile; “Mahkeme kararına, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarınca yapılan tespitler veya diğer kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatları gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelere ya da kamu idarelerinden alınan belgelere istinaden düzenlenenler hariç olmak üzere, bildirgenin veya belgenin yasal süresi geçtikten sonra ilgililerce kendiliğinden 30 gün içinde verilmesi ve söz konusu cezaların ilgililerce, yapılacak tebligat tarihini takip eden günden itibaren 15 gün içinde ödenmesi halinde, bu maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (g), (h) ve (j) bentlerinde öngörülen cezalar dörtte bir oranına karşılık gelen tutar üzerinden uygulanır.” şeklinde değiştirilmiştir.

Yapılan bu değişikliğe istinaden söz konusu fıkra kapsamına, işverenlerce yasal süresi geçirildikten sonra kendiliğinden verilen sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri ile işyeri bildirgelerinin yanı sıra;

-Kamu idarelerince vazife malullüğüne sebep olan olayın, -Kamu idareleri ile döner sermayeli kuruluşlar, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki kuruluşlar ve kanunla kurulan kurum ve kuruluşlarca, ihale yolu ile yaptırılan işleri üstlenenlerin ve bunların adreslerinin, -Kamu idareleri ile bankalarca sigortasız olduğu tespit edilen kişilerin, -Ticaret sicil memurluklarınca şirket kuruluşu aşamasında, çalıştıracağı sigortalı sayısını ve bunların işe başlama tarihini bildiren işverenlere ilişkin bildirimlerin, -Valilikler, belediyeler ve ruhsat vermeye yetkili diğer kamu ve özel hukuk tüzel kişilerince, yapı ruhsatı veya ruhsat niteliği taşıyan işlemlerine ilişkin bilgi ve belgeler ile varsa bunların verilmesine esas olan istihdama ilişkin bilgilerin, yasal süresi içinde bildirilmemesinden/verilmemesinden kaynaklanan fiiller girmektedir.

Diğer taraftan, anılan fıkrada öngörülen indirimden yararlanılabilmesi için cezaya konu olan bilgi ve belgelerin yasal verilme süresinin sona erdiği tarihten itibaren en geç otuz gün içinde Kuruma verilmiş olması ve tebliğ edilen idari para cezasının en geç tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ödenmiş olması gerekmektedir.

Dolayısıyla yukarıda belirtilen fiillere ilişkin;

- Belge veya bildirgenin ilgililerce kendiliğinden düzenlenmiş olması, -Söz konusu belge veya bildirgenin yasal verilme süresini takip eden günden itibaren başlamak üzere en geç otuz gün içinde Kuruma verilmiş olması, -İdari para cezasının tebliğ edildiği tarihi takip eden günden itibaren en geç onbeş gün içinde ödenmesi, şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması kaydıyla, 6270 sayılı Kanunla getirilen ve 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen indirimden yararlanılabilecektir.

Kapsama giren idari para cezalarının tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde ödenecek olması halinde, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan “İdarî para cezalarının, Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde peşin ödenmesi halinde, bunun dörtte üçü tahsil edilir.” hükmü de dikkate alınarak, tebliğ edilen ceza tutarının yalnızca 1/4’ünün 3/4’ü tahsil edilecektir.

Örnek 1- 10/2/2017 tarihinde işe girmiş olan bir sigortalıya ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin 22/2/2017 tarihinde işveren tarafından kendiliğinden verilmiş olduğu varsayıldığında, söz konusu belgenin yasal süresi geçirildikten sonra ve 30 günlük süre içinde verilmiş olması nedeniyle idari para cezası 1.777,00 TL olarak tebliğe çıkartılacaktır. Bu durumda 1.777,00 TL tutarındaki idari para cezasının Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde ödenecek olması halinde, 1.777,00 * 1 / 4 = 444,25 444,25 * 3 / 4 = 333,19 TL =333 TL’si tahsil edilecektir.

Örnek 2- 1 nolu örnekteki işveren tarafından tebliğ edilen idari para cezasının tebliğ tarihinden itibaren 15 günlük süre geçirildikten sonra ödeneceği varsayıldığında, idari para cezasından herhangi bir indirim yapılmayarak, 1.777,00 TL tutarındaki ceza tutarının tamamı gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

102 nci maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren fiillere ilişkin bildirge veya belgelerin yasal verilme süresinin sona erdiği tarihten itibaren otuz günlük süre geçirildikten sonra verilmiş olması halinde ise, belge veya bildirgenin kendiliğinden verilmiş olması ve tebliğ edilen idari para cezasının Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 günlük süre içinde ödenecek olması kaydıyla, 102 nci maddenin ikinci fıkrasına istinaden herhangi bir indirim yapılmayarak, yalnızca 102 nci maddenin beşinci fıkrasında yer alan 1/4 oranındaki indirimden yararlanılabilecektir.

Örnek 3- Bilanço esasına göre defter tutmakla yükümlü olan (A) Limited Şirketinin 6/2/2017 tarihinde sigortalı çalıştırmaya başladığı halde işyeri bildirgesini Kuruma 10/3/2017 tarihinde kendiliğinden vermiş olduğu ve anılan işveren hakkında uygulanan 1.777,50 * 3 = 5.332,50 = 5.332,00 TL tutarındaki idari para cezasının Kuruma itiraz edilmeden veya yargı yoluna başvurulmadan önce tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 günlük süre içinde ödeneceği varsayıldığında, bahse konu bildirgenin yasal verilme süresinin sona erdiği tarihten itibaren 30 günlük süre geçirildikten sonra verilmiş olması nedeniyle, 5.332,00 * 3 / 4 = 3.999,00 TL’si tahsil edilecektir.

Örnek 4- 3 nolu örnekteki işveren tarafından tebliğ edilen idari para cezasının 15 günlük süre geçirildikten sonra ödeneceği varsayıldığında, idari para cezasından herhangi bir indirim yapılmayarak, 5.332,00 TL tutarındaki ceza tutarının tamamı gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

5510 sayılı Kanunun 102 inci maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik her ne kadar 26/1/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiş olsa da, sonradan yürürlüğe giren kanunun işverenlerin lehine durum meydana getirmesi nedeniyle, kapsama giren ve yasal verilme süresi 26/1/2012 tarihinden önceki sürelerde sona ermiş olan belge veya bildirgelerden dolayı uygulanacak idari para cezaları için, yasal verilme süresi geçirildikten sonra otuz günlük süre içinde verilmiş olma ve tebliğ tarihinden itibaren on beş günlük süre içinde ödenme koşullarının sağlanmış olması kaydıyla söz konusu indirimden yararlanılabilecektir.

Örnek 5- 20/10/2011 tarihinde işe alınan (B) sigortalısına ilişkin sigortalı işe giriş bildirgesinin Kuruma 25/10/2011 tarihinde verildiği ve söz konusu fiil dolayısıyla uygulanan 837,00 TL tutarındaki idari para cezasının 20/2/2015 tarihinde ilgiliye tebliğ edildiği varsayıldığında, söz konusu cezanın tebliğ tarihinden itibaren onbeş günlük süre içinde ödenecek olması halinde yalnızca, 837,00 * 1 / 4 = 209,25 209,25 * 3 / 4 = 156,94= 156,00 TL’si tahsil edilecektir.

Öte yandan, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin 6270 sayılı Kanunla değişik ikinci fıkrasının yürürlüğe girdiği 26/1/2012 tarihinden önceki sürelere ilişkin bilgi ve belgelerin 30 günlük süre içinde verilmiş olmakla birlikte tebliğ edilen idari para cezalarının 15 günlük süre içinde ödenmemiş olması halinde, söz konusu fıkrada öngörülen indirimden yararlanılması mümkün olamayacaktır.

Örnek 6- 5 nolu örnekteki işveren tarafından 20/2/2015 tarihinde tebliğ edilen idari para cezasının 15 günlük süre geçirildikten sonra ödenecek olduğu varsayıldığında, bu durumda herhangi bir indirim yapılmaksızın 837,00 TL tutarındaki idari para cezası, gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte tahsil edilecektir.

Kaynak: 2020/8 sayılı İdari Para Cezası Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 8 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
102 nci maddenin ikinci fıkrasındaki dörtte bir indirimden yararlanma şartları arasında aşağıdakilerden hangisi yoktur?
İndirim için kendiliğinden verme, 30 gün içinde verme ve 15 gün içinde ödeme şartları birlikte aranır; yazılı başvuru şart değildir (Genelge 3.1, 3.2).
2
İşe giriş bildirgesini yasal süreden sonra ve 30 gün içinde kendiliğinden veren işveren cezayı tebliğden itibaren 15 gün içinde ödemiştir. Ceza tutarının ne kadarı tahsil edilir?
102/2 uyarınca ceza dörtte bir üzerinden uygulanır; 15 günde ödendiği için 102/5 peşin ödeme indirimi de uygulanarak 1/4'ün 3/4'ü tahsil edilir (Genelge 3.1).
3
Hangi durumda 102 nci maddenin ikinci fıkrasındaki dörtte bir indirim uygulanamaz?
Mahkeme kararı, denetim tespiti veya kamu idarelerinden alınan belgelere istinaden düzenlenen bildirgeler indirim kapsamı dışındadır (Genelge 3.1).
Bu konudan daha fazla soru çöz →