2020/8 sayılı Genelge Başlık 3.3Yasal Süresi Dışında Bildirimi Yapılan Prime Esas Kazanç Tutarlarında İdari Para Cezası Muafiyeti Durumu

Bilindiği üzere, 25/5/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 16/5/2018 tarihli ve 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanunun 16 ncı maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasına; “Kurumca, birinci fıkrada belirtilen bildirge, beyanname, belge veya defterlere istinaden sigortalıların ve çalışma gün sayılarının eksiksiz bildirilmesi şartıyla bildirilen prime esas kazanç tutarında, fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin üçte birini geçmeyecek ve %1’ini aşmayacak şekilde eksiklik tespit edilmesi durumunda, eksikliğin on beş gün içinde düzeltilmesi için ilgiliye yazılı ihtar verilir. Bu süre sonunda tespit edilen eksik tutarın Kuruma bildirilmemesi halinde birinci fıkranın ilgili hükümlerine göre idari para cezası verilir. Eksikliğin işverence tespit edilmesi durumunda bu süre; bildirge, beyanname, belge veya defterlerin Kuruma verilmesinden itibaren on beş gündür.” hükmünün yer aldığı cümleler eklenmiş olup, söz konusu düzenleme 25/5/2018 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.

Anılan fıkrada belirtilen "Kurumca tespit" ifadesi;

-Kurumun denetim ve kontrol ile görevli memurları tarafından yapılan tespitleri, -Diğer kurum ve kuruluşların denetim elemanlarının yaptıkları tespitleri, -Kamu kurum ve kuruluşlarından alınan bilgi ve belgelere istinaden yapılan tespitleri, -Mahkeme kararlarını, kapsamaktadır.

Söz konusu düzenleme ile Kuruma verilmesi gereken bildirge, beyanname, belge veya defterlerdeki tutarlarda hesap hatalarından kaynaklanan ve azami bahsi geçen oranlardaki eksikliklerin giderilmesi için işverenlere 15 günlük bir süre verilmesi öngörülmekte olup, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde yer alan idari para cezaları, eksikliklerin bu süre sonunda da giderilmemesi durumunda uygulanacaktır.

Yapılan bu düzenlemeye istinaden söz konusu fıkra kapsamına, işyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarının eksik bildirilmesi nedeniyle işverenlerce yasal süresi geçirildikten sonra gerek Kurumca yapılan tespite istinaden ihtar üzerine gerekse kendiliğinden verilen ek aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden kaynaklanan fiiller girmektedir.

Diğer taraftan, ilgili aya ait eksikliğin giderilmesi amacıyla verilen ek belge/beyanname bakımından bahse konu muafiyetten yararlanılabilmesi için;

1- İşyerinden bildirilen sigortalıların ve bu sigortalıların çalışma gün sayılarının eksiksiz bildirilmesi, eksikliğin sadece bildirimi yapılan sigortalıların prime esas kazançlarına ilişkin olması, 2- Eksik bildirilen prime esas kazanç tutarının, fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin üçte birini geçmemesi, 3- Eksik bildirilen prime esas kazanç tutarının, eksikliğe konu aya ilişkin işverence bildirimi yapılan toplam prime esas kazanç tutarının % 1’ini aşmaması, şartlarının birlikte gerçekleşmiş olması ve ayrıca söz konusu eksikliğin;

-Kurum tarafından tespit edilmesi halinde, Kurumca yapılan ihtar üzerine eksikliğin işverence on beş gün içinde giderilmesi, -İşveren tarafından tespit edilmesi halinde ise eksikliğin bildirge, beyanname, belge veya defterlerin Kuruma verilmesinden itibaren on beş gün içinde giderilmesi, gerekmektedir.

Dolayısıyla, gerek Kurum tarafından gerekse işveren tarafından tespit edilen eksiklikte yukarıda belirtilen ilk üç şartın birlikte gerçekleşmesi ve eksikliğin yine yukarıda belirtilen süreler içinde giderilmesi kaydıyla, 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin ikinci fıkrasına 7144 sayılı Kanunun 16 ncı maddesi ile eklenen hüküm uyarınca öngörülen idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanılabilecektir. Belirtilen süreler içinde eksiklikleri gidermek üzere ek belgenin/beyannamenin düzenlenerek Kuruma verilmemesi halinde, işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 1- (A) işyerinden 2017/Ağustos ayına ait yasal süresi içinde verilen aylık prim ve hizmet belgesinde 12 sigortalı için toplam 359 gün ve 36.000-TL tutarında prime esas kazanç bildirildiği ve söz konusu işyeri hakkında yapılan incelemede bildirimi yapılmış olan bu sigortalılardan ikisi için 2017/Ağustos ayına ait toplam 190-TL tutarındaki sigorta primine esas kazanç tutarının Kuruma eksik bildirildiğinin tespit edildiği varsayıldığında, söz konusu eksikliğin;

-işyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarına ilişkin olduğu, -fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birini geçmediği (1.777,50/3=592,50-TL>190-TL), -ilgili aya ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazancın % 1’ini aşmadığı (36.000/0,01=360-TL>190-TL), anlaşıldığından bu işyeri hakkında hemen idari para cezası uygulanmayacaktır.

Kurumca işverene, söz konusu eksikliğin giderilmesi amacıyla ek belgenin verilmesine yönelik ihtar çekilecektir.

-İşyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarının eksik bildirildiğinin Kurumca yapılan tespit neticesinde anlaşılması ve söz konusu eksik bildirimin Kanunda bahsi geçen azami oranları geçmemesi halinde Kurumca işverene, söz konusu eksikliğin giderilmesi amacıyla ek belgenin/beyannamenin verilmesine yönelik ihtar çekilecektir. Eksikliğin, ihtar yazısının tebliğ tarihini takip eden günden itibaren 15 gün içinde yerine getirilmesi halinde idari para cezası uygulanmayacaktır. Ancak, bu süre içinde ek belgenin/beyannamenin düzenlenerek Kuruma verilmemesi halinde, işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 2- Örnek 1’de belirtilen ihtarnamenin Kurumca 28/5/2018 tarihinde çekildiği varsayıldığında, işveren 190-TL tutarındaki ek aylık prim ve hizmet belgesini 12/6/2018(dahil) tarihine kadar vermesi halinde hakkında idari para cezası uygulanmayacaktır. Ancak, bu süre içinde ek belgenin düzenlenerek Kuruma verilmemesi halinde, işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

-Eksik bildirilen tutarın, fiilin işlendiği tarihteki brüt asgari ücretin üçte birini geçmesi veya eksik bildirilen tutarın, eksikliği giderilmek istenen aya ait yasal süresi içinde bildirimi yapılan belgelerde/beyannamelerde kayıtlı toplam prime esas kazanç tutarının %1’ini geçmesi durumunda işveren idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak olup, hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Fiil tarihi, eksikliği giderilmek istenen aya ait belgenin/beyannamenin yasal verilme süresinin son günüdür. Bu tarihte geçerli olan bürüt asgari ücretin üçte biri eksik bildirilen tutarın mukayesesinde esas alınacaktır.

Örnek 3- Örnek 1’de belirtilen iki sigortalı için eksik bildirilen sigorta primine esas kazanç tutarının 400-TL olduğu varsayıldığında, her ne kadar 400-TL’lik tutarın fiilin işlendiği tarihteki aylıkbrüt asgari ücretin üçte birinden (592,50-TL) az olmasına rağmen, toplam bildirimi yapılan prime esas kazanç tutarının % 1’inden (360-TL) fazla olması nedeniyle, işveren idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak ve hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 inci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 4- Örnek 1’de belirtilen 2017/Ağustos ayına ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazanç tutarının 90.000- TL ve iki sigortalı için eksik bildirilen tutarın 600.-TL olduğunu varsayalım, her ne kadar 600-TL’lik tutarın toplam bildirimi yapılan prime esas kazanç tutarının % 1’inden (900-TL) az olmasına rağmen, fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birinden (592,50-TL) fazla olması nedeniyle işveren idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak ve hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

-Bahse konu muafiyet uygulamasından yararlanılabilmesi için Kuruma bildirimi yapılan sigortalıların ve çalışma gün sayılarının eksiksiz olması gerekmektedir. Dolayısıyla, kayıt dışı sigortalı tespit edilmesi veya kayıtlı çalışan sigortalının çalışma gün sayısının eksik olması halinde, idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanılamayacaktır.

Örnek 5- Örnek 1’de belirtilen 2 sigortalı için toplam 190-TL tutarındaki eksik kazanç bildirimine ilişkin tespite ilave olarak aynı ayda, -bildirimi yapılan sigortalılar arasında bulunan 1 sigortalı için Kuruma 1 gün ve 90-TL tutarında eksik bildirim yapıldığı, -ayrıca kayıt dışı çalıştırılan 1 sigortalı için de 2 gün ve 120-TL tutarında prime esas kazancın Kuruma bildirilmediği, tespit edilmiş olduğu varsayıldığında, işveren gerek bildirimini yapmış olduğu sigortalının gün sayısını eksik bildirdiği gerekse kayıt dışı sigortalı çalıştırdığı için eksik bildirilen kazanç toplamı Kanunda belirtilen oransal tutarları geçmese de işveren idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak ve hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

-İşyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarının eksik bildirildiğinin Kurumca yapılan tespit neticesinde anlaşılması ve söz konusu eksik bildirimin Kanunda öngörülen oransal tutarları geçmemesi hususu inceleme dönemi, faaliyet dönemi gibi bir tarih aralığının tamamı için değil, her bir ay için ayrı ayrı değerlendirilecektir.

Örnek 6- (B) Kamu Kurumunun ihale suretiyle yaptırdığı işi üstlenen (C) işverenin 2017 yılı Eylül ila Aralık aylarında Kuruma yapmış olduğu bildirim aşağıda gösterilmiştir.

İşverence Kuruma Yapılan Bildirim Dönem Kişi Sayısı Gün Sayısı Prime Esas Kazanç Tutarı 2017/Eylül 3000 200.000-TL 2017/Ekim 3000 200.000-TL 2017/Kasım 3000 200.000-TL 2017/Aralık 3000 200.000-TL İhale konusu iş hakkında ilgili kamu kurumundan alınan bilgi ve belgeler neticesinde 2017 yılı Eylül ila Aralık aylarında sözleşme dâhilinde çalıştırılan sigortalılardan 25’i için ödenen brüt tutarların işverence ilgili aylarda bu sigortalılar için Kuruma yapılan bildirimlerden fazla olduğu, dolayısıyla bu kişiler için işverence aşağıda gösterildiği gibi Kuruma eksik kazanç bildiriminde bulunulduğu varsayıldığında, İşverence Kuruma Yapılan Eksik Bildirim Dönem Kişi Sayısı Gün Sayısı Prime Esas Kazanç Tutarı 2017/Eylül 525-TL 2017/Ekim 525-TL 2017/Kasım 625-TL 2017/Aralık 525-TL söz konusu eksik bildirimin Kanunda bahsi geçen azami oranları geçip geçmediğine ilişkin yapılacak kontrol eksik kazanç bildiriminde bulunulan her bir ay için ayrı ayrı yapılacaktır.

Buna göre, 2017/Eylül, Ekim ve Aralık aylarında yapıldığı anlaşılan her bir eksik kazanç bildiriminin fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birini geçmediği (1.777,50/3=592,50-TL>525-TL) ve ilgili aya ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazancın % 1 ini aşmadığı (200.000/0,01=2.000-TL>525-TL) anlaşıldığından bu işyeri hakkında ilgili aylar için hemen idari para cezası uygulanmayacaktır. Kurumca işverenden söz konusu eksikliğin giderilmesi amacıyla ek belgenin verilmesine yönelik ihtar çekilecektir.

2017/Kasım ayında yapıldığı anlaşılan eksik kazanç bildiriminin ise ilgili aya ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazancın % 1 inden (2.000-TL) az olsa da, fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birinden (592,50-TL) fazla olması nedeniyle işveren idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak ve hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

-Eksikliğin Kurum tarafından değil de işveren tarafından tespit edilmesi durumunda ise eksikliğin bildirge, beyanname, belge veya defterlerin Kuruma verilmesinden itibaren on beş gün içinde yerine getirilmesi halinde işveren hakkında idari para cezası uygulanmayacaktır. On beş günlük sürenin başlangıcı;

*eksikliğe konu ek belgenin/beyannamenin ilişkin olduğu aya ait yasal süresi içinde Kuruma en son verilen belgenin/beyannamenin bildirim tarihini takip eden günden itibaren, *eksikliğe konu ek belgenin/beyannamenin ilişkin olduğu aya ait yasal süresi içinde Kuruma verilmiş belgenin/beyannamenin bulunmaması halinde, söz konusu ay için yasal süresi dışında verilmiş ilk belgenin/beyannamenin bildirim tarihini takip eden günden itibaren, *defter, kayıt ve belgelerin Kuruma/denetim ve kontrolle görevli memura teslim tarihini takip eden günden itibaren, başlayacaktır.

15 günlük süre içinde ilgili aya birden fazla ek belge/beyanname verilmesi halinde bu ek bildirimlerin her biri ayrı ayrı değil tamamı tek bir bildirim olarak dikkate alınarak eksikliğin Kanunda bahsi geçen azami oranların altında kalıp kalmadığı toplam prime esas kazanç tutarı üzerinden yapılacak hesaplama sonrası muafiyete hak kazanılıp kazanılmadığı tespit edilecektir. Bu süre dışında söz konusu eksikliğe ilişkin ek belgenin/beyannamenin Kuruma verilmesi halinde, işveren hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 7- (C) işyerinden 2018 yılı Nisan ayında yapılan bildirim aşağıda gösterilmiştir.

2018/Nisan Ayına Ait Belge/Beyanname Verilme Mahiyeti Sigortalı Prim Ödeme Prime Esas Tarihi Sayısı Gün Sayısı Kazanç Tutarı 10/5/2018 Asıl 50.000-TL 16/5/2018 Ek 9.000-TL İşverence 2018/Nisan ayında bildirimi yapılan sigortalılardan 5’i için toplam 550-TL tutarındaki sigorta primine esas kazanç tutarının eksik bildirildiğinin tespit edildiği ve söz konusu eksiliğin giderilmesi amacıyla düzenlenen ek belgenin/beyannamenin Kuruma 30/5/2018 tarihinde verildiği varsayıldığında, söz konusu eksikliğin;

-işyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarına ilişkin olduğu, -fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birini geçmediği (2.029,50/3=676,50-TL>550-TL), -ilgili aya ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazancın % 1 ini aşmadığı (59.000/0,01=590-TL>550-TL), -ilişkin olduğu aya (2018/Nisan) ait yasal süresi içinde Kuruma en son verilen belgenin/beyannamenin bildirim tarihinden itibaren on beş gün (en geç 31/5/2018 tarihi dahil) içinde yerine getirildiği, anlaşıldığından bu işyeri hakkında idari para cezası uygulanmayacaktır.

Örnek 8- Örnek 7’de belirtilen 2018 yılı Nisan ayına ilişkin eksik bildirimin giderilmesine yönelik düzenlenen ek belgenin/beyannamenin işverence Kuruma 1/6/2018 tarihi veya sonrasında verilmesi durumunda, eksikliğin ilgili aya ait belgenin/beyannamenin Kuruma verilmesinden itibaren on beş gün içinde giderilmemiş olacağından işveren, idari para cezası muafiyeti uygulamasından yararlanamayacak olup, hakkında 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre idari para cezası uygulanacaktır.

Örnek 9- (D) işyeri tarafından 2018/Mart ayına ait belge/beyanname yasal süresi dışında 12/6/2018 tarihinde aşağıda gösterildiği şekilde verilmiştir.

2018/Mart Ayına Ait Belge/Beyanname Verilme Mahiyeti Sigortalı Prim Ödeme Prime Esas Tarihi Sayısı Gün Sayısı Kazanç Tutarı 12/6/2018 Asıl 30.000-TL İşverence 2018/Mart ayına ait yasal süresi dışında bildirimi yapılan sigortalılardan 2’si için toplam 250-TL tutarındaki primine esas kazanç tutarının eksik bildirildiğinin tespit edildiği ve söz konusu eksiliğin giderilmesi amacıyla düzenlenen ek belgenin/beyannamenin Kuruma 26/6/2018 tarihinde verildiği varsayıldığında, söz konusu eksikliğin;

-işyerinden bildirilen sigortalıların sadece prime esas kazançlarının eksik bildirildiği, -fiilin işlendiği tarihteki aylık brüt asgari ücretin üçte birini geçmediği (2.029,50/3=676,50-TL>250-TL), -ilgili aya ait bildirimi yapılan toplam sigorta primine esas kazancın % 1 ini aşmadığı (30.000/0,01=300-TL>250-TL), -ilişkin olduğu aya (2018/Mart) ait yasal süresi dışında Kuruma ilk verilen belgenin/beyannamenin bildirim tarihinden itibaren on beş gün (en geç 28/6/2018 tarihi dahil) içinde yerine getirildiği, anlaşıldığından bu işyeri hakkında idari para cezası uygulanmayacaktır.

Bu düzenleme kapsamında olup bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği 25/5/2018 tarih itibariyle tebliğ edilmemiş, tebliğ edilmiş olmakla birlikte tahsil olunmamış idari para cezaları hakkında işveren muafiyet uygulamasından yararlanılacak, ancak, tahsil edilmiş olan tutarlar iade veya mahsup edilmeyecektir.

Kaynak: 2020/8 sayılı İdari Para Cezası Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026