2024/12 sayılı Genelge Başlık 17.2Çok zor durum incelemesi ve tecil süresi

6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre, Kurum alacağının vadesinde ödenmesi veya haczin

tatbiki veyahut haczolunmuş malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse tecil

işlemi yapılabilmektedir.

Borçlunun çok zor durum tespiti, aşağıda belirtilen likidite oranlarına göre yapılacak olup oranın

virgülden sonraki ilk iki rakamı dikkate alınacak ve herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmayacaktır.

Likidite oranı = (Dönen Varlıklar – Stoklar) ≤ 1

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Likidite oranı = (Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar) ≤ 1

Kısa Vadeli Borçlar

Likidite oranının; "1,00" ve altında olması halinde bu durum, borçlu açısından çok zor durum

olarak kabul edilecek, "1,01" ve üzerinde olması halinde ise borçluların tecil talepleri reddedilecektir.

(Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) Likidite oranının "0,51" ila "1,00"

aralığında olması halinde azami 36 aya kadar, "0,50" ve altında olması durumunda ise azami 72 aya

kadar eşit taksitler halinde ödenmesini sağlayacak şekilde borçlar ödeme planına bağlanabilecektir. Bu

süreler, azami tecil süreleri olup tecile yetkili makamlar tarafından daha az süreli tecil yapılabilecektir.

17.2.1. Borç türü bazında 900.000 TL’nin* üzerinde borcu olanlar için çok zor durum

tespiti (* Çok zor durum raporu gerektiren borç haddi, 19/12/2025 tarihli ve 132184921 sayılı Genel Yazı ile 2026 yılı için

900.000 TL olarak belirlenmiştir.)

Kurum ünitesine olan borçları için tecil talebinde bulunan ve borç türü bazında 900.000 TL’nin

üzerinde borcu olanlar için çok zor durum tespiti, aşağıda belirtilen likidite oranlarına göre tespit

edilecektir.

a) Bilanço esasına göre defter tutan borçlular için likidite oranı; “Dönen Varlıklar – Stoklar / Kısa

Vadeli Yabancı Kaynaklar” formülüne göre hesaplanacaktır.

b) İşletme hesabı esasına göre defter tutan borçlular için likidite oranı; “Kasa + Banka + Kısa

Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar” formülüne göre hesaplanacaktır.

Çok zor durum tespiti, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali

Müşavirlik Kanununa göre ruhsat almış ve faaliyet belgesine sahip serbest muhasebeci mali müşavirler

veya yeminli mali müşavirler tarafından ilgisine göre (a) veya (b) bendindeki likidite oranı formülüne

göre tespit edilerek çok zor durum raporu (Ek-1/a) ile belgelendirilecektir.

3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış olan serbest muhasebeci mali müşavirler ve yeminli mali

müşavirler, çok zor durum raporu (Ek-1/a) örneğine uygun olarak düzenleyecekleri, talep tarihinden en

çok üç ay öncesine ait rapora, bağlı bulundukları meslek odalarından alınmış faaliyet belgesini ve

yaptıkları hesaplamalara esas olan belgelerin fotokopilerini de ekleyeceklerdir.

Diğer taraftan, Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı gereği halka açık ve borsada işlem gören

şirketler, üçer aylık dönemler itibarıyla mali tablolarını oluşturmak ve yayımlamak zorunda

olduklarından, söz konusu şirketlerin Sermaye Piyasası Kuruluna verdikleri en son mali tablodaki

(bilançodaki) veriler esas alınmak suretiyle çok zor durum tespitine ilişkin hesaplama (a) bendindeki

likidite oranı formülüne göre Kurum tarafından yapılacaktır. Halka açık şirketlerden olmakla birlikte

borç miktarı 900.000 TL’yi aşmayan şirketlerin çok zor durum tespiti ise mali durum bildirim formu ile

beyan edecekleri mali bilgilere istinaden (b) bendindeki likidite oranı formülüne göre Kurum tarafından

yapılacaktır.

Örnek: E Limited Şirketinin sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile bunların

gecikme cezası ve zammından oluşan borçları için tecil talebinde bulunması hâlinde, borç türlerinin

toplamına bakılmaksızın herhangi bir borç türünün gecikme cezası ve zammı dahil bu maddede belirtilen

tutarın üzerinde olması halinde yetkili meslek mensubu tarafından düzenlenmiş raporda belirtilen orana

göre işlem yapılacaktır. Örneğin, gecikme cezası ve zammı dahil olmak üzere sigorta primi borcunun bu

maddede belirtilen tutarın üzerinde olması halinde çok zor durum raporu istenilecektir.

17.2.2. Borç türü bazında 900.000 TL* ve altında borcu olanlar için çok zor durum tespiti

(* Çok zor durum raporu gerektiren borç haddi, 19/12/2025 tarihli ve 132184921 sayılı Genel Yazı ile 2026 yılı için 900.000

TL olarak belirlenmiştir.)

Kurum ünitesine olan borçları için tecil talebinde bulunan ve borç türü bazında 900.000 TL ve

altında borcu olanlar için çok zor durum tespiti, başvuru tarihi itibarıyla düzenleyecekleri mali durum

bildirim formundaki (Ek-1/b) mali bilgiler esas alınarak Kurum tarafından likidite oranı (Kasa + Banka +

Kısa Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar) formülüne göre yapılacaktır.

Örnek-1: C Limited Şirketinin sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile

bunların gecikme cezası ve zammından oluşan borçları için tecil talebinde bulunması hâlinde, borç

türlerinin toplamına bakılmaksızın gecikme cezası ve zammı dahil her bir borç türü bakımından ayrı ayrı

bu maddede belirtilen tutarı aşmaması halinde çok zor durum tespiti, mali durum bildirim formundaki

mali bilgiler esas alınarak Kurum tarafından likidite oranı (Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar /

Kısa Vadeli Borçlar) formülüne göre yapılacaktır. Örneğin, gecikme cezası ve zammı dahil olmak üzere

sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası borçlarının her birinin bu maddede belirtilen

tutarı aşmaması halinde mali durum bildirim formuna istinaden çok zor durum tespiti Kurum tarafından

yapılacaktır.

Örnek-2: AA Limited Şirketinin sigorta primi, gecikme cezası ve zammından oluşan borcunun

tecili için Kurum ünitesine başvurduğu ve başvuru tarihi itibarıyla ibraz ettiği mali durum bildirim

formundaki kasa, banka, kısa vadeli alacaklar ve kısa vadeli borçlara ilişkin verilere bakılarak;

Kasa : XXXX

Banka : XXXX

Ticari Alacaklar : XXXX

Diğer Alacaklar : XXXX

Kısa Vadeli Borçlar : XXXX

Likidite oranı formülüne göre; Kasa + Banka + Ticari Alacaklar + Diğer Alacaklar

Kısa Vadeli Borçlar

oranlaması yapılacak ve bulunan oranda (örneğin 0,14180429) virgülden sonraki ilk iki rakam (bu

örneğe göre 0,14) dikkate alınarak "1,00" değerini geçip geçmediğine bakılacak ve borçlunun çok zor

durumda olup olmadığına karar verilecektir (bu örnekte 0,14 değeri 1,00 değerini geçmediği için

borçlunun çok zor durumda olduğu kabul edilecektir ancak bulunan oranın 1,09546325 gibi bir sayı

olması halinde 1,09 değeri 1,00 değerini geçtiği için borçlunun tecil talebi reddedilecektir).

17.2.3. (Değişik: 10/02/2025 tarihli ve 2025/5 sayılı Genelge) Kamu kurum ve kuruluşları

için çok zor durum tespiti

Kamu kurum ve kuruluşları ifadesinden, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi

ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen kamu idareleri, kamu iktisadi

teşebbüsleri, bunların bağlı idare, ortaklık, müessese ve işletmeleri, bunların ödenmiş sermayesinin

%50’sinden fazlasına sahip oldukları ortaklık ve işletmelerden Türk Ticaret Kanununa tabi olmayanlar,

özel kanunlarına göre personel çalıştıran diğer kamu kurumları, il özel idaresi, belediyeler ve bağlı

kuruluşları ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları şirketler anlaşılarak işlem

yapılacaktır.

Kamu kurum ve kuruluşlarının beyanlarına göre çok zor durum tespiti, likidite oranı

hesaplamasına bağlı kalınmaksızın değerlendirilecektir. Buna göre, belediyeler (belediyeler ile bunların

bağlı kuruluşlarının doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından

fazlasına sahip bulundukları şirketler dahil) ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tecil taleplerinde

likidite oranı hesaplaması yapılmayacaktır.

17.2.4. Tüzel kişi üst düzey yöneticilerinin ve limited şirket ortaklarının sorumlu oldukları

borçları için çok zor durum tespiti

Tüzel kişi üst düzey yöneticilerinin ve limited şirket ortaklarının sorumlu oldukları borçları için

tecil talep etmeleri halinde çok zor durum tespiti; bu kişilerin tüzel kişi ile hukuki bağlarının devam edip

etmemesine (üst düzey yöneticilerin görevden ayrılmaları ve limited şirket ortaklarının hisselerini

devretmeleri) ve sorumlu oldukları borç miktarına bakılmaksızın mali durum bildirim formundaki

kendilerine ait mali bilgiler esas alınarak Kurum tarafından likidite oranı (Kasa + Banka + Kısa Vadeli

Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar) formülüne göre yapılacaktır.

17.2.5. 4/b sigortalılarının borçları için çok zor durum tespiti

4/b sigortalılarının, bu sigortalılıklarından kaynaklanan borçları için tecil talep etmeleri halinde

çok zor durum tespiti, bu kişilerin Kurum ünitesine olan borç miktarına bakılmaksızın mali durum

bildirim formundaki mali bilgiler esas alınarak Kurum tarafından likidite oranı (Kasa + Banka + Kısa

Vadeli Alacaklar / Kısa Vadeli Borçlar) formülüne göre yapılacaktır.

17.2.6. Çok zor durum incelemesine ilişkin borç tutarlarının güncellenmesi

Genelgenin "17.2.1" ve "17.2.2" numaralı maddelerinde belirtilen tutar, her yıl yeniden değerleme

oranı kadar artırılır ve Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından duyurulur.

17.2.7. Kurumun denetim yetkisi ve sorumluluk

Borçluların çok zor durumda olup olmadıkları, Kuruma ibraz ettikleri mali durum bildirim

formlarında yer alan bilgilere veya meslek mensupları tarafından düzenlenen raporlara göre tespit

edilmekle birlikte ihbar, şikayet veya bariz bir şüphe olması durumunda, Kurumun denetim ve kontrolle

görevli memurları vasıtasıyla mali durum bildirim formunda veya çok zor durum raporunda yer alan

bilgilerin doğru olup olmadığı yönünde gerekli inceleme yaptırılacaktır.

Yapılacak inceleme sonucunda, oranların hesaplanmasına esas bilgilerin doğru olmadığının

anlaşılması hâlinde, tecil işlemi bozulacak, yanıltıcı rapor düzenlediği tespit edilen meslek mensupları

tarafından düzenlenecek raporlar 5 yıl boyunca işleme konulmayacak ve konu hakkında ayrıca ilgili

meslek odasına ihbarda bulunulacaktır.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026