2024/12 sayılı Genelge Başlık 18.3Uyumlu prim borçlularının belirlenmesi

Ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefi

olanlardan başvuru tarihi itibarıyla en az üç yıldır prim ödeme yükümlüsü olup başvuru tarihinden geriye

doğru son üç yıl içinde verilmesi gereken muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini süresinde vermiş

(Kanuni süresinde verilen belgelere/beyannamelere ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme

amacıyla verilen belgeler/beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) ancak borç ödemede hüsnüniyet sahibi

olmalarına rağmen başvuru tarihi itibarıyla vadesi bir yılı geçmemiş borçlarını ödeyememiş olan

borçlular, uyumlu prim borçlusu olarak kabul edilecektir.

Buna göre, uyumlu prim borçlusu sayılması için;

1) Ticari, zirai veya mesleki faaliyet nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefi

olunması,

2) Ünitede en az üç yıl önce tescil edilmiş bir işyerinin bulunması,

3) Ünitedeki işyerlerinin tamamında son üç yıl içinde verilmesi gereken muhtasar ve prim hizmet

beyannamelerinin süresinde verilmiş olması,

4) Borcun talep tarihinden geriye doğru son bir yıllık döneme ait olması,

5) Mali açıdan çok zor durumun bulunması,

6) Sigortalı çalıştırma yönünden faal işveren olunması veya borcun 5510 sayılı Kanunun 4 üncü

maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılıktan (4/b sigortalılığı) kaynaklanması hâlinde bu

sigortalılığın devam ediyor olması

gerekmektedir.

18.3.1. Vergi mükellefiyeti yönünden uyumlu prim borçlusu olunması

6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecil işlemine başvurabilecek borçluların

öncelikle ticari, zirai veya mesleki faaliyeti nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetinin

bulunması gerekir. Borçluların, ilgili vergi dairesinden alacakları vergi mükellefiyet türü ve gelir

unsurunu gösterir belgeyi üniteye ibraz etmeleri gerekir. Borçlunun ticari, zirai veya mesleki faaliyetleri

nedeniyle yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyetinin bulunmaması hâlinde uyumlu prim borçlusu

olmadığından, borçlarının Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecili mümkün bulunmamaktadır.

18.3.2. En az üç yıllık prim ödeme yükümlülüğünün bulunması

Borçlunun tecil talep ettiği tarih itibarıyla tecil işlemini yapacak ünitede (icra takip işlemleri bu

ünitede yürütülen diğer sosyal güvenlik merkezleri dâhil) en az üç yıldır prim ödeme yükümlüğünün

bulunması gerekir.

Örnek-1: Borçlu B, 05/01/2017 tarihinde Kırıkkale Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescil

ettirdiği işyerinin borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesine istinaden tecil etmek için 12/05/2025

tarihinde üniteye başvurmuştur. 12/05/2022 tarihinden (tecil talep tarihinden geriye doğru üçüncü yılın

başladığı tarihtir) itibaren üç yıldır prim ödeme yükümlüsü olduğu kabul edilecektir.

Borçlunun, tecil talep ettiği ünitede (icra takip işlemleri bu ünitede yürütülen diğer sosyal

güvenlik merkezleri dâhil) birden fazla işyerinin bulunması hâlinde bu işyerlerinden borcu bulunup

bulunmadığına bakılmaksızın herhangi bir işyerinin kanun kapsamına alınış tarihi tecil talep tarihinden

üç yıl önce ise bu borçlunun üç yıl önce açılmış işyerinin bulunduğu kabul edilecektir.

Örnek-2: Borçlu B’nin, 26/08/2019 tarihinde Sincan SGM'de tescil edilen bir işyeri, 24/03/2015

tarihinde Keçiören SGM’de tescil edilen bir işyeri, 24/02/2023 tarihinde Kahramankazan SGM’de tescil

edilen bir işyeri bulunmaktadır. Borçlu, Kahramankazan SGM’de tescil ettirmiş olduğu işyerinin

borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesine istinaden tecil etmek için 12/05/2025 tarihinde

Ulucanlar SGM’ye başvuruda bulunmuştur. Sincan, Keçiören ve Kahramankazan SGM’de icra takip

haciz ve satış servisi bulunmadığından ve bu üç SGM için Ulucanlar SGM’de icra işlemleri

yürütüldüğünden Ulucanlar SGM’nin kapsam alanı içerisinde bulunan SGM’lerde tescil edilen en az bir

işyerinden dolayı üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartının yerine getirilmesi yeterli olacaktır. Bu

takdirde üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı, Kahramankazan SGM’de tescil edilen işyeri için yerine

getirilmese de Keçiören SGM ve Sincan SGM’de tescil edilen işyerleri için yerine getirildiğinden dolayı

üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartının yerine getirildiği kabul edilecektir.

İcra takip işlemlerinin aynı il müdürlüğüne bağlı birden fazla sosyal güvenlik merkezinde

yürütülmesi hâlinde, üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı, sadece tecil talep edilen ünitedeki (icra

takip işlemleri bu ünitede yürütülen diğer sosyal güvenlik merkezleri dâhil) işyerleri için dikkate

alınacaktır.

Örnek-3: Borçlu A’nın, 26/08/2019 tarihinde Sarıyer SGM’de tescil edilen bir işyeri, 24/03/2015

tarihinde Beyoğlu SGM’de tescil edilen bir işyeri, 24/02/2023 tarihinde Beşiktaş SGM’de tescil edilen bir

işyeri bulunmaktadır. Borçlu, Beşiktaş SGM’de tescil ettirmiş olduğu işyerinin borçlarını 6183 sayılı

Kanunun 48/A maddesine istinaden tecil etmek için 12/05/2025 tarihinde Beşiktaş SGM’ye başvuruda

bulunmuştur. Sarıyer, Beyoğlu ve Beşiktaş SGM’de icra takip haciz ve satış servisi bulunmaktadır, bu

nedenle her bir SGM’de tescil edilen işyerleri ayrı ayrı değerlendirileceğinden Beyoğlu ve Sarıyer

SGM’de tescil edilen işyerleri bakımından sorgulama yapılmayacaktır. Bu takdirde Beşiktaş SGM’de

tescil edilen işyerinden dolayı üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı yerine getirilmediğinden başvuru

reddedilecektir.

Örnek-4: Borçlu C’nin, 16/03/2015 tarihinde İnegöl SGM’de tescil edilen bir işyeri, 24/02/2023

tarihinde Osmangazi SGM’de tescil edilen bir işyeri olmak üzere iki işyeri bulunmaktadır. Borçlu,

Osmangazi SGM’de tescil ettirmiş olduğu işyerinin borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesine

istinaden tecil etmek için 12/05/2025 tarihinde Osmangazi SGM’ye başvuruda bulunmuştur. İnegöl

SGM’de icra takip haciz ve satış servisi bulunmadığından ve Bursa ilinde icra işlemleri Osmangazi SGM

bünyesinde yürütüldüğünden, il müdürlüğünde tescilli en az bir işyerinden dolayı üç yıllık prim ödeme

yükümlülüğü şartının yerine getirilmesi yeterli olacaktır. Bu takdirde üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü

şartı, Osmangazi SGM’de tescil edilen işyeri için yerine getirilmese de İnegöl SGM’de tescil edilen işyeri

için yerine getirildiğinden dolayı işverenin üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartını yerine getirdiği

kabul edilecektir.

Aynı ilde bulunmakla beraber icra servisinin takip ile görevli olmadığı bir sosyal güvenlik

merkezinde bulunan işyeri, üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı araştırmasında dikkate

alınmayacaktır.

Örnek-5: Borçlu D’nin, 26/08/2019 tarihinde Manavgat SGM'de tescilli bir işyeri, 24/03/2015

tarihinde Alanya SGM’de tescilli bir işyeri, 24/02/2023 tarihinde Kemer SGM’de tescilli bir işyeri

bulunmaktadır. Borçlu, Kemer SGM’de tescil ettirmiş olduğu işyerinin borçlarını 6183 sayılı Kanunun

48/A maddesine istinaden tecil etmek için 12/05/2025 tarihinde Muratpaşa SGM’ye başvuruda

bulunmuştur. (Kemer SGM’de icra takip haciz ve satış servisi bulunmadığından Kemer SGM’de tescilli

işyerlerinden kaynaklanan icra işlemleri Muratpaşa SGM’de yürütülmektedir.) Alanya ve Manavgat

SGM’de icra takip, haciz ve satış işlemleri ayrı yürütüldüğünden bu SGM’lerde takip edilen işyerleri

araştırılmayacaktır. Dolayısıyla üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı Alanya ve Manavgat SGM’de

tescil edilen işyerleri için yerine getirilse de Muratpaşa SGM’de takip edilen işyeri için yerine

getirilmediğinden başvurusu kabul edilmeyecektir.

Üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartı, dosyaların işlem gördüğü il müdürlüğü ile sınırlı

tutulacak olup başka illerdeki işyerleri söz konusu şartın sağlanıp sağlanmadığı hususundaki araştırmaya

dâhil edilmeyecektir.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi kapsamında, özel nitelikteki inşaat

işyerleri ile ihale konusu işyerleri hariç olmak üzere kapanma, terk veya tasfiye olmadığı hâlde işyerinde

en fazla iki yıl süre ile sigortalı çalıştırılmadığı işverenler tarafından bildirilen veya Kurumca tespit

edilen işyerlerinin bulunması üç yıllık prim ödeme yükümlülüğü şartının ihlali sayılmaz. Yönetmelik

hükmü gereğince iki yılın aşılması hâlinde işyeri kanun kapsamından çıkacağı için bu kapsamda sigortalı

çalıştırılmayan sürenin iki yıldan fazla olmaması gerekmektedir.

Örnek-6:

Borçlu

E,

01/09/2016

tarihinde

Kuruma

tescil

ettirdiği

işyerinde

01/01/2024-01/04/2025 tarihleri arasında sigortalı çalıştırmamıştır. 6183 sayılı Kanunun 48/A

maddesine istinaden borçlarını tecil etmek için 22/09/2025 tarihinde Kuruma başvurduğunda 22/09/2022

tarihinden (Tecil talep tarihinden geriye doğru üçüncü yılın başladığı tarihtir.) itibaren üç yıldır prim

ödeme yükümlüsü olarak kabul edilecek, sigortalı çalıştırmadığı 15 aylık süre yok sayılmayacaktır. Bu

takdirde, diğer şartları da taşıması şartıyla başvurusu kabul edilecektir.

18.3.3. Prim belgelerinin süresinde verilmiş olması

Tecil talep tarihi itibarıyla geriye doğru üç yıl boyunca o ünitedeki (icra takip işlemleri bu ünitede

yürütülen diğer sosyal güvenlik merkezleri dâhil) işyerlerinin tamamında (borcu olmayan işyerleri de

dâhil) asıl muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin süresinde verilmiş olması (Kanuni süresinde

verilen belgelere/beyannamelere ilişkin olarak kanuni süresinden sonra düzeltme amacıyla verilen

belgeler/beyannameler bu şartın ihlali sayılmaz.) hâlinde bu işveren prim belgelerini süresinde vermiş

uyumlu prim borçlusu olarak kabul edilecektir.

Talep tarihinden geriye doğru prime ilişkin belgelerin süresinde verilip verilmediğinin

incelenmesinde,

borçlunun başvuruda

bulunduğu

ünitedeki (borcu

bulunup

bulunmadığına

bakılmaksızın) tüm işyerleri dikkate alınacaktır.

Söz konusu 3 yıllık süre içerisinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (c)

bendinin (1) numaralı alt bendi ile (4) numaralı alt bendi uyarınca asıl nitelikteki aylık prim ve hizmet

belgelerinin verilmemesinden ve (m) bendinin (1) numaralı alt bendi ile (4) numaralı alt bendi uyarınca

asıl nitelikteki muhtasar ve prim hizmet beyannamelerinin verilmemesinden dolayı idari para cezası

uygulanmamış olması gerekir.

18.3.4. Talep tarihinden geriye doğru bir yılı geçmiş borcunun bulunmaması

Genelgenin "18.1.1. Kapsama giren borç türleri" başlıklı bölümünde belirtilen borç türlerinden,

tecil talep tarihinden geriye doğru bir yılı aşmayan borçlar 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi

kapsamında değerlendirilecektir. Dolayısıyla, talep tarihi itibarıyla kapsamda yer alan alacaklardan

kanuni ödeme süresi geçmekle birlikte bu sürenin üzerinden henüz bir yılın geçmemiş olması

gerekmektedir.

Örnek: 22/09/2025 tarihinde borçlarını 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecil

etmek için müracaat eden bir işverenin geriye doğru bir yılın başlangıcı olan 22/09/2024 tarihi itibarıyla

2024/08 (2024/08 döneminin ödeme vadesi 30/09/2024 tarihinde sona erdiğinden) ve sonrası aylara

ilişkin sigorta primleri ile işsizlik sigortası primlerinden kaynaklanan borçları Kanunun 48/A maddesi

kapsamındadır. Bu işverenin 2024/08 öncesi aylara ilişkin borcunun bulunması hâlinde borç türüne

bakılmaksızın hiçbir borcu Kanunun 48/A maddesi kapsamında değerlendirilmeyecektir.

Başvuru tarihi itibarıyla 6183 sayılı Kanunun 48 inci veya 48/A maddesine göre tecil edilmiş ya

da özel kanunlara göre yapılandırılmış borçların bulunması halinde bu borçlar geriye doğru bir yılın

hesabında dikkate alınmayacaktır.

Öte yandan, ödemeleri ertelenen borçların erteleme sonrası belirlenen son ödeme tarihi ile

başvuru tarihi arasında bir yıldan fazla sürenin geçmemiş olması hâlinde bu borçlar da bir yılı geçmeyen

borç olarak değerlendirilecektir.

18.3.5. Çok zor durum, tecil süreleri ve tecil faiz oranlarının tespiti

6183 sayılı Kanunun 48/A maddesine göre yapılacak tecil işlemlerinde;

Bilanço esasına göre defter tutan yıllık gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin çok zor durum

tespitinde aşağıdaki mali göstergeler kullanılır.

Nakit Oranı = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler)

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Likidite Oranı = (Dönen Varlıklar - Stoklar)

Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar

Kaldıraç Oranı = (Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar + Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar)

Toplam Varlıklar

İşletme hesabı veya zirai işletme hesabı esasına göre defter tutan, ticari kazancı basit usulde tespit

edilen ve serbest meslek kazanç defteri tutan mükelleflerin çok zor durum tespitinde ise aşağıdaki mali

göstergeler kullanılır.

Nakit Oranı = (Kasa + Banka)

Kısa Vadeli Borçlar

Likidite Oranı = (Kasa + Banka + Kısa Vadeli Alacaklar)

Kısa Vadeli Borçlar

Kaldıraç Oranı = (Kısa Vadeli Borçlar + Uzun Vadeli Borçlar)

Toplam Varlıklar

Borçluların mali durumlarının değerlendirilmesi sonucu;

1) Nakit oranının 0,1 veya 0,1’den küçük olması,

2) Likidite oranının 0,7 veya 0,7’den küçük olması,

3) Kaldıraç oranının ise 0,7 veya 0,7’den büyük olması

şartlarının bir arada bulunması gerekir.

Söz konusu üç şartı birlikte sağlayan borçluların çok zor durumda oldukları kabul edilerek aşağıda

belirtilen likidite ve kaldıraç analizi tablolarına göre ayrı ayrı tespit edilen dereceler toplanarak "Çok Zor

Durum Derecesi" bulunur. Söz konusu üç şartın birlikte sağlanamaması hâlinde ise tecil talepleri

reddedilir.

Likidite Analizi Tablosu

Derece (L)

Oran (X)

1

0,6 ≤ X ≤ 0,7

2

0,5 ≤ X < 0,6

3

0,4 ≤ X < 0,5

4

0,3 ≤ X < 0,4

5

X < 0,3

Kaldıraç Analizi Tablosu

Derece (K)

Oran (Y)

1

0,7 ≤ Y ≤ 0,8

2

0,8 < Y ≤ 0,9

3

0,9 < Y ≤ 1

4

1 < Y ≤ 1,1

5

1,1 < Y

Çok zor durum derecesine göre azami tecil süresi ve 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesine göre

belirlenen tecil faizinin (Yürürlükteki Tecil Faiz Oranı = TFO) belirli bir yüzdesi esas alınarak bulunan

faiz oranı, "Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu"ndan tespit edilir.

Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu

Çok Zor Durum Derecesi (L+K)

Azami Tecil Süresi

Tecil Faiz Oranı

2 – 3

18 aya kadar

TFO x 0,75

2 – 3

12 aya kadar

TFO x 0,7

2 – 3

6 aya kadar

TFO x 0,65

4 - 5

24 aya kadar

TFO x 0,7

4 - 5

18 aya kadar

TFO x 0,6

4 - 5

12 aya kadar

TFO x 0,5

4 - 5

6 aya kadar

TFO x 0,4

6 - 7

36 aya kadar

TFO x 0,7

6 - 7

24 aya kadar

TFO x 0,6

6 - 7

18 aya kadar

TFO x 0,5

6 - 7

12 aya kadar

TFO x 0,4

6 - 7

6 aya kadar

TFO x 0,3

8 - 9

48 aya kadar

TFO x 0,6

8 - 9

36 aya kadar

TFO x 0,5

8 - 9

24 aya kadar

TFO x 0,4

8 - 9

18 aya kadar

TFO x 0,3

8 - 9

12 aya kadar

TFO x 0,2

8 - 9

6 aya kadar

TFO x 0,1

10

60 aya kadar

TFO x 0,5

10

48 aya kadar

TFO x 0,4

10

36 aya kadar

TFO x 0,3

10

24 aya kadar

TFO x 0,2

10

18 aya kadar

TFO x 0,15

10

12 aya kadar

TFO x 0,1

10

6 aya kadar

TFO x 0,05

Tabloya göre tecil süresi ve tecil faiz oranı belirlendikten sonra aylık eşit taksitler hâlinde

ödenmesini sağlayacak şekilde söz konusu borçlar ödeme planına bağlanır. Tabloda belirtilen süreler

azami tecil süreleri olup tecile yetkili makamlarca daha az süreli tecil yapılabilir.

Çok zor durum tespitinde kullanılan oran hesaplamalarında, virgülden sonraki ilk iki rakam

dikkate alınır ve herhangi bir yuvarlama işlemi yapılmaz.

3568 sayılı Kanuna göre ruhsat almış olan serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali

müşavirler, çok zor durum raporu (Ek-3/a) örneğine uygun olarak düzenleyecekleri, talep tarihinden en

çok üç ay öncesine ait rapora, bağlı bulundukları meslek odalarından alınmış faaliyet belgesini ve

yaptıkları hesaplamalara esas olan belgelerin fotokopilerini de ekleyeceklerdir.

İşverenin veya alt işverenin defter ve belgelerini düzenleyen meslek mensupları, aynı işveren ve

alt işveren için veya kendilerinin, boşanmış dahi olsa eşinin usul ve füruundan birinin veya üçüncü

dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının ya da

bunların yönetiminde görev aldıkları işyerleri hakkında rapor düzenleyemezler.

Örnek-1: Borçlu K, 2025/01-02-03-04-05 aylarına ilişkin sigorta primi borcunun 6183 sayılı

Kanunun 48/A maddesine göre 12 ay süreyle tecili amacıyla 22/12/2025 tarihinde müracaat etmiştir.

Tecile yetkili makam tarafından yapılan değerlendirmede tecil başvuru tarihi itibarıyla borçlunun;

- Tecilini talep ettiği borç türünün madde kapsamında olduğu, vadesinden itibaren bir yılı

geçmediği,

- Ticari kazançtan dolayı faal gelir vergisi mükellefiyetinin bulunduğu,

- Üniteye 22/12/2022 tarihinden (Tecil talep tarihi olan 22/12/2025 tarihinden geriye doğru

üçüncü yılın başladığı tarihtir.) itibaren 5510 sayılı Kanun kapsamında verilmesi gereken prime ilişkin

belgeleri süresinde verdiği,

- Sunmuş olduğu bilgi ve belgeler ile yapılan araştırmalar neticesinde nakit oranının (0,05),

likidite oranının (0,45) ve kaldıraç oranının ise (0,85) olduğu

tespit edilmiş olduğundan, talebinin madde kapsamında değerlendirilmesi için gerekli şartların

oluştuğu anlaşılmıştır.

Borçlunun, likidite oranı (0,45) karşılığı olan 3 derecesi ile kaldıraç oranı (0,85) karşılığı olan 2

derecesinin toplanması neticesinde çok zor durum derecesi 5 olarak tespit edilmiştir.

Çok zor durum derecesi 5 olan borçlular için belirlenen azami tecil süresi ve faiz oranları

aşağıda yer almaktadır.

Tecil Süresi ve Faiz Oranı Belirleme Tablosu

Çok Zor Durum Derecesi (L+K)

Azami Tecil Süresi

Tecil Faiz Oranı

4 - 5

24 aya kadar

TFO x 0,7

4 - 5

18 aya kadar

TFO x 0,6

4 - 5

12 aya kadar

TFO x 0,5

4 - 5

6 aya kadar

TFO x 0,4

Tecile yetkili makam, söz konusu borcun 12 ayda 12 eşit taksitte ödenmesini uygun bulmuştur. Bu

durumda, tecil edilen borç için yürürlükteki tecil faiz oranının %50’si esas alınarak faiz hesaplaması

yapılacaktır.

Örnek-2: L Limited Şirketi, 2025/01-02-03-04-05-06 aylarına ilişkin sigorta primi borcunun 6183

sayılı Kanunun 48/A maddesine göre 24 ay süreyle tecili amacıyla 25/08/2025 tarihinde müracaat

etmiştir.

Tecile yetkili makam tarafından yapılan değerlendirmede tecil başvuru tarihi itibarıyla borçlunun;

- Tecilini talep ettiği borç türünün madde kapsamında olduğu, vadesinden itibaren bir yılı

geçmediği,

- Ticari kazançtan dolayı faal kurumlar vergisi mükellefiyetinin bulunduğu,

- Üniteye 25/08/2022 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanun kapsamında verilmesi gereken prime

ilişkin belgeleri süresinde verdiği,

- Sunmuş olduğu bilgi ve belgeler ile yapılan araştırmalar neticesinde nakit oranının (0,15),

likidite oranının (0,65) ve kaldıraç oranının ise (0,95) olduğu

tespit edilmiştir. Nakit oranı 0,1’den büyük olduğu için çok zor durumda olmadığı kabul edilerek

Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecil talebi reddedilecektir.

18.3.5.1. Kurumun denetim yetkisi ve sorumluluk

Yapılacak mali tablo analizinde, Kurumun denetim yetkisi saklı kalmak kaydıyla, 3568 sayılı

Kanuna göre ruhsat almış serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirler tarafından

işyeri kayıtlarının incelenmesi sonucu düzenlenen raporlar esas alınacaktır.

Düzenlenen rapor neticesinde, tecilden yararlanılmaması gerektiği halde yararlanılmış olması

durumunda, borç ödenerek tecil işlemi bitmiş olsa bile tecil işlemi iptal edilecektir. Kasten gerçeğe aykırı

rapor düzenleyerek Kurum zararına sebebiyet verdiği anlaşılan meslek mensupları, oluşan Kurum

zararından borçlu ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacaktır.

Çok zor durum derecesinin olması gerekenden yüksek gösterildiği durumlarda ise tecil işleminin

devam etmesi hâlinde ödeme planı revize edilerek yeni plana göre aradaki fark tutarın tebliğ tarihinden

itibaren bir ay içerisinde ödenmesi istenecektir. Ödenmemesi hâlinde tecil işlemi iptal edilecektir. Tecil

edilen borcun ödenmesinden sonra bu durumun tespit edilmesi hâlinde ise aradaki farkın tebliğ tarihinden

itibaren bir ay içerisinde ödenmesi istenecek, aksi halde geriye doğru iptal işlemi yapılacaktır.

Kurum zararına sebebiyet verdikleri veya henüz zarar doğmamış olsa bile Kurumu yanılttıkları

tespit edilen meslek mensuplarının beş yıl boyunca düzenledikleri raporlara itibar edilmeyecek ve konu

hakkında ayrıca ilgili meslek odasına ihbarda bulunulacaktır.

Söz konusu meslek mensuplarının şirket şeklinde çalışması durumunda, düzenlenecek raporlardan

doğacak cezai ve mali sorumluluk, raporu düzenleyen meslek mensubuna aittir.

Kurum, çok zor durumu incelemeye her zaman yetkilidir.

18.3.6. Faal işveren veya aktif 4/b sigortalısı olunması

Borcun ünitede tescilli işyerlerinden kaynaklanması hâlinde, tecil talep tarihi itibarıyla

ünitedeki işyerlerinden en az bir tanesinin faal olması (sigortalı çalıştırmaya devam etmesi) gerekir.

Bu bakımdan işverenler yönünden tecil talep tarihinden önce verilmesi gereken muhtasar ve prim

hizmet beyannamesinin kanuni süresinde verilmiş olması gerekir. Kanuni süresi geçmemiş olmakla

birlikte başvuru tarihi itibarıyla bu belgenin henüz verilmediği durumda bir önceki ayda verilmesi

gereken muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmiş olması gerekmektedir.

Borçlunun o ünitede birden fazla işyerinin bulunması hâlinde bir işyeri bakımından bu şartın

sağlanmış olması yeterlidir.

Örnek: Borçlu M, 6183 sayılı Kanunun 48/A maddesi kapsamına giren borçlarının tecili için

16/06/2025 tarihinde başvuru yapmıştır. Başvuru tarihinden önce verilmesi gereken en son prim belgesi

olan 2025 yılı Mayıs ayına ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin verilmiş olması hâlinde

işyerinin faal olduğu kabul edilecektir.

Bu borçlu tarafından 2025 yılı Mayıs ayına ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin

henüz verilmediği durumda, 2025 yılı Nisan ayına ilişkin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin

verilmiş olması hâlinde işyerinin faal olduğu kabul edilecektir.

Borcun 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılıktan

(4/b sigortalılığı) kaynaklanması hâlinde, talep tarihinde bu statüdeki sigortalılığın terk edilmemiş olması

gerekmektedir.

Borçlunun, 4/b sigortalısı olması yanında işveren sıfatının da bulunması durumunda 4/b

sigortalılığından kaynaklanan borcu ile işveren olmasından kaynaklanan borçları ayrı ayrı

değerlendirilecektir.

4/b sigortalılığı yönünden aktif olunmasına rağmen işverenlik yönünden faal olunmaması

(sigortalı

çalıştırılmaması)

hâlinde

sadece

4/b

sigortalılığından

kaynaklanan

borçlar

için

başvurulabilecektir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026