Kısaca
- Bu yazıdaki 10 soru özgündür; her biri 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun yürürlükteki metninden tek bir maddeye dayanır ve cevabın yanında madde numarası verilir.
- Sorular sınavda en sık karıştırılan alanlardan seçildi: amirin emri, adaylık, çekilme, izinler, savunma hakkı ve görevden uzaklaştırma.
- 2026'da iki önemli değişiklik var: analık izni doğum sonrası 16 hafta, toplam 24 hafta oldu (7578 sayılı Kanun) ve adaylık döneminde ilişik kesme kuralları yeniden yazıldı (7573 sayılı Kanun).
- Her sorunun cevabı açılır bölümde; önce kendiniz çözün, sonra gerekçeyi okuyun. Yazının sonunda toplu cevap anahtarı tablosu var.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (DMK), görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarında hemen her kurumun ortak konuları arasında yer alır. Kanun 1965 tarihli ama sürekli değişiyor; yalnızca 2026'da 7573 ve 7578 sayılı kanunlarla adaylık, disiplin zamanaşımı ve analık izni maddeleri yeniden düzenlendi. Bu yüzden eski soru kitaplarındaki cevaplar bugün yanlış olabilir.
Aşağıdaki sorular ÖSYM ya da herhangi bir kurum sınavından alınmamıştır; mevzuat.gov.tr'deki güncel metin üzerinden bizim tarafımızdan yazılmıştır. Amaç, sınavdaki soru kalıplarını tanımanız ve her cevabı bir maddeye bağlama alışkanlığı kazanmanızdır. Konu anlatımına ihtiyacınız varsa önce 657 sayılı DMK konu özetlerine göz atabilirsiniz.
Nasıl çalışmalısınız?
Her soruyu süre tutarak çözün: bir mevzuat sorusu için ortalama 60 saniye hedefleyin. Cevabı açmadan önce seçtiğiniz şıkkın hangi maddeye dayandığını kendinize söyleyin. Gerekçesini söyleyemediğiniz doğru cevap, sınavda tekrar edemeyeceğiniz bir şanstır.
Soru 1: Amirin kanuna aykırı emri
657 sayılı Kanuna göre amirinden aldığı emri mevzuata aykırı gören Devlet memuru ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Emri yerine getirmez ve aykırılığı emri verene bildirir.
- B) Amir emrinde ısrar eder ve emri yazı ile yenilerse memur emri yerine getirir.
- C) Yazı ile yenilenen emrin yerine getirilmesinden doğan sorumluluk emri verene aittir.
- D) Konusu suç teşkil eden emir, amir yazılı olarak yenilediğinde yerine getirilir.
- E) Acele hâllerde kamu düzeninin korunması için kanunla gösterilen istisnalar saklıdır.
Cevap ve gerekçe
Cevap: D. DMK md. 11'e göre memur aykırı gördüğü emri yerine getirmez ve aykırılığı emri verene bildirir; amir emrinde ısrar eder ve yazı ile yenilerse memur emri yapar, sorumluluk emri verene aittir. Ancak "konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz." Yazılı yenileme bu kuralı değiştirmez.
Soru 2: Kişilerin uğradığı zarar
Bir vatandaş, kamu hukukuna tabi bir görevin yürütülmesi sırasında memurun kusuru yüzünden zarara uğramıştır. 657 sayılı Kanuna göre vatandaş tazminat davasını kime karşı açar?
- A) Doğrudan kusurlu memura
- B) Memur ile kuruma birlikte
- C) İlgili kuruma
- D) Memurun disiplin amirine
- E) Hazineye
Cevap ve gerekçe
Cevap: C. DMK md. 13'e göre kişiler kamu hukukuna tabi görevlerle ilgili olarak uğradıkları zararlardan dolayı bu görevleri yerine getiren personel aleyhine değil, ilgili kurum aleyhine dava açar. Kurumun, genel hükümlere göre sorumlu personele rücu hakkı saklıdır. Aynı ilke Anayasa md. 129'da da yer alır.
Soru 3: Adaylık süresi
Aday olarak atanan Devlet memurunun adaylık süresi için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- A) En az 6 ay, en çok 1 yıldır.
- B) Bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz.
- C) Tam olarak iki yıldır.
- D) En çok üç yıldır.
- E) Kurumun yönetmeliğine bırakılmıştır.
Cevap ve gerekçe
Cevap: B. DMK md. 54: "Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz." Sorunun ikinci tuzağı nakil yasağıdır; "aday memur başka kuruma naklen atanabilir" şıkkı her zaman yanlıştır.
Soru 4: Çekilmiş sayılma
İzinsiz veya kurumunca kabul edilen bir mazereti olmaksızın görevini terk eden memur, terk kesintisiz kaç gün sürerse yazılı başvuru şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunmuş sayılır?
- A) 3
- B) 7
- C) 10
- D) 15
- E) 20
Cevap ve gerekçe
Cevap: C. DMK md. 94: görevin terk edilmesi ve bu terkin kesintisiz 10 gün devam etmesi hâlinde, yazılı müracaat şartı aranmaksızın çekilme isteğinde bulunulmuş sayılır. Çeldiricilere dikkat: 20 gün, disiplin hükümlerinde (md. 125/E-d) "bir yılda toplam 20 gün göreve gelmemek" için geçer ve memurluktan çıkarma cezasını gerektirir.
Soru 5: Çekilenlerin yeniden atanması
657 sayılı Kanunun 97. maddesine göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
- A) Kurala uygun olarak memuriyetten çekilenler: altı ay geçmeden memurluğa alınamaz.
- B) Çekilmiş sayılanlar: bir yıl geçmeden memurluğa alınamaz.
- C) Devir ve teslim zorunluluğuna uymayanlar: üç yıl geçmeden memurluğa alınamaz.
- D) Olağanüstü hâlde çekilme isteği kabul edilmeden görevi bırakanlar: hiçbir surette memurluğa alınamaz.
- E) Çekilme isteği kabul edilmeden görevi bırakanlar: altı ay geçmeden memurluğa alınamaz.
Cevap ve gerekçe
Cevap: E. DMK md. 97/B'ye göre "bu Kanuna göre çekilmiş sayılanlar ile 94 üncü maddenin 2 nci fıkrasına uymadan görevlerinden ayrılanlar" bir yıl geçmeden Devlet memurluğuna alınamaz. 94. maddenin ikinci fıkrası, çekilmek isteyen memurun yerine atanan gelene ya da isteği kabul edilene kadar görevine devam etmesini düzenler. Bu kurala uymadan ayrılan kişi için süre altı ay değil bir yıldır.
Soru 6: Yıllık izin
Hizmet süresi tam 10 yıl olan bir Devlet memurunun yıllık izin süresi kaç gündür?
- A) 15
- B) 20
- C) 24
- D) 30
- E) 32
Cevap ve gerekçe
Cevap: B. DMK md. 102: yıllık izin süresi hizmeti 1 yıldan on yıla kadar (on yıl dâhil) olanlar için 20 gün, hizmeti on yıldan fazla olanlar için 30 gündür. "On yıl dâhil" ibaresi sorunun kilididir; tam 10 yıl hizmeti olan memur hâlâ 20 gün izin alır. Zorunlu hâllerde bu sürelere gidiş ve dönüş için en çok ikişer gün eklenebilir. Ayrıca md. 103'e göre cari yıl ile bir önceki yıl hariç, önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer.
Soru 7: Analık izni (2026 değişikliği)
Yürürlükteki 657 sayılı Kanuna göre tekil gebelikte kadın memura verilen analık izninin toplam süresi kaç haftadır?
- A) 16
- B) 18
- C) 20
- D) 24
- E) 26
Cevap ve gerekçe
Cevap: D. DMK md. 104/A'nın güncel hâline göre kadın memura doğumdan önce sekiz, doğumdan sonra on altı hafta olmak üzere toplam yirmi dört hafta analık izni verilir. Çoğul gebelikte doğum öncesi sekiz haftalık süreye iki hafta eklenir. Bu düzenleme 22/4/2026 tarihli ve 7578 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yapıldı; önceki metinde doğum sonrası süre sekiz hafta, toplam süre on altı hafta ve çoğul gebelik eki üç haftaydı. Eski kaynaklarla çalışıyorsanız bu rakamları güncelleyin.
Soru 8: Babalık ve ölüm izni
657 sayılı Kanuna göre aşağıdaki mazeret izinlerinden hangisinin süresi diğerlerinden farklıdır?
- A) Memurun kendisinin evlenmesi
- B) Memurun çocuğunun evlenmesi
- C) Eşinin doğum yapması
- D) Memurun annesinin ölümü
- E) Eşinin kardeşinin ölümü
Cevap ve gerekçe
Cevap: C. DMK md. 104/B'ye göre memura eşinin doğum yapması hâlinde isteği üzerine on gün babalık izni verilir. Kendisinin veya çocuğunun evlenmesi ya da eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümü hâllerinde ise yedi gün izin verilir. Diğer dört şıkkın süresi yedi gündür.
Soru 9: Savunma süresi
Hakkında disiplin soruşturması yürütülen memura savunması için verilecek süre en az kaç gündür?
- A) 3
- B) 5
- C) 7
- D) 10
- E) 15
Cevap ve gerekçe
Cevap: C. DMK md. 130: "Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır." Burada 7 gün bir alt sınırdır; soruşturmacı daha uzun süre verebilir.
Soru 10: Görevden uzaklaştırma
Görevden uzaklaştırma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Görevden uzaklaştırma ihtiyati bir tedbirdir.
- B) Görevden uzaklaştırılan memur hakkında izleyen 10 iş günü içinde soruşturmaya başlanması şarttır.
- C) Görevden uzaklaştırılan memura bu süre içinde aylığının üçte ikisi ödenir.
- D) Disiplin kovuşturması gereği uygulanan görevden uzaklaştırma en çok 6 ay devam edebilir.
- E) İlçelerde kaymakamlar görevden uzaklaştırmaya yetkilidir.
Cevap ve gerekçe
Cevap: D. DMK md. 145'e göre görevden uzaklaştırma bir disiplin kovuşturması icabından olduğu takdirde en çok 3 ay devam edebilir; bu sürenin sonunda karar verilmezse memur görevine başlatılır. Diğer şıklar doğrudur: tedbirin niteliği md. 137, 10 iş günü md. 139, aylığın üçte ikisi md. 141, kaymakamın yetkisi md. 138'de yer alır.
Toplu cevap anahtarı
| Soru | Cevap | Dayanak | Akılda kalacak kural |
|---|---|---|---|
| 1 | D | DMK md. 11 | Suç teşkil eden emir hiçbir suretle yerine getirilmez. |
| 2 | C | DMK md. 13 | Dava kuruma açılır, kurum memura rücu eder. |
| 3 | B | DMK md. 54 | Adaylık 1 yıldan az, 2 yıldan çok olamaz. |
| 4 | C | DMK md. 94 | Kesintisiz 10 gün terk: çekilmiş sayılma. |
| 5 | E | DMK md. 97 | 6 ay, 1 yıl, 3 yıl, hiçbir surette. |
| 6 | B | DMK md. 102 | On yıl dâhil 20 gün, fazlası 30 gün. |
| 7 | D | DMK md. 104/A | 8 + 16 = 24 hafta (2026). |
| 8 | C | DMK md. 104/B | Babalık 10 gün, evlilik ve ölüm 7 gün. |
| 9 | C | DMK md. 130 | Savunma için en az 7 gün. |
| 10 | D | DMK md. 145 | Disiplin kovuşturmasında uzaklaştırma en çok 3 ay. |
Sorulardan çıkan üç ders
1. Rakamın yanındaki kelime, rakamın kendisi kadar önemlidir
"7 günden az olmamak üzere", "en çok 3 ay", "on yıl dâhil" gibi ifadeler soruların asıl kilididir. Sınav yapıcı rakamı doğru bırakıp "en az" ile "en çok"u yer değiştirerek çeldirici üretir. Bu nedenle süreleri tek başına değil, yanındaki kayıtla birlikte ezberleyin.
2. Benzer rakamlar farklı maddelerde farklı sonuç doğurur
10 gün, çekilmiş sayılma için kesintisiz terkin süresidir; 10 iş günü, görevden uzaklaştırmadan sonra soruşturmaya başlama süresidir; 10 gün aynı zamanda babalık iznidir. Bu üçü aynı sınavda aynı soruda karşınıza çıkabilir.
3. Değişiklik tarihini bilin
2026'daki değişiklikler (md. 56, 57, 104 ve 127) sınav yapıcıların gözdesi olur. Eski bir kaynakla çalışırken bu maddeleri mutlaka mevzuat.gov.tr'deki güncel metinle karşılaştırın.
"Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan kurtulamaz."
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 11
Eski kaynaklarda görebileceğiniz hatalar
Analık izni için "doğumdan sonra 8 hafta, toplam 16 hafta" bilgisi artık geçerli değildir; güncel metin 16 ve 24 haftadır (7578 sayılı Kanun). Adaylık süresi sonunda başarısızlığı düzenleyen md. 57 de 7573 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı; adaylıkta ilişik kesme hâlleri artık md. 56'da toplanmıştır ve ilişiği kesilenler (sağlık nedenleri hariç) üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz.
Görevde Yüksel ile 657'yi soru çözerek bitirin
Görevde Yüksel'de kurumunuzun sınav konularına göre hazırlanmış ders özetleri, kısa altın bilgi kartları ve konu konu soru çözümü bulunur. Süreli deneme sınavlarında puanınız gerçek sınavdaki gibi yüz üzerinden hesaplanır ve karne ile hangi maddelerde hata yaptığınızı görürsünüz. Kayıt ücretsizdir; hemen hesap açabilir, ardından deneme sınavlarına geçebilirsiniz.
Sonraki adım
Bu soruları çözdükten sonra disiplin hükümlerine ayrıca çalışmanızı öneririz; 125. madde tek başına onlarca soru üretir. Sınavın genel çerçevesi ve hangi konuların ortak olduğu için görevde yükselme sınavı konuları yazısına, puanınızın nasıl hesaplandığı için puan hesaplama rehberine bakabilirsiniz. Kanunun tam metnini mevzuat sayfamızda okuyabilirsiniz.
Kaynaklar
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Görevde yükselme sınav sonucu ne kadar geçerli?
Görevde yükselme sınavında başarı, yalnız ilan edilen kadrolar için kullanılır. Asıl adaylar sıralamayla atanır; yedek listeden atama ise başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren en fazla altı ay ve aynı unvan için yeni sınav duyurusu yapılana kadar mümkündür (Genel Yönetmelik md. 12/C). Bu yazı sürenin nasıl işlediğini, sonucun neden sonraki sınava taşınmadığını ve bir kez atandıktan sonra unvanın nasıl korunduğunu anlatır.
7 dk okuma
-
Cumhurbaşkanlığı teşkilatında 2024-2026 değişiklikleri: Genel Sekreterlik, 10 politika kurulu, tek ofis
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde 2024-2026'da sınavı etkileyen değişiklikler: İdari İşler Başkanlığının Genel Sekreterlik olması, Siber Güvenlik Başkanlığı, politika kurullarının 10'a çıkması ve ofislerin Yatırım ve Finans Ofisinde birleşmesi.
6 dk okuma
-
3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu GYS özeti: 30 gün kuralı ve memurun şikâyet hakkı
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 11 maddesi: zorunlu unsurlar, incelenemeyecek dilekçeler, 30 ve 60 günlük cevap süreleri; memurların Şikâyet ve Müracaat Yönetmeliğindeki 3, 30 ve 10 günlük süreler.
6 dk okuma
-
Disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi: 657 sayılı Kanun md. 133 başvurusu adım adım
Uyarma ve kınama 5, diğer cezalar 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesi için atamaya yetkili amire başvurulabilir. Süre hesabı, örnek dilekçe, kademe durdurmada disiplin kurulu mütalaası, ret halinde 60 günlük dava süresi ve görevde yükselmeye etkisi.
6 dk okuma
-
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu GYS özeti: süreler, Kurul ve istisnalar
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu madde madde: başvuru şekli, 15 ve 30 iş günlük erişim süreleri, 15 günlük itiraz, 9 üyeli Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve md. 15-28 istisnaları tablolarla.
6 dk okuma
-
Aday memur eğitiminde yeni genel yönetmelik (2026): süreler, 60 puan barajı ve temel eğitim konuları
19 Mart 2026'da yürürlüğe giren Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik, 1983 tarihli aday memur yönetmeliğini kaldırdı. Hazırlayıcı eğitimin üst sınırı 6 aya çıktı; sınav, itiraz ve 18 temel eğitim konusu madde atıflarıyla.
6 dk okuma