657 sayılı Kanunda 2024-2026 değişiklikleri: madde madde güncel liste

Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavlarının ortak konularında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu neredeyse her kurumun ilanında yer alır. Kanun 1965'ten beri yüzlerce kez değişti; sınav hazırlığında sorun çıkaran ise son değişikliklerdir, çünkü basılı kaynaklar ve eski not setleri bunları içermez. Bu yazıda, mevzuat.gov.tr'deki güncel metnin sonunda yer alan "yürürlüğe giriş tarihlerini gösterir liste" ile Resmî Gazete'deki kanun metinlerini karşılaştırarak 2024-2026 döneminde 657'de neyin değiştiğini madde madde çıkardık.

Tek tabloda: 2024-2026'da 657'yi değiştiren kanunlar

1. 7573 sayılı Kanun: adaylık ve disiplin (en çok soru potansiyeli taşıyan değişiklik)

Madde 56 yeniden yazıldı, madde 57 kaldırıldı

Değişiklikten önce adaylıkta ilişik kesme iki maddeye dağılmıştı. 56. madde eğitim ve staj devrelerinde başarısızlığı, hal ve hareketleri memuriyetle bağdaşmayan durumları ve göreve devamsızlığı sayıyordu; 57. madde ise adaylık süresinde aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanları düzenliyor ve üç yıllık memurluğa alınmama yasağını içeriyordu.

23/1/2026 tarihinde kabul edilen 7573 sayılı Kanunun 1. maddesiyle 56. madde baştan yazıldı. Yeni metne göre adaylık süresi içinde şu kişilerin ilişiği, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla kesilir:

• temel ve hazırlayıcı eğitim ve staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanlar,
• birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almış olanlar,
• aylıktan kesme ya da kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almış olanlar.

İlişiği kesilenler "derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma" bildirilir ve sağlık nedenleri hariç üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz. Kanunun 2. maddesiyle 57. madde yürürlükten kaldırıldı. Sınavda "adaylık süresi sonunda başarısızlık" başlıklı bir madde sorulursa doğru cevap artık "mülga"dır.

Madde 127: iptal edilen disiplin cezası yeniden verilebilir

127. maddenin ikinci fıkrasındaki iki yıllık genel zamanaşımı korundu: disiplin cezasını gerektiren fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde ceza verilmezse ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. 7573 sayılı Kanunun 3. maddesi bu fıkraya yeni bir kural ekledi: disiplin cezası yargı kararıyla iptal edilirse, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan zamanaşımı süresi içinde; süre dolmuşsa veya altı aydan az kalmışsa en geç altı ay içinde, karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası verilebilir.

Birinci fıkradaki soruşturmaya başlama süreleri değişmedi: uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulmasında öğrenmeden itibaren bir ay, memurluktan çıkarmada altı ay.

"Disiplin cezasının yargı kararıyla iptal edilmesi hâlinde, kararın idareye ulaştığı tarihten itibaren kalan disiplin ceza zamanaşımı süresi içinde; zamanaşımı süresinin dolması veya altı aydan daha az süre kalması hâlinde en geç altı ay içinde karar gerekçesi dikkate alınarak yeniden disiplin cezası tesis edilebilir." (657 sayılı Kanun md. 127/2, 7573 sayılı Kanunla eklenen cümle)

Bu değişikliğin ayrıntılı anlatımı ve örnek soruları için 7573 sayılı Kanun yazımıza bakabilirsiniz.

2. 7578 sayılı Kanun: analık izni 24 hafta

1/5/2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7578 sayılı Kanunun 2. maddesi 104. maddenin (A) fıkrasını değiştirdi:

• Doğum sonrası analık izni 8 haftadan 16 haftaya çıktı; doğum öncesi 8 hafta aynı kaldı. Toplam süre 16 haftadan 24 haftaya yükseldi.
• Tabip raporuyla doğumdan önce çalışmaya devam eden kadın memur artık "doğumdan önceki iki haftaya kadar" çalışabilir (önceki metinde üç hafta yazıyordu).
• Bir veya daha fazla çocuğa koruyucu aile olan memura, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine on gün izin verilir (yeni cümle).

Babalık izni (on gün), evlenme ve ölüm izni (yedi gün) ile mazeret izni (on gün) aynı kaldı. Kanunun geçici 1. maddesi, 1/4/2026 itibarıyla doğumdan sonra 24 haftayı doldurmamış ve eski süreyi bitirmiş memurlara, 10 iş günü içinde talep etmeleri hâlinde sekiz hafta ilave analık izni tanıdı.

3. 7590 sayılı Kanun: 68/B'de daire başkanı paragrafı kaldırıldı

68. maddenin (B) bendi, sınıfların 1-4. derecelerindeki kadrolara derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın atama yapılabilmesini düzenler. Bendin son paragrafı 2018'de 703 sayılı KHK ile eklenmişti; Cumhurbaşkanı onayıyla yapılan atamalarda Cumhurbaşkanlığı kararnamesindeki hizmet süresi şartlarının aranacağını, üst kademe kamu yöneticisi sayılmayan daire başkanı ve dengi kadrolara yapılacak atamalarda hizmet süresinin yükseköğrenimden sonra beş yıl olarak uygulanacağını söylüyordu. 24/7/2026 tarihinde kabul edilen 7590 sayılı Kanunun 2. maddesi bu paragrafı yürürlükten kaldırdı (RG 31/7/2026, sayı 33326).

4. 7537 sayılı Kanun (Aralık 2024)

• Md. 4/B: Sözleşmeli personel pozisyonundan memur kadrosuna atananların sözleşmeli hizmetleri, kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitine ek olarak 64. maddenin dördüncü fıkrası kapsamında da değerlendirilir. Bu fıkra, son sekiz yıl içinde disiplin cezası almayan memura bir kademe ilerlemesi verilmesini düzenler. Geçici 52. madde aynı kuralı daha önce memurluğa geçmiş olanlara uygular.
• Md. 77: Yabancı memleketlerin resmî kurumları ve uluslararası kuruluşların yanına "Cumhurbaşkanınca belirlenen yurtdışındaki kuruluşlar" eklendi.
• Md. 92: 375 sayılı KHK kapsamındaki yönetici görevlerinden alınıp ilgili kadrolara atananlardan memurluktan istifa edenler, güvenlik soruşturması yapılması ve iki defayı geçmemek kaydıyla, başvurularını takiben en geç üç ay içinde ayrıldıkları kadrolara atanır.
• Md. 108/D: Türkiye'nin üyesi olduğu uluslararası kuruluşlarda veya kamu sermayeli kuruluşların yurtdışı birimlerinde çalışanların memur eşlerine, durumun her yıl belgelendirilmesi kaydıyla 10 yılı aşmamak üzere aylıksız izin verilebilir.
• Ek md. 41: Uzman yardımcıları en az üç yıl çalışıp tezleri kabul edilirse yeterlik sınavına girmeye hak kazanır; yeterlik sınavı en geç altı ay içinde yapılır.

5. 7547 ve 7548 sayılı Kanunlar (Mayıs 2025)

61/A ve ek 44. maddeler 2018'de 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile eklenmişti. 8/5/2025 tarihinde kabul edilen 7547 sayılı Kanun bu iki maddeyi başlıklarıyla birlikte yeniden yazdı ve ek 41. maddenin birinci fıkrasını değiştirdi:

• Md. 61/A (bakan müşaviri): Bakan müşavirleri doğrudan bakana bağlı çalışır, görevleri bakanın görev süresiyle sınırlıdır. Kamu görevlisiyken atananlar görevleri bittiğinde, yönetici kadroları hariç, önceki kadro veya pozisyonlarına en geç bir ay içinde atanır.
• Ek md. 41 ve ek md. 44: Merkez ve taşra teşkilatında uzman ve uzman yardımcısı istihdamı, teşkilatlanmaya ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde öngörülmesi şartına bağlandı.

7548 sayılı Kanun ise ek 40. maddenin ikinci fıkrasını değiştirdi: mesleğe özel yarışma sınavlarında "giriş sınavının yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak" şeklindeki üst yaş sınırı, kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşlarının alımlarında da uygulanır.

Bu değişiklikler sınavınıza nasıl yansır?

Görevde yükselme yazılı sınavlarında sorular, ilanda belirtilen tarihte yürürlükte olan mevzuattan hazırlanır. Bu yüzden sınav tarihinden önce yürürlüğe giren her değişiklik sorulabilir. Hazırlıkta şu sırayı öneriyoruz:

1. Kurumunuzun ilanındaki konu listesinde 657'nin hangi bölümlerinin olduğunu çıkarın (sınav konuları rehberi).
2. Bu bölümler yukarıdaki tabloda geçiyorsa güncel madde metnini 657 sayılı Kanun sayfamızdan yeniden okuyun.
3. Değişen maddelerden en az birer soru çözün; özellikle 56, 104 ve 127. maddeler sayı ve süre içerdiği için soru yazımına elverişlidir.
4. Sınav tarihini sınav takvimi sayfasından izleyin ve sınavdan önceki son haftada mevzuat.gov.tr'deki değişiklik listesine bir kez daha bakın.

Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, güncel metin ve değişiklik listesi (mevzuat.gov.tr)
• 7537 sayılı Kanun, RG 27/12/2024, sayı 32765
• 7547 sayılı Kanun, RG 16/5/2025, sayı 32902
• 7548 sayılı Kanun, RG 30/5/2025, sayı 32915
• 7573 sayılı Kanun, RG 29/1/2026, sayı 33152
• 7578 sayılı Kanun, RG 1/5/2026, sayı 33240
• 7590 sayılı Kanun, RG 31/7/2026, sayı 33326