Görevde yükselmede hizmet süresi nasıl hesaplanır? Askerlik, özel sektör ve sözleşmeli dönem

"Askerlik sayılıyor mu?", "Özel sektörde çalıştığım yıllar ne olacak?", "Sözleşmeli olduğum dönem hesaba girer mi?" Görevde yükselme ilanı çıktığında personel birimlerine en çok gelen sorular bunlardır. Cevaplar, Genel Yönetmeliğin 6. maddesinde ve onun yönlendirdiği 657 sayılı Kanunun 68. maddesinin (B) bendinde yazılıdır. Bu yazıda hesaplamayı somut örneklerle adım adım yapıyoruz. Öğrenim ve hizmet şartlarının genel çerçevesi için başvuru şartları yazımıza da göz atabilirsin.

İki ayrı süre: toplam hizmet ve alt görev süresi

Genel Yönetmelik md. 6'ya göre kurumlar, görevin niteliğine göre görevde yükselme suretiyle atanacak personel için "bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi" arar ve aranacak hizmet sürelerini 68/B hükümlerine göre değerlendirir. Kurum yönetmelikleri bu iki süreyi her unvan için ayrı ayrı yazar. İçişleri Bakanlığı Yönetmeliği md. 7'den örnekler:

Toplam hizmet süren 10 yıl olsa bile şef kadrosunda 3 yılın yoksa uzman kadrosuna başvuramazsın. İki şart birlikte sağlanmalıdır.

Toplam hizmet süresi: 68/B nasıl uygulanır?

SGK Yönetmeliği md. 4/ğ hizmet süresini şöyle tanımlar: "Aylıksız izinli olarak geçen süreler hariç muvazzaf askerlikte geçen süreler dâhil olmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi çerçevesinde hesaplanan süreleri." İçişleri Bakanlığı Yönetmeliği md. 4'teki tanım da aynı kurgudadır. 68/B ise sürelerin hesabında neyin ne oranda dikkate alınacağını şöyle sayar:

"Bu sürelerin hesabında; 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi kapsamına dâhil kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile Yasama Organı Üyeliğinde, belediye başkanlığında, belediye ve il genel meclisi üyeliğinde, kanunlarla kurulan fonlarda, muvazzaf askerlikte, okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylıkta ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı ile yükseköğrenim gördükten sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalıştıkları sürenin; (...) diğer kadrolara atanacaklar için altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü dikkate alınır." — 657 sayılı Kanun, md. 68/B

Örnek hesaplama

Aday G, lisans mezunu. Mezuniyetten sonra özel bir şirkette 2 yıl çalışmış, 12 ay muvazzaf askerlik yapmış, ardından memur olmuş ve son başvuru günü itibarıyla memuriyette 6 yılı doldurmuş. Bu 6 yılın 4 ayını aylıksız izinde geçirmiş.

Aday G, İçişleri Bakanlığında uzman kadrosu için aranan 8 yıllık toplam hizmet süresini sağlar. Ancak ayrıca şef kadrosunda en az 3 yıl çalışmış olması gerekir; memuriyetinin tamamını memur kadrosunda geçirdiyse uzman kadrosuna başvuramaz, şef kadrosu için (4 yıllık mezun: toplam 5 yıl, alt kadroda 2 yıl) başvurabilir.

Askerlik: ne sayılır?

68/B'de "muvazzaf askerlik" ile "okul devresi dâhil yedek astsubaylık ve yedek subaylık" sürelerinin tamamı sayılır. SGK ve İçişleri yönetmeliklerindeki hizmet süresi tanımları da muvazzaf askerliği açıkça dâhil eder. Pratikte askerlik süresinin personel kayıtlarına işlenmiş olması gerekir; terhis belgeni ve askerlik süresinin hizmet cetveline işlendiğini başvurudan önce kontrol et.

Sözleşmeli dönem sayılır mı?

Bu soru iki farklı açıdan ele alınmalı:

1. Başvuru anındaki statü: Kurum yönetmelikleri başvuruyu 657 sayılı Kanuna tabi memurlarla sınırlayabilir. İçişleri Bakanlığı Yönetmeliği md. 12/1-c, "657 sayılı Kanuna göre memur statüsünde olmayanlar"ın başvuramayacağını yazar. Hâlen 4/B sözleşmeli personelsen bu yönetmeliğe göre başvuramazsın. Genel Yönetmelik ise kapsamına 233 sayılı KHK'ye tabi kamu iktisadi teşebbüslerindeki sözleşmeli personeli de alır (md. 1, md. 2/d); KİT çalışanları kendi kurum yönetmeliğine bakmalı.
2. Memur olduktan sonra geçmiş sözleşmeli süre: 68/B, toplam süre hesabında 217 sayılı KHK md. 2 kapsamındaki kurumlarda "fiilen çalışılan süreler"in tamamını sayar; metin statüye göre bir ayrım yapmaz. Ancak alt görevde çalışma şartı kurum yönetmeliklerinde kadro unvanıyla ("şef kadrosunda 3 yıl" gibi) yazıldığı için, sözleşmeli pozisyonda geçen sürenin bu şart bakımından nasıl değerlendirileceği kurum yönetmeliğine ve ilana bağlıdır. Başvurudan önce personel biriminden yazılı görüş al.

Not: 657 sayılı Kanunun 4/B maddesine 2023'te eklenen düzenlemeyle, 3 yıllık çalışma süresini tamamlayıp memur kadrosuna atanan sözleşmeli personelin sözleşmeli pozisyonda geçirdiği süreler, kazanılmış hak aylık derece ve kademesinin tespitinde değerlendirilir. Bu hüküm aylık derece-kademe ile ilgilidir; görevde yükselmedeki alt görev şartını doğrudan düzenlemez.

"En az 6 ayı bu kurumda" kuralı

Genel Yönetmelik md. 6'nın birinci fıkrası: "İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır." Yani naklen geldiğin kurumda henüz 6 ayını doldurmadıysan, alt görev süren başka kurumda tamamlanmış olsa bile başvurun kabul edilmeyebilir. İstisna yalnızca ilan edilen kadro için şartı sağlayan hiçbir personelin bulunmamasıdır.

Hesaplamada 5 sık hata

1. Süreyi bugüne göre hesaplamak; doğrusu son başvuru günüdür (Genel Yönetmelik md. 9).
2. Aylıksız izin sürelerini düşmeyi unutmak.
3. Mezuniyet öncesi özel sektör süresini hesaba katmak.
4. Özel sektör süresinin dörtte üçünü değil tamamını eklemek ya da 6 yıl sınırını aşmak.
5. Toplam hizmet süresi yettiği için alt görev şartını gözden kaçırmak.

Hizmet süresi yalnızca başvuru şartı değildir; başarı puanları eşit olduğunda ilk bakılan kriterdir (md. 12/B). Bu konuyu başarı sıralaması ve atama yazımızda anlattık. İlan tarihlerini sınav takviminden takip et.

Kaynaklar

• Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 1, 2, 6, 9, 12/B (mevzuat.gov.tr; sitemizdeki metin: GYS Genel Yönetmeliği).
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 4/B ve md. 68/B.
• SGK Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 4; İçişleri Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 4, 7, 12.