Görevde yükselme başvuru şartları: öğrenim, hizmet süresi ve alt unvanda çalışma

Görevde yükselme sınavına girmek isteyen bir memurun ilk sorusu "Ben başvurabilir miyim?" olur. Bu sorunun cevabı iki katmanlıdır: Genel Yönetmelik bütün kurumlar için asgari çerçeveyi çizer, kurum yönetmelikleri ise her unvan için kesin süreleri ve öğrenim şartlarını belirler (Genel Yönetmelik md. 15). Aşağıda önce Genel Yönetmeliği, sonra bir kurum yönetmeliğinden örnekleri inceliyoruz.

1. Öğrenim şartı

Görevde yükselme kapsamındaki görevlere atanabilmek için gerekli öğrenim düzeyleri kurum yönetmeliklerinde unvanlar itibarıyla gösterilir. Genel Yönetmelik asgari düzeyleri şöyle belirler (Genel Yönetmelik md. 5):

Öğrenim şartının istisnaları

Aynı madde iki istisna tanır. Kurumlar kendi yönetmeliklerinde düzenlemek kaydıyla, yalnız hizmet alanına ilişkin olarak iki yıllık yükseköğrenim görenler müdür ve daha alt görevlere; ortaöğrenim üzerine kurumlarınca açılan en az iki yıl süreli mesleki kursları bitirenler ise müdür yardımcısı ve daha alt görevlere atanabilir (Genel Yönetmelik md. 5).

Bir geçiş hükmü de vardır: 18/4/1999 tarihinde görevde bulunan ve aynı tarih itibarıyla iki yıllık yükseköğrenim mezunu olanlar, diğer koşullara sahipse 5 inci maddenin uygulanmasında dört yıllık yükseköğrenim mezunu kabul edilir (Genel Yönetmelik Geçici md. 3).

2. Hizmet süresi ve alt görevde çalışma

Genel Yönetmeliğin hizmet süresine dair hükmü şudur: kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması hâli hariç, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır (Genel Yönetmelik md. 6).

Kurumlar aranacak hizmet sürelerini 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek, kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler (Genel Yönetmelik md. 6). Yani Genel Yönetmelik "kaç yıl" sorusuna tek bir sayı vermez; sayıyı kurum yönetmeliği koyar.

Hizmet süresinin hangi sürelerden oluştuğu da kurum yönetmeliklerinde tanımlanır. Örneğin İçişleri Bakanlığı yönetmeliği hizmet süresini, aylıksız izinli geçen süreler hariç, muvazzaf askerlik süresi dâhil olmak üzere 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine göre hesaplanan süreler olarak tanımlar (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 4/i).

3. Disiplin şartı

Kurumlar, atama yapacakları kadrolar için başvuranlarda aranacak disiplin şartlarını kendi yönetmeliklerinde belirler (Genel Yönetmelik md. 7). Hangi disiplin cezasının ne kadar süre başvuruya engel olduğunu öğrenmek için kurumunuzun yönetmeliğine bakmanız gerekir.

4. Başvuru kuralları

• Görevde yükselme suretiyle atama yapılacak kadrolar yazılı sınavdan önce duyurulur (Genel Yönetmelik md. 9).
• İlan edilen kadrolar için belirlenen başvuru tarihinin son günü itibarıyla aranan nitelikleri taşıyan personel başvurabilir (Genel Yönetmelik md. 9).
• Personel, başvuru şartlarını taşıdığı farklı unvanlı kadrolardan yalnız biri için başvurabilir (Genel Yönetmelik md. 9).
• Aylıksız izinde bulunanlar dâhil, ilgili mevzuatı uyarınca izin kullananlar da sınava katılabilir (Genel Yönetmelik md. 9).
• Başvurular incelenir ve şartları taşıyanlar kurumların resmî internet sitelerinde ilan edilir (Genel Yönetmelik md. 9).

Bir kurum örneği: İçişleri Bakanlığı

Genel Yönetmeliğin bıraktığı boşlukları kurum yönetmeliklerinin nasıl doldurduğunu görmek için İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinden örnekler verelim. Bu süreler yalnız İçişleri Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı personeli için geçerlidir.

Şef kadrosu için (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 7/1-c):

• en az iki yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
• veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni, memur, sekreter gibi yönetmelikte sayılan kadrolarda ayrı ayrı veya birlikte en az iki yıl çalışmış olmak,
• iki veya üç yıllık yüksekokul mezunları için en az yedi yıl, dört yıllık yüksekokul mezunları için en az beş yıl toplam hizmet süresi bulunmak.

Şube müdürü kadrosu için (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 7/1-a):

• fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,
• sivil savunma uzmanı, eğitim uzmanı ve uzman kadrolarında en az beş yıl ya da şef, mühendis, avukat kadrolarında en az altı yıl çalışmış olmak,
• toplam on yıl hizmet süresi bulunmak.

Yönetmeliğin geçiş hükmüne göre şube müdürü ve ilçe müdürü kadroları için uzman ve şef unvanlarında geçen alt hizmet süresi şartı 1/1/2027 tarihine kadar iki yıl olarak uygulanır (İçişleri GY-UD Yönetmeliği Geçici md. 2).

Memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, bilgisayar işletmeni kadroları için en az lise mezunu olmak, yönetmelikte sayılan yardımcı hizmetler kadrolarında en az üç yıl çalışmış olmak ve toplam beş yıl hizmet süresi bulunmak gerekir; bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama kadroları için ayrıca bilgisayar sertifikası veya öğrenimde bilgisayar dersi alındığının belgelenmesi aranır (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 7/1-f).

Kimler başvuramaz?

Aynı yönetmelik, başvuru veya sınav tarihinde aday memur olanların, görevden uzaklaştırılanların, 657 sayılı Kanuna göre memur statüsünde olmayanların ve kadrosu başka kurumda olup Bakanlıkta geçici görevde bulunanların başvuramayacağını düzenler (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 12/1). İlan edilen unvanla aynı unvanda veya aynı ya da daha üst düzeydeki unvanlarda halen görev yapanların başvurusu da kabul edilmez (İçişleri GY-UD Yönetmeliği md. 12/2).

Başvurmadan önce kontrol listesi

1. Kurumunuzun görevde yükselme yönetmeliğini bulun ve başvurmak istediğiniz unvanın maddesini okuyun.
2. Öğrenim düzeyinizin ve bölümünüzün unvanın şartına uyduğunu kontrol edin.
3. Alt görevde ve toplamda geçen sürenizi, ilandaki son başvuru günü itibarıyla hesaplayın.
4. Disiplin şartlarını kurum yönetmeliğinizden kontrol edin.
5. Sertifika, ruhsat, sürücü belgesi gibi ek belge isteniyorsa hazırlayın.

Şartları taşıdığınızdan eminseniz sırada sınavın nasıl puanlandığını öğrenmek var: puan hesaplama rehberi. Kurumunuzun sınav yapısını sınavlar sayfasında, ilan edilmiş tarihleri sınav takviminde bulabilirsiniz. Genel çerçeve için görevde yükselme sınavı nedir yazısına göz atın.