68/B ile atanan memur hangi dereceden aylık alır?

Atandığı kadronun derecesinden aylık ve ek gösterge alır; kadronun diğer haklarından da yararlanır.

Kadro aylığı kazanılmış hak olur mu?

Hayır. 68/B’ye göre atanılan kadronun aylığı, başka görevlere atanma hâlinde kazanılmış hak sayılmaz. Ancak kadroda geçen her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece olarak kazanılmış hak aylık derecesinin yükselmesinde dikkate alınır.

Lise mezunu 68/B’den yararlanabilir mi?

Hayır. 68/B kapsamında üst dereceli kadroya atanabilmek için yükseköğrenim görmüş olmak şarttır.

657 Madde 68/B: Görevde Yükselmede Kadro Derecesi ve Aylık

Q: 5. dereceli bir kadroya karşılık gösterilerek atanan kişi kadronun aylığını alır mı?

Hayır. 45. maddeye göre karşılık gösterilerek atananlar kendi kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam eder; karşılık gösterilen kadro kazanılmış hak teşkil etmez.

Anahtar çıkarımlar

Memurun üç ayrı “derecesi” vardır: oturduğu kadronun derecesi, kazanılmış hak aylık derecesi ve emeklilik keseneğine esas aylık derecesi. Görevde yükselmede bu üçü farklılaşabilir.
657 sayılı Kanunun 68/B maddesi, Eğitim-Öğretim ve Sağlık sınıfları hariç 1–4. dereceli kadrolara “derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın” atama yapılmasına izin verir.
Şart: 3–4. dereceli kadrolar için en az 8 yıl, 1–2. dereceli kadrolar için (ek göstergesi 5300’den az olanlarda) en az 10 yıl hizmet ve yükseköğrenim; dört yıldan az süreli yükseköğrenimde bu sürelere 2 yıl eklenir.
68/B ile atananlar kadronun aylık (ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanır; kadroda geçen her yıl kademe, her 3 yıl derece olarak kazanılmış hakkı yükseltir.
Başka bir göreve atanınca kadro aylığı kazanılmış hak sayılmaz; aylık, kazanılmış hak derecesinden ödenir.

Görevde yükselme ilanlarında kadroların yanında çoğu zaman bir derece yazar: “Şube Müdürü – 1 adet – 3. derece” gibi. Bu derece, sınavı kazanıp atandığınızda hangi dereceden aylık alacağınızı, ek göstergenizi ve sonraki terfilerinizi doğrudan etkiler. Bu yazıda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 45, 68/B ve 161. maddelerini birlikte okuyarak “kadro derecesi” ile “kazanılmış hak” arasındaki ilişkiyi açıklıyoruz.

Üç derece kavramı

Kavram	Ne anlatır?	Nasıl değişir?
Kadro derecesi	Kurumun kadro cetvelinde o kadroya verilmiş derece (1–15)	Kadro ihdası veya değişikliğiyle; kişiye değil kadroya aittir
Kazanılmış hak aylık derecesi	Memurun öğrenim ve hizmet süresiyle ulaştığı derece/kademe	Her yıl 1 kademe (md. 64), şartlar oluşunca derece yükselmesi (md. 68/A)
Emeklilik keseneğine esas aylık derecesi	Emeklilik hesabında esas alınan derece/kademe	Kazanılmış hakla birlikte; 68/B atamasında kadroda geçen sürelerle de yükselir

Normal şartlarda bir memur, derece yükselmesi için 68/A maddesindeki şartları taşımalıdır: üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3. kademesinde 1 yıl bulunmuş olması ve kadronun gerektirdiği nitelikleri elde etmiş olması. 36. maddedeki tablo da öğrenime göre yükselinebilecek en yüksek dereceyi sınırlar: liseyi bitirenler 13. derecenin 3. kademesinden başlar ve en fazla 3. dereceye, 4 yıllık yükseköğrenim mezunları 9. derecenin 1. kademesinden başlar ve 1. dereceye kadar yükselebilir.

68/B: süre kaydı aranmaksızın üst dereceli kadroya atama

Görevde yükselmeyle atanılan şube müdürü, müdür yardımcısı gibi kadrolar kurumlarda çoğunlukla 1–4. derecelerden ihdas edilir. 68. maddenin (B) bendi, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri ile Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri sınıfları hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4. derecelerindeki kadrolarına derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabileceğini düzenler. Bunun için gereken asgari hizmet süreleri şöyledir:

Atanılacak kadro	4 yıllık yükseköğrenim	4 yıldan az süreli yükseköğrenim
1. dereceli, ek göstergesi 5300 ve üstü	12 yıl	14 yıl
1. ve 2. dereceli, ek göstergesi 5300’den az	10 yıl	12 yıl
3. ve 4. dereceli	8 yıl	10 yıl

Yükseköğrenim görmüş olmak bu atamanın ön şartıdır; lise mezunu personel 68/B kapsamında üst dereceli kadroya atanamaz.

68/B’de hizmet süresine hangi süreler sayılır?

Maddeye göre sürelerin hesabında; 217 sayılı KHK’nin 2. maddesi kapsamındaki kurumlarda fiilen çalışılan süreler ile yasama organı üyeliği, belediye başkanlığı, belediye ve il genel meclisi üyeliği, kanunlarla kurulan fonlar, muvazzaf askerlik, okul devresi dahil yedek astsubaylık ve yedek subaylık ve uluslararası kuruluşlarda geçen sürelerin tamamı dikkate alınır. Yükseköğrenimden sonra özel kurumlarda veya serbest olarak çalışılan süreler ise (en üst yönetici kadroları dışındaki atamalarda) altı yılı geçmemek üzere dörtte üçü oranında hesaba katılır.

“Bu bent hükümlerine göre atananlar atandıkları kadronun aylık (Ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar. Bu suretle üst dereceye atananların bu kadrolarda geçirdikleri her yıl kademe ilerlemesi ve her “3” yıl derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükselmesinde gözönüne alınır. Ancak atandıkları kadro aylıkları, başka görevlere atanma halinde kazanılmış hak sayılmaz.”
— 657 sayılı Kanun, madde 68/B

Örnek: 5. dereceden 3. dereceli şube müdürü kadrosuna

4 yıllık fakülte mezunu, toplam 12 yıl hizmeti olan ve kazanılmış hak aylık derecesi 5 olan bir memur, görevde yükselme sınavını kazanarak 3. dereceli bir şube müdürü kadrosuna atansın.

Şart kontrolü: 3. dereceli kadro için gereken 8 yıl hizmet ve yükseköğrenim şartı sağlanıyor; 68/B uygulanabilir.
Aylık: 3. derece kadronun aylığından ve ek göstergesinden yararlanır.
Ek gösterge: 657 ekli I sayılı cetvelin Genel İdare Hizmetleri (ı) bendinde 3. derece için ek gösterge 2200’dür. Aynı memur unvansız kadroda 5. dereceden aylık alırken (i) bendinde 5. derece için ek gösterge yazılı değildir. Fark doğrudan 2200 gösterge puanıdır.
Kazanılmış hak: Şube müdürlüğünde geçen her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece sayılarak kazanılmış hak ve emeklilik keseneğine esas aylık derecesi yükselir. Bu yükseltmeler için 68/C’ye göre ayrıca onay aranmaz.
Görevden ayrılırsa: Başka bir göreve atandığında 3. derece kadro aylığı kazanılmış hak sayılmaz; o tarihe kadar yükselmiş kazanılmış hak derecesinden aylık almaya devam eder.

68/B ile karşılık gösterme karıştırılmamalı

45. madde, 5. ve daha aşağı derecelerdeki kadrolara, derece yükselmesi şartlarını taşıyan memur bulunmaması hâlinde, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesini aşmamak kaydıyla karşılık gösterilerek atama yapılmasına izin verir. Bu yolla atananlar kadronun değil, kendi kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam eder ve karşılık gösterilen kadro kazanılmış hak oluşturmaz. Yani 68/B’nin “kadronun aylığından yararlanma” sonucu, 5. ve aşağı dereceli kadrolara yapılan karşılık gösterme atamalarında doğmaz.

161. madde: yeni dereceye atanınca hangi kademe?

161. madde, derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama hâlinde aylığın nasıl belirleneceğini düzenler:

Yukarı derecelere atanan memur, 68/B hükümleri saklı kalmak kaydıyla yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine; bu gösterge evvelce kazandığı göstergeden düşükse kazandığı göstergeye eşit kademenin göstergesine karşılık gelen aylığı alır. Alt derecede eşit göstergeli kademede geçirilen süre dikkate alınır.
Kazanılmış hak derecesinden daha aşağı bir dereceye atanan memur, kazanılmış hak aylık derecesi saklı kalmak kaydıyla, atandığı derecede eski kademe göstergesine, eşit gösterge yoksa en yakın kademenin göstergesine karşılık gelen aylığı alır.

İkinci kural, örneğin kazanılmış hak derecesi 2 olan bir personelin 3. dereceli bir şube müdürü kadrosuna atanması hâlinde aylık kaybı yaşamamasını sağlar.

Güncel değişiklik notu

68/B maddesine 2/7/2018 tarihli 703 sayılı KHK ile eklenen paragraf, 24/7/2026 tarihli 7590 sayılı Kanunun 2. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır. Yukarıda aktarılan süre şartları ve “kadronun aylığından yararlanma” hükmü yürürlüktedir (mevzuat.gov.tr, 8 Ekim 2026 kontrolü).

Başvururken neye bakmalısınız?

İlandaki kadronun derecesi, hizmet süreniz ve öğrenim durumunuz birlikte değerlendirilmelidir. Kurum görevde yükselme yönetmelikleri, Genel Yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca hizmet sürelerini 68/B hükümlerini dikkate alarak belirler; bu nedenle ilandaki hizmet yılı şartını bu tabloyla birlikte okumak, şartı neden taşıyıp taşımadığınızı anlamanızı kolaylaştırır. Başvuru şartlarının genel çerçevesi için başvuru şartları yazımıza, ek gösterge rakamlarının tamamı için ek gösterge cetveli yazımıza bakabilirsiniz. Madde metni: 657 sayılı Kanun madde 68 ve madde 161.

Görevde Yüksel ile sınava hazırlan

Hizmet süren ve derecen uygunsa sıra sınavda. Kurumunun konu listesine göre hazırlanmış özetler ve süreli denemelerle hazırlan.

Görevde Yüksel’de kurumuna özel ders özetleri, kısa altın bilgi kartları, konu konu soru çözümü, süreli deneme sınavları ve ayrıntılı karne, düello ve sıralama ile gelişim takibi bir arada. Kayıt ücretsiz; Premium kurum başına tek ödemedir ve sınavına kadar geçerlidir. Ücretsiz hesabını aç.

Görevde Yüksel bağımsız bir hazırlık platformudur; hiçbir kurumun resmî sitesi değildir.

Kaynaklar

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr) — md. 36, 45, 64, 68, 161; ekli I sayılı cetvel
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) — md. 6

Mevzuat metinleri 8 Ekim 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir.

Sık sorulan sorular

3 ve 4. dereceli kadrolar için en az 8 yıl, 1 ve 2. dereceli kadrolar için (ek göstergesi 5300’den az olanlarda) en az 10 yıl, ek göstergesi 5300 ve üstü 1. dereceli kadrolar için en az 12 yıl hizmet ve yükseköğrenim gerekir. Dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenlerde bu sürelere 2 yıl eklenir.