Anahtar çıkarımlar
- Ek gösterge, 657 sayılı Kanunun 43/B maddesine göre hizmet sınıfı, görev türü ve aylık alınan derece dikkate alınarak aylığa eklenen gösterge rakamıdır; rakamlar Kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerdedir.
- I sayılı cetvel 1/7/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi. Genel İdare Hizmetleri (ı) bendindeki şube müdürü, müdür yardımcısı, ilçe müdürü gibi kadrolarda 1. derece ek göstergesi 3600’dür.
- Bu kadrolarda ek gösterge yalnız 1, 2, 3 ve 4. dereceler için tanımlıdır (3600, 3000, 2200, 2100); 5. ve daha aşağı derecelerden aylık alanlar için bu bentte rakam yoktur.
- 68/B ile 1–4. dereceli kadroya atananlar, atandıkları kadronun aylık ve ek gösterge haklarından yararlanır.
- Ek gösterge terfide kazanılmış hak sayılmaz; görev değişince yeni görevin ek göstergesi uygulanır.
Görevde yükselme ilanlarında “şube müdürü”, “müdür yardımcısı”, “şef” gibi unvanları gören adayların sorduğu ilk teknik soru ek göstergedir. Ek gösterge, memur aylığına eklenen ve unvana göre değişen bir puandır; görevde yükselmenin maaşa en doğrudan yansıyan kalemidir. Bu yazıda 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa ekli I sayılı cetveli, görevde yükselme kapsamındaki unvanlar açısından satır satır okuyoruz. Maaşın tüm kalemlerine genel bakış için görevde yükselince maaş nasıl değişir yazımızı okuyabilirsiniz.
Ek gösterge nedir, nereden gelir?
657 sayılı Kanunun 43. maddesi aylığı iki parçaya ayırır. (A) bendi, her derece ve kademenin aylığına esas olan aylık gösterge tablosunu verir: örneğin 1. derecenin 1. kademesi 1320, 4. derecenin 1. kademesi 915, 9. derecenin 1. kademesi 620 göstergedir. (B) bendi ise personelin aylıklarının “hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak” I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanacağını söyler. Toplam gösterge, 154. maddede düzenlenen aylık katsayısıyla çarpılarak TL’ye çevrilir.
I sayılı cetvel, 1994’te 527 sayılı KHK ile yeniden düzenlenmiş, son kapsamlı değişikliğini 1/7/2022 tarihli 7417 sayılı Kanunun 6. maddesiyle görmüştür. Kamuoyunda “3600 ek gösterge düzenlemesi” olarak bilinen değişiklik bu cetvel üzerinden yapılmıştır.
Genel İdare Hizmetleri sınıfı: görevde yükselme adayını ilgilendiren satırlar
Görevde yükselme sınavlarına girenlerin büyük bölümü Genel İdare Hizmetleri (GİH) sınıfındadır. Cetvelin bu bölümünde sınava bağlı unvanlar açısından iki bent belirleyicidir:
| Cetvel bendi | Kapsadığı kadrolar (özet) | 1. derece | 2. derece | 3. derece | 4. derece |
|---|---|---|---|---|---|
| GİH (ı) | Bölge ve il müdür yardımcısı, ilçe müdürü, daire başkan yardımcısı, şube müdürü, müdür yardımcısı, sayman, yüksekokul/enstitü/merkez sekreteri, diğer müdür ve başkan unvanlı kadrolar ile yardımcıları | 3600 | 3000 | 2200 | 2100 |
| GİH (i) 1 | Yukarıda sayılmayan yükseköğrenim mezunları (memur, şef vb.) | 2800 | 2200 | 1700 | 1400 |
| GİH (i) 2 | Yukarıda sayılmayan diğer personel | 2100 | 1700 | 1400 | 1250 |
Tablodan iki sonuç çıkar. Birincisi, şef unvanı (ı) bendinde sayılmadığından memurdan şefliğe geçişte ek gösterge aynı derecede değişmez. İkincisi, müdür yardımcısı ve şube müdürü kadrolarına geçen yükseköğrenimli personelin ek göstergesi, aynı derecede 500 ile 800 puan arasında artar.
“Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarında bulunan personelin aylıkları; hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınan dereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde gösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır.”
— 657 sayılı Kanun, madde 43/B
5. ve daha aşağı derecelerde ek gösterge neden yok?
GİH (ı) ve (i) bentlerinde ek gösterge yalnız 1–4. dereceler için yazılıdır. Kanun “aylık alınan derece” ifadesini kullandığı için 5. veya daha aşağı bir dereceden aylık alan personelin bu bentlerden ek göstergesi bulunmaz. Görevde yükselme suretiyle atananlar açısından burada 68/B maddesi devreye girer: 1, 2, 3 ve 4. dereceli kadrolara “derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın” atama yapılabilir ve böyle atananlar “atandıkları kadronun aylık (ek gösterge dahil) ve diğer haklarından yararlanırlar.” Bunun için 3–4. dereceli kadrolarda en az 8 yıl, 1–2. dereceli kadrolarda en az 10 yıl hizmet ve yükseköğrenim şartı vardır; dört yıldan az süreli yükseköğrenim görenlere bu sürelere 2 yıl eklenir. Ayrıntılar kadro derecesi ve 68/B yazımızda.
Diğer hizmet sınıflarında durum
Görevde yükselme her sınıfa açıktır; ancak ek gösterge satırları sınıfa göre farklıdır. Teknik Hizmetler sınıfında cetvel dört bent içerir:
| Teknik Hizmetler bendi | 1. derece | 2. derece | 3. derece | 4. derece |
|---|---|---|---|---|
| (a) Mühendis, mimar, şehir ve bölge plancısı vb. | 4200 | 3600 | 2800 | 2200 |
| (b) Jeolog, fizikçi, matematikçi, istatistikçi, kimyager vb. | 3600 | 3000 | 2200 | 2100 |
| (c) Diğer yükseköğrenimliler, tekniker ve yüksek tekniker | 2800 | 2200 | 2100 | 1700 |
| (d) Diğerleri | 2100 | 1700 | 1400 | 1250 |
Teknik Hizmetler (a) ve (b) bentlerinde 5–8. dereceler için de ek gösterge yazılıdır (örneğin (a) bendinde 5. derece 1900). Bu sınıflardaki personel GİH’e dahil bir şube müdürlüğüne geçtiğinde ek göstergesi düşebilir mi? 43/B maddesinin üçüncü paragrafı bu ihtimale karşı koruma getirir: 1–4. dereceli kadrolara atananlara uygulanacak ek gösterge, ilgililerin daha önce bulundukları kariyerleriyle ilgili sınıfta veya GİH (g) bölümündeki görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerine göre alabilecekleri ek göstergeden düşük olamaz.
Eğitim, sağlık ve teknik sınıftan idari göreve geçenler (657 md. 69)
69. madde, Eğitim-Öğretim, Sağlık, Yardımcı Sağlık ve Teknik Hizmetler sınıflarındaki memurların, kariyerlerinden yararlanmak üzere 2–4. dereceler arasındaki idari görevlere, kazanılmış hak derecelerinin iki altındaki derecelerden ihdas edilmiş kadrolara atanabileceğini düzenler. Bu durumda aylık kazanılmış hak derecesi üzerinden ödenir; kariyer sınıfının ek gösterge, zam ve tazminatları ile atanılan görevinkiler farklıysa fazla olanı ödenir.
II sayılı cetvel nedir?
43/B maddesine göre bazı unvanların ek göstergeleri II sayılı cetvelde gösterilir ve bu cetveldeki unvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar eklemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. I sayılı cetvelin GİH (ı) bendi, “(II) sayılı Cetvelde sayılan unvanların birinci derece dışındaki kadrolarında bulunanları” da (ı) kapsamına alır.
Ek gösterge “kazanılmış hak” değildir
43/B maddesi açıkça söyler: ek göstergeler, ilgililer belirtilen sınıf ve görevlerde bulundukları sürece ödenir, terfi bakımından kazanılmış hak sayılmaz. Şube müdürlüğünden isteğiyle memur kadrosuna dönen kişi, memur kadrosunun ek göstergesini alır. Emeklilik açısından ise ayrı bir kural vardır: 5434 sayılı Kanunun ek 73. maddesi, ek göstergeli bir göreve atananların bu ek gösterge üzerinden emekli aylığı alabilmesi için en az 6 ay kesenek ödemiş olmasını arar. Ayrıntı için görevde yükselmenin emekliliğe etkisi yazımıza bakın.
Ek gösterge farkı aylığa nasıl yansır?
Farkı hesaplamak için iki rakam yeterlidir: yeni ve eski ek gösterge arasındaki puan farkı ve bordrodaki aylık katsayısı. 154. maddeye göre katsayılar üçer veya altışar aylık dönemler için belirlenir; mali yılın ikinci yarısında Cumhurbaşkanı bunları değiştirmeye yetkilidir. Bu yüzden TL karşılığı her dönem değişir, ama puan farkı kanunla sabittir. Örneğin 2. dereceden aylık alan yükseköğrenimli bir memur müdür yardımcısı kadrosuna atandığında ek göstergesi 2200’den 3000’e çıkar; 800 puanlık fark o dönemin aylık katsayısıyla çarpılarak brüt aylığa eklenir.
Sınava hazırlanırken bu bilgi neden önemli?
657 sayılı Kanunun 43. maddesi ve ekli cetveller, görevde yükselme sınavlarının ortak konularında sorulabilen mevzuat başlıkları arasındadır. Madde metnini 657 sayılı Kanun madde 43 sayfasından okuyabilir, kurumunuzun ilan tarihlerini sınav takvimi sayfasından takip edebilirsiniz. Hangi unvana başvurabileceğinizi görmek için başvuru şartları yazısı da yol gösterir.
Görevde Yüksel ile sınava hazırlan
657 sayılı Kanunun ek gösterge ve aylık maddelerini kısa kartlarla tekrar et, kurumuna özel denemelerle pekiştir.
Görevde Yüksel’de kurumuna özel ders özetleri, kısa altın bilgi kartları, konu konu soru çözümü, süreli deneme sınavları ve ayrıntılı karne, düello ve sıralama ile gelişim takibi bir arada. Kayıt ücretsiz; Premium kurum başına tek ödemedir ve sınavına kadar geçerlidir. Ücretsiz hesabını aç.
Görevde Yüksel bağımsız bir hazırlık platformudur; hiçbir kurumun resmî sitesi değildir.
Kaynaklar
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr) — md. 43, 68/B, 69, 154; ekli I sayılı ek gösterge cetveli (7417 sayılı Kanunla değişik)
- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu (mevzuat.gov.tr) — ek md. 73
Mevzuat metinleri 8 Ekim 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir.
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Görevde yükselme sınav sonucu ne kadar geçerli?
Görevde yükselme sınavında başarı, yalnız ilan edilen kadrolar için kullanılır. Asıl adaylar sıralamayla atanır; yedek listeden atama ise başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren en fazla altı ay ve aynı unvan için yeni sınav duyurusu yapılana kadar mümkündür (Genel Yönetmelik md. 12/C). Bu yazı sürenin nasıl işlediğini, sonucun neden sonraki sınava taşınmadığını ve bir kez atandıktan sonra unvanın nasıl korunduğunu anlatır.
7 dk okuma
-
Cumhurbaşkanlığı teşkilatında 2024-2026 değişiklikleri: Genel Sekreterlik, 10 politika kurulu, tek ofis
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde 2024-2026'da sınavı etkileyen değişiklikler: İdari İşler Başkanlığının Genel Sekreterlik olması, Siber Güvenlik Başkanlığı, politika kurullarının 10'a çıkması ve ofislerin Yatırım ve Finans Ofisinde birleşmesi.
6 dk okuma
-
3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu GYS özeti: 30 gün kuralı ve memurun şikâyet hakkı
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 11 maddesi: zorunlu unsurlar, incelenemeyecek dilekçeler, 30 ve 60 günlük cevap süreleri; memurların Şikâyet ve Müracaat Yönetmeliğindeki 3, 30 ve 10 günlük süreler.
6 dk okuma
-
Disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi: 657 sayılı Kanun md. 133 başvurusu adım adım
Uyarma ve kınama 5, diğer cezalar 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesi için atamaya yetkili amire başvurulabilir. Süre hesabı, örnek dilekçe, kademe durdurmada disiplin kurulu mütalaası, ret halinde 60 günlük dava süresi ve görevde yükselmeye etkisi.
6 dk okuma
-
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu GYS özeti: süreler, Kurul ve istisnalar
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu madde madde: başvuru şekli, 15 ve 30 iş günlük erişim süreleri, 15 günlük itiraz, 9 üyeli Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve md. 15-28 istisnaları tablolarla.
6 dk okuma
-
Aday memur eğitiminde yeni genel yönetmelik (2026): süreler, 60 puan barajı ve temel eğitim konuları
19 Mart 2026'da yürürlüğe giren Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik, 1983 tarihli aday memur yönetmeliğini kaldırdı. Hazırlayıcı eğitimin üst sınırı 6 aya çıktı; sınav, itiraz ve 18 temel eğitim konusu madde atıflarıyla.
6 dk okuma