Gümrük müdürlükleri görevde yükselme sınavı: gümrük müdürü, bölge amiri ve kısım amiri şartları

Gümrük müdürlüklerinde, gümrük muhafaza birimlerinde ve gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüklerinde çalışan memurların görevde yükselmesi, Ticaret Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'ne tabidir. Yönetmelik 10 Haziran 2020 tarihli ve 31151 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 15 Eylül 2022 (31954) ve 5 Eylül 2025 (33008) tarihli değişikliklerle güncellendi. Bakanlığın son görevde yükselme sınavı ise 13 Aralık 2025'te yapıldı. Bu rehberde gümrük kadrolarının şartlarını, bölge müdürlüğü personelinin hangi sınavlara girebileceğini ve 2025 ilanının ayrıntılarını derledik.

Gümrük kadroları hangi yönetmeliğe bağlı?

Gümrük işlemleri Ticaret Bakanlığının taşra teşkilatındaki gümrük ve dış ticaret bölge müdürlükleri eliyle yürütüldüğü için gümrük personelinin görevde yükselmesi de Bakanlık yönetmeliğine göre yapılır. Yönetmeliğin 4. maddesi yönetim hizmetleri grubunu beş basamağa ayırır:

İdari hizmetler grubunda muayene memuru, muhafaza memuru, icra memuru, satış memuru ve tüketici hakem heyeti raportörü gibi Bakanlığa özgü unvanlar yer alır. Unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında ise kaptan ve makinist gibi denizcilik unvanları dikkat çeker (madde 5). Yönetmeliğin tamamını Ticaret Bakanlığı görevde yükselme yönetmeliği sayfamızda, kurumun konu ve denemelerini Ticaret Bakanlığı GYS sayfasında bulabilirsin. Bakanlığın tüm birimlerini kapsayan genel anlatım için Ticaret Bakanlığı görevde yükselme rehberimize bakabilirsin; bu yazı gümrük kadrolarına odaklanıyor.

Bölge müdürlüğü personeli hangi sınava girebilir?

Ticaret Bakanlığı yönetmeliğinin en çok gözden kaçan hükmü, taşra personelinin başvurabileceği kadroları birime göre sınırlamasıdır (madde 11/9-10):

• Gümrük ve dış ticaret bölge müdürlüğü kadroları için açılan sınavlara, o bölge müdürlüklerinde görevli personel ve merkez teşkilatı personeli katılabilir.
• Ticaret il müdürlüğü kadrolarına il müdürlüğü personeli ve merkez personeli, serbest bölge müdürlüğü kadrolarına da serbest bölge personeli ve merkez personeli başvurabilir.
• Bölge müdürlüklerinin dış ticaret işlemleri müdürlüklerinde çalışanlar, bölge müdürlüğünün diğer birimleri için açılan sınavlara katılamaz; tersine, dış ticaret işlemleri müdürlüğünde görevli olmayanlar bu müdürlük dışındaki tüm bölge birimlerine başvurabilir.

2025 görevde yükselme ilanı

Sınav, Bakanlık Makamının 15 Eylül 2025 tarihli onayıyla açıldı. İlandaki unvanlar: Gümrük Müdürü, Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü, Dış Ticaret İşlemleri Müdürü, Tasfiye İşletme Müdürü, Şube Müdürü, Personel Müdürü, Hukuk Hizmetleri Müdürü, Laboratuvar Müdürü, Gümrük Müdür Yardımcısı, İşletme Müdür Yardımcısı, Bölge Amiri, Sivil Savunma Uzmanı, Eğitim Uzmanı, Şef, Kısım Amiri, Memur ve Şoför.

Sınav merkezleri arasında Ağrı (Doğubayazıt), Şırnak (Silopi) ve Artvin (Hopa) gibi sınır kapılarına yakın ilçelerin bulunması, gümrük teşkilatının dağılımını yansıtıyor. Yazılı sınavı Ankara Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi yaptı.

Gümrük unvanlarında özel şartlar

• Gümrük Müdürü, Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürü: Dört yıllık mezuniyet; gümrük müdür yardımcısı, işletme müdür yardımcısı, bölge amiri, uzman, eğitim uzmanı veya araştırmacı kadrolarında en az 2 yıl.
• Gümrük Müdür Yardımcısı: Dört yıllık mezuniyet; şef veya kısım amiri kadrosunda en az 2 yıl ya da muayene memuru kadrosunda en az 5 yıl.
• Bölge Amiri: Dört yıllık mezuniyet; şef veya kısım amiri kadrosunda en az 2 yıl.
• Kısım Amiri: En az iki yıllık mezuniyet; muhafaza memuru, memur, VHKİ gibi kadrolarda en az 2 yıl; en az 4 yıl hizmet; erkekler için 172, kadınlar için 165 cm boy.
• Şef: En az iki yıllık mezuniyet; ilgili memur kadrolarında veya unvan değişikliği kadrolarında en az 2 yıl; en az 4 yıl hizmet.
• Dış Ticaret İşlemleri Müdürü: Dört yıllık mezuniyet; dış ticaret işlemleri müdürlüğünde şef olarak en az 4 yıl ya da mühendis olarak en az 3 yıl.

İlanın "Diğer Hususlar" bölümünde iki istisna daha yer aldı. Birincisi, 18 Nisan 1999 tarihinde iki yıllık yükseköğrenim mezunu olup görevde bulunanlar, diğer koşulları taşıyorsa dört yıllık mezun kabul edildi. İkincisi, Dış Ticaret İşlemleri Müdürü kadrosuna başvuranların mülga Ekonomi Bakanlığı taşra teşkilatında ve dış ticaret işlemleri şube müdürlüklerinde geçirdiği süreler de hizmet süresi hesabına katıldı.

Sınav konuları ve puanlama

İlana göre soruların %40'ı ortak konulardan, %60'ı adayın katılacağı birimin görev alanına giren özel konulardan geldi. Gümrük birimlerinin görev alanının temel mevzuatı 4458 sayılı Gümrük Kanunudur; muhafaza birimlerinin görev alanı ise kaçakçılıkla mücadeleyi kapsar. Birim bazında kesin konu listesi ilanın Ek-2 listesinde verildi. Ortak konuların genel çerçevesini görevde yükselme sınavı konuları yazımızda bulabilirsin.

Yazılı sınav 100 puan üzerinden değerlendirildi; yalnızca doğru cevaplar sayıldı ve 60 puan baraj oldu. 80 soruluk sınavda 60 puan için 48 doğru gerekir. İlanda dikkat çekici bir kural vardı: hatalı bulunan ya da yargı kararıyla iptal edilen sorular puanlamaya dâhil edilmez, bu soruların puanı diğer sorulara eşit olarak dağıtılır. Hesaplamalar için puan hesaplama aracını kullanabilirsin.

"Sınavda adaylara %40 oranında ortak konulardan, %60 oranında ise katılacağı birimin görev alanına giren özel konulardan soru yöneltilecektir."
Ticaret Bakanlığı 2025 Yılı Görevde Yükselme Sınav İlanı

Sözlü sınav: üç kat mı, beş kat mı?

Yönetmeliğin 12/3 maddesi, yazılı sınavda en yüksek puandan başlayarak ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar adayın sözlüye alınacağını söyler. "Kadar" ifadesi bir üst sınır koyar; nitekim 2025 ilanında Bakanlık, kadro sayısının üç katı aday ile son adayla eşit puanlıları sözlüye alacağını duyurdu. Bu yüzden her ilanda sözlüye çağrı oranını duyuru metninden kontrol etmek gerekir. Sözlüde barajı 70; başarı puanı yazılı ve sözlünün aritmetik ortalaması. Sözlü hazırlığı için sözlü sınav rehberimize göz atabilirsin.

Sırada ne var?

Bu yazının hazırlandığı 8 Ekim 2026 itibarıyla Ticaret Bakanlığı için yeni bir görevde yükselme ilanı Görevde Yüksel sınav takvimine girmiş değil. Tüm kurumların sınav sayfalarına sınavlar listesinden ulaşabilirsin.

Görevde Yüksel bağımsız bir hazırlık platformudur; Ticaret Bakanlığının resmî sitesi değildir. Başvuru ve atamada Bakanlığın resmî duyurusu esastır.

Kaynaklar

• Ticaret Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• Ticaret Bakanlığı 2025 Yılı Görevde Yükselme Sınav İlanı (PDF)