Kısaca
- Şef başvurusunda iki ayrı süre aranır: yönetmelikte sayılan alt unvanlarda geçen süre ve toplam hizmet süresi. İkisi de son başvuru günü itibarıyla hesaplanır.
- Genel Yönetmeliğin 6. maddesine göre alt görev sürelerinin en az altı ayı atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olmalıdır.
- Adalet Bakanlığı tanımında aylıksız izinde geçen süre sayılmaz, muvazzaf askerlik sayılır (Adalet yönetmeliği md. 4/i).
- Belediyelerde farklı süre aranan alt unvanlarda geçen hizmet oranlanarak birleştirilir: 2 yıl aranan unvanda tamamı, 4 yıl aranan unvanda yarısı sayılır (Belediye yönetmeliği md. 7/2).
Neden iki ayrı süre var?
Görevde yükselme sistemi, bir kadroya yalnızca kıdemli olanı değil, alttaki işi gerçekten yapmış olanı getirmek için kurulmuştur. Bu yüzden kurum yönetmelikleri şef kadrosu için iki şart yazar. İlki, memur, veri hazırlama ve kontrol işletmeni (VHKİ), bilgisayar işletmeni gibi şefliğin hemen altındaki unvanlarda belirli süre çalışmış olmaktır. İkincisi, kamuda belirli bir toplam hizmete ulaşmış olmaktır.
Genel Yönetmelik bu sürelerin rakamını vermez; 6. madde kurumların, görevin niteliğine göre alt görevlerde çalışma şartını ve süresini belirleyeceğini, hizmet sürelerini 657 sayılı Kanunun 68/B maddesine göre değerlendireceğini söyler. Rakamlar kurum yönetmeliğindedir. Kurumların şef şartlarını tek tabloda görmek istersen şef kadrosuna görevde yükselme yazımıza bak; bu yazı o şartların nasıl hesaplandığına odaklanıyor.
"Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar." — Genel Yönetmelik, madde 6
Adım 1: Alt görev süresini hesapla
Alt görev süresi, yönetmeliğin şef bendinde adıyla sayılan kadrolarda geçen süredir. "Ayrı ayrı veya birlikte" ifadesi, sayılan unvanların toplanabileceğini gösterir. Örneğin Adalet Bakanlığında 1 yıl memur, 2 yıl zabıt kâtibi olarak çalışan biri, iki kadro da şef bendinde (md. 8/B-8) sayıldığı için 3 yıllık alt görev şartını karşılar.
Sayılmayan kadrolarda geçen süre ise alt görev süresine eklenmez; yalnızca toplam hizmet süresine girer. Adalet ve İçişleri yönetmeliklerinde hizmetli, bekçi, aşçı gibi yardımcı hizmet kadroları şef bendinde yer almaz. Bu kadrolarda geçen 4 yıl, toplam hizmeti doldurur ama alt görev şartını doldurmaz.
Kurumlara göre şef için alt görev ve toplam süre
| Kurum ve madde | Alt görev süresi | Toplam hizmet | Kurumda çalışma şartı |
|---|---|---|---|
| Adalet Bakanlığı, md. 8 | En az 3 yıl | En az 5 yıl | Bakanlıkta en az 2 yıl (md. 8/A-2) |
| İçişleri Bakanlığı, md. 7/1-c | En az 2 yıl | 2-3 yıllık mezun 7 yıl, 4 yıllık mezun 5 yıl | Genel Yönetmelik md. 6: en az 6 ay |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı, md. 7/g | En az 2 yıl | En az 6 yıl | Bakanlıkta en az 1 yıl (md. 6/1-b) |
| Millî Eğitim Bakanlığı, md. 6/2-b | Bulunduğu unvanda en az 1 yıl | Devlet memurluğunda en az 5 yıl | Son 2 yıl Bakanlıkta |
| Belediyeler, md. 7/1-e | 2 veya 4 yıl (unvana göre, oranlı) | Ayrı toplam süre yazılmamış | Yerel yönetimde en az 1 yıl (md. 6) |
Adım 2: Toplam hizmet süresini hesapla
Toplam hizmet süresinin neleri kapsadığını kurum yönetmeliği tanımlar. Adalet Bakanlığı yönetmeliğinin 4. maddesinin (i) bendi hizmet süresini şöyle tanımlar: aylıksız izinli geçen süreler hariç, muvazzaf askerlikte geçen süreler dahil, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı, bağlı ve ilgili kuruluşları ile 657 sayılı Kanunun 68/B maddesinde belirtilen kamu kurumlarında fiilen çalışılan süreler.
Hazine ve Maliye (md. 6/1-a), Belediye (md. 6/1-b) ve İçişleri (md. 6/1-a) yönetmelikleri ise doğrudan "657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen şartları taşımak" ifadesine atıf yapar. 68/B maddesi, sürelerin hesabında 217 sayılı KHK'nin 2. maddesi kapsamındaki kurumlarda fiilen çalışılan süreleri, muvazzaf askerliği ve okul devresi dahil yedek subaylık ile yedek astsubaylığı tam olarak sayar.
Askerlik süresi şef başvurusunda sayılır mı?
Toplam hizmet süresinde sayılır. Adalet Bakanlığı tanımı muvazzaf askerliği açıkça dahil eder; 68/B maddesi de muvazzaf askerlik ile okul devresi dahil yedek subaylık ve yedek astsubaylıkta geçen sürelerin tamamını hesaba katar.
Askerlik süresi alt görev süresine eklenmez; çünkü alt görev süresi yönetmelikte adı sayılan memur kadrolarında fiilen çalışmayı ifade eder. Örneğin 1 yıl askerlik + 4 yıl memurluk yapan biri Adalet Bakanlığında 5 yıllık toplam hizmet şartını doldurur, alt görev süresi ise 4 yıl sayılır.
Aylıksız izindeyken başvurabilir miyim, bu süre sayılır mı?
Başvurabilirsin. Genel Yönetmeliğin 9. maddesi aylıksız izinde bulunanlar dahil, ilgili mevzuat uyarınca izin kullanmakta olanların sınava katılabileceğini söyler.
Ancak aylıksız izinde geçen süre hizmet süresinden düşülür. Adalet Bakanlığı tanımı bunu açıkça hariç tutar. Doğum sonrası ya da askerlik dışı nedenlerle 1 yıl aylıksız izin kullandıysan, şartları bu 1 yılı çıkararak yeniden hesapla.
Altı ay kuralı ve istisnası
Alt görev sürelerinin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmesi esastır (Genel Yönetmelik md. 6). İlan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmuyorsa altı ay kuralı uygulanmaz. Başka bakanlıktan nakil yoluyla yeni gelen personel, kurumdaki ilk altı ayını doldurmadan genellikle başvuru yapamaz; Adalet (2 yıl) ve Hazine ve Maliye (1 yıl) bu süreyi daha uzun tutar.
Belediyelerde oranlı hesap
Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, şef kadrosu için iki farklı alt görev süresi öngörür (md. 7/1-e):
- Ayniyat saymanı, muhasebeci, kontrol memuru, eğitmen ile mühendis hariç en az önlisans gerektiren unvan değişikliği kadrolarında: en az 2 yıl.
- Bilgisayar işletmeni, VHKİ, memur, veznedar, tahsildar, şoför gibi idari hizmet kadroları veya ortaöğrenim gerektiren unvan değişikliği kadrolarında: en az 4 yıl.
Personel her iki gruptan da kadroda çalıştıysa süreler 7. maddenin ikinci fıkrasına göre oranlanır: 2 yıl aranan alt görevde geçen sürenin tamamı, 4 yıl aranan alt görevde geçen sürenin yarısı, 6 yıl aranan alt görevde geçen sürenin üçte biri alınır ve toplamın en az 2 yıl olması gerekir.
| Örnek | Geçen hizmet | Hesap | Sonuç |
|---|---|---|---|
| A | 1 yıl muhasebeci + 2 yıl memur | 1 + (2 ÷ 2) = 2 yıl | Şartı sağlar |
| B | 6 ay kontrol memuru + 2 yıl VHKİ | 0,5 + (2 ÷ 2) = 1,5 yıl | Şartı sağlamaz |
| C | 4 yıl bilgisayar işletmeni | 4 ÷ 2 = 2 yıl | Şartı sağlar |
Belediyede ayrıca son başvuru tarihi itibarıyla atamanın yapılacağı yerel yönetimde en az 1 yıl çalışmış olmak gerekir; bu şartı taşıyan personel yoksa aranmaz (md. 6).
Şartları tuttuysan sıra sınavda
Görevde Yüksel, kurumunu seçtiğinde ortak konuları ve kurumuna özgü mevzuatı ders özetleri, altın bilgi kartları ve soru çözümüyle çalıştırır. Süreli deneme sınavlarının karnesi hangi konuda puan kaybettiğini gösterir. Deneme sınavlarına göz at ya da ücretsiz kayıt olup kendi kurumunun içeriğine başla.
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Tarihi yanlış seçmek: Süreler ilan tarihine değil, ilanda belirtilen başvuru tarihinin son günü itibarıyla hesaplanır (Genel Yönetmelik md. 9).
- Toplam hizmeti alt görev sanmak: Yardımcı hizmetler sınıfında geçen yıllar toplam hizmete girer, şef bendinde sayılmadığı için alt görev süresine girmez.
- Öğrenim düzeyini unutmak: İçişleri Bakanlığında iki veya üç yıllık yüksekokul mezunu için toplam süre 7 yıl, dört yıllık mezun için 5 yıldır. Lisans diploması aldıysan kayıtlarına işlendiğini kontrol et.
- Kurumda çalışma şartını atlamak: Adalet Bakanlığında Bakanlıkta 2 yıl, Hazine ve Maliyede 1 yıl, MEB'de son 2 yılın Bakanlıkta geçmesi gerekir.
- Birden fazla kadroya başvurmak: Şartlarını taşıdığın farklı unvanlı kadrolardan yalnızca birine başvurabilirsin (Genel Yönetmelik md. 9).
Başvurunun genel çerçevesini, öğrenim ve disiplin şartlarıyla birlikte başvuru şartları rehberimizde anlattık.
Kaynaklar
- Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 6 ve 9
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 68/B
- Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 4 ve 8
- İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 7
- Hazine ve Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 6-7
- MEB Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, md. 6
- Belediye ve Mahalli İdare Birlikleri Görevde Yükselme Yönetmeliği, md. 6-7
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Orman Genel Müdürlüğü görevde yükselme sınavı: 14 yıl kuralı, orman muhafaza memuru ve son ilan
OGM görevde yükselme ve unvan değişikliği yönetmeliği: şube müdürü, fidanlık müdürü ve başmühendis için 14 yıl hizmet, şef ve sayman için 8 yıl, orman muhafaza memuru şartları, 30 günlük ilan kuralı ve Şubat 2025 ilanı.
6 dk okuma
-
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 1307 kadro, şartlar ve soru dağılımı
ASHB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: yönetmeliğin kuruma özgü kuralları, yönetici kadrolarda toplam sekiz yıl hizmet şartı, 1307 kadroluk son sınavın takvimi ve unvan bazında konu ve soru dağılımı.
6 dk okuma
-
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: gümrük ve ticaret kadroları, şartlar ve 2025 ilanı
Ticaret Bakanlığı görevde yükselme sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, gümrük müdürlüğünden kısım amirliğine kadro şartları, 668 kadroluk 2025 ilanı, 80 soruluk sınav ve birime göre değişen konu tabloları.
6 dk okuma
-
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı görevde yükselme sınavı: şartlar, kadrolar ve konu başına soru sayıları
ÇSGB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2022 yönetmeliğindeki hizmet süresi şartları, 2026 sınavının takvimi ve kadroları, 50 soru 80 dakikalık format ve şube müdürü, şef, memur için konu başına soru sayıları.
6 dk okuma
-
Tarım ve Orman Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: kadrolar, şartlar ve 2026 ilanı
TOB'da görevde yükselme ve unvan değişikliği: 2021 yönetmeliğinin kuruma özgü kuralları, 15 branşlı şube müdürlüğü şartları, 4749 kadroluk 2026 UDS ilanı ve 20 ortak + 30 alan sorusunun konu dağılımı.
7 dk okuma
-
Gençlik ve Spor Bakanlığı görevde yükselme sınavı: unvanlar, şartlar, konular ve 2026 ilanı
GSB görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: 2025'te değişen yönetmelik, unvan bazında şartlar, 2026 ilanındaki 1650 kontenjan, 60 soruluk sınav düzeni ve kuruma özgü konular.
7 dk okuma