Çözümleyici kadrosu için hangi şartlar aranır?

ÇSGB yönetmeliğinin 7. maddesine göre dört yıllık mezuniyet, en az 3 yıl hizmet süresi, sistem çözümleme veya programlamada en az 2 yıl çalışma belgesi ve en az 2 programlama dili bildiğini belgelemek gerekir; geçiş görevde yükselme sınavıyladır.

Dört yıllık mezunuyum ama bilgisayar bölümü okumadım, programcı olabilir miyim?

ÇSGB yönetmeliği ve Sağlık Bakanlığı 2023 duyurusuna göre dört yıllık yükseköğrenim mezunu olup onaylı bilgisayar programcısı sertifikasına sahip olanlar programcı kadrosuna başvurabilir.

ÇSGB 2026 programcı sınavında hangi konular vardı?

30 alan sorusu: Windows ve temel bilgisayar 6, veri tabanı ve SQL 6, nesne yönelimli programlama (C#) 6, ofis uygulamaları 4, algoritma 4, web programlama 4. Ayrıca 20 ortak konu sorusu soruldu.

Programcı ve çözümleyiciye aynı anda başvurulabilir mi?

Farklı unvanlı kadrolardan şartlarını taşıdığınız yalnızca birine başvurabilirsiniz; ÇSGB yönetmeliği md. 12/3 ve Genel Yönetmelik md. 9 bunu düzenler.

Programcı ve Çözümleyici Kadrosu: Şartlar ve Sınav Farkı

Kısaca

Bilgi işlem alanında iki farklı kadro yolu vardır: programcı kadrosuna unvan değişikliği sınavıyla, çözümleyici kadrosuna görevde yükselme sınavıyla geçilir.
ÇSGB yönetmeliği programcıyı "unvan değişikliğine tabi kadrolar" arasında, çözümleyiciyi "bilgi işlem hizmetleri grubu" altında görevde yükselmeye tabi kadrolar arasında sayar.
Programcı için en az iki yıllık bilgisayar programcılığı, kodlama veya yazılım bölümü ya da dört yıllık mezuniyet artı MEB onaylı bilgisayar programcısı sertifikası istenir.
Çözümleyici için ÇSGB yönetmeliği dört yıllık mezuniyet, en az 3 yıl hizmet, sistem çözümleme veya programlamada en az 2 yıl çalışma ve en az 2 programlama dili belgesi arar.
ÇSGB 2026 ilanında 8 programcı kadrosu açıldı; 30 alan sorusunun 6'sı veri tabanı ve SQL, 6'sı nesne yönelimli programlamadan (C#) geldi.

Kamuda bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni ya da memur olarak çalışıp yazılım alanında kendini geliştiren personel, iki unvanla sık karşılaşır: programcı ve çözümleyici. İsimler birbirine yakın, işler birbirine yakın; ama bu kadrolara geçiş yolları farklı yönetmelik hükümlerine bağlı. Bu yazıda iki unvanı yan yana koyup hangisine hangi sınavla, hangi belgeyle geçildiğini resmi metinlerden gösteriyoruz.

Neden iki farklı yol var?

Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik iki tür atamayı ayırır. Görevde yükselme, hiyerarşide daha üst bir göreve atanmadır; unvan değişikliği ise "en az ortaöğretim düzeyinde meslekî veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara" atanmadır (md. 4/g). Belirleyici soru şudur: unvan bir diploma ile mi kazanılıyor, yoksa deneyim ve kademe ile mi?

Programcı unvanı belirli bir eğitimle (bilgisayar programcılığı ön lisansı veya sertifika) kazanılır; bu yüzden kurum yönetmeliklerinde genellikle unvan değişikliğine bağlanır. Çözümleyici ise hizmet süresi ve sistem çözümleme deneyimi isteyen, bir üst görev niteliğinde düzenlenir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (ÇSGB) Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5. maddesi bu ayrımı açıkça yapar:

"(1) Görevde yükselmeye tabi kadrolar şunlardır: ... c) Bilgi işlem hizmetleri grubu; 1) Çözümleyici ... (2) Unvan değişikliğine tabi kadrolar şunlardır: a) Avukat, ... mühendis, mütercim, odyolog, programcı, psikolog ..."

ÇSGB Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 5

Genel Yönetmeliğin 5. maddesindeki öğrenim düzeyi listesi de iki unvanı farklı basamaklara koyar: çözümleyici, müdür ve uzmanla birlikte en az dört yıllık yükseköğrenim isteyen görevler arasında; programcı ise şef ve amirle birlikte en az iki yıllık yükseköğrenim isteyen görevler arasında sayılır.

Karşılaştırma tablosu

	Programcı	Çözümleyici
Geçiş yolu (ÇSGB örneği)	Unvan değişikliği sınavı	Görevde yükselme sınavı
Öğrenim	En az iki yıllık bilgisayar programcılığı, kodlama ve yazılım bölümü; ya da dört yıllık mezuniyet ve MEB onaylı bilgisayar programcısı sertifikası	En az dört yıllık yükseköğrenim
Hizmet süresi	Aranmaz (Genel Yönetmelik Ek Madde 3)	En az 3 yıl hizmet süresi; ayrıca Bakanlıkta en az 1 yıl çalışmış olmak (md. 6)
Deneyim belgesi	Sağlık Bakanlığı 2023'te en az bir programlama dilini bildiğini belgelemek	Sistem yönetimi, sistem çözümleme veya sistem programlamada en az 2 yıl çalışma ve en az 2 programlama dili belgesi
Sınav içeriği	Ağırlıklı olarak alan bilgisi	Kurumun görevde yükselme konu listesi

Kurum yönetmeliğiniz son sözü söyler

Yukarıdaki şartlar ÇSGB yönetmeliğinden ve Sağlık Bakanlığı duyurusundan alındı. Her kurum kendi yönetmeliğinde unvanları gruplara ayırır ve şartları belirler. Başvurmadan önce kendi kurumunuzun yönetmeliğinde programcı ve çözümleyicinin hangi fıkrada sayıldığını kontrol edin.

Programcı kadrosu: gerçek ilanlar

ÇSGB 2026

Bakanlığın 2026 görevde yükselme ve unvan değişikliği başvuru kılavuzunda unvan değişikliğiyle merkez teşkilatında 8 programcı kadrosu ilan edildi (5. dereceden 1, 6. dereceden 1, 7. dereceden 2, 8. dereceden 4). Başvurular 16-26 Nisan 2026 arasında Kariyer Kapısı üzerinden alındı, yazılı sınav 23 Mayıs 2026'da Ankara'da 50 soru ve 80 dakika olarak planlandı. Sınavda 20 ortak, 30 alan sorusu vardı. Programcı alan konuları:

Konu	Soru
Windows işletim sistemi ve temel bilgisayar	6
Veri tabanı yönetim sistemleri, SQL	6
Nesne yönelimli programlama (C#)	6
Temel ofis uygulamaları	4
Algoritma analizi ve tasarımı	4
Web programlama	4

Aynı ilanda bilgisayar mühendisi için ayrıca 5 kadro açıldı; mühendis alan konularında nesne yönelimli programlama (C#, Java) 8 soru, veri tabanı ve SQL 6 soru, bilgisayar ağları 4 soruydu. Mühendis kadrosunun ayrıntıları mühendis ve mimar kadrosuna unvan değişikliği yazımızda.

Sağlık Bakanlığı 2023

Sağlık Bakanlığının 2023 unvan değişikliği duyurusunda programcı kadrosu için iki şart arandı: en az iki yıllık yüksekokulların bilgisayar programcılığı bölümünden mezun olmak veya dört yıl süreli yükseköğretim mezunu olup ilgili mevzuatına uygun onaylı bilgisayar programcılığı sertifikasına sahip olmak; ve en az bir programlama dilini bildiğini belgelemek. Yazılı sınav 25 Mart 2023'te 12 il merkezinde, 50 soru olarak yapıldı.

Bilgisayar programcılığı ön lisansım var; tekniker mi olmalıyım, programcı mı?

Kurumların ilanlarına göre her ikisi de mümkün. Sağlık Bakanlığı 2023 duyurusu, tekniker kadrosunun bilgisayar branşında Bilgisayar Programcılığı ön lisansını da kabul etti; aynı ön lisans programcı kadrosu için de geçerliydi. Adalet Bakanlığı 2025 ilanında ise bilgisayar teknikeri için 57 kadro vardı ve programcı kadrosu ilan edilmedi. Hangi kadroya başvuracağınızı kurumunuzun o dönem hangi unvanı ilan ettiği belirler; başvurabileceğiniz birden fazla unvan varsa yalnızca birini seçebilirsiniz. Tekniker yolu için tekniker ve teknisyen kadrosu yazımıza bakın.

Çözümleyici kadrosu: görevde yükselme şartları

ÇSGB yönetmeliğinin 7. maddesinin (d) bendi çözümleyici kadrosu için dört şart sayar:

En az dört yıllık yükseköğrenim mezunu olmak,
En az üç yıl hizmet süresi bulunmak,
Bilgisayar sistemleri yönetimi ile sistem çözümleme veya sistem programlama konularında en az iki yıl çalışmış olduğunu belgelemek,
En az iki programlama dili bildiğini belgelemek.

Bunlara 6. maddedeki genel şartlar eklenir: 657 sayılı Kanunun 68/B bendindeki şartları taşımak, (ilan edilen kadro için bu şartı sağlayan personel bulunmaması hariç) Bakanlıkta en az bir yıl çalışmış olmak ve görevde yükselme sınavında başarılı olmak. Ayrıca aynı yönetmelikte çözümleyici ve programcı kadrolarında en az üç yıl görev yapmış olmak, şube müdürlüğüne görevde yükselme için sayılan yollardan biridir (md. 7/a). Görevde yükselme sınavının işleyişi için görevde yükselme sınavı nedir yazımızı okuyabilirsiniz.

"İki yıl çalıştığını belgelemek" ne anlama gelir?

Yönetmelik, iki yıllık çalışmanın hangi belgeyle kanıtlanacağını ayrıca tarif etmez; kabul edilecek belge türü sınav ilanında ve başvuru kılavuzunda yazılır. ÇSGB 2026 kılavuzu örneğin, özel şartlarda yer alan sertifikaların ve kılavuz ekindeki belgelerin başvuru sırasında Kariyer Kapısına yüklenmesini istedi. İlan yayımlandığında "istenen belgeler" bölümünü kontrol edin ve belgeyi başvuru süresi bitmeden hazırlatın; son başvuru gününden sonra eklenen belge değerlendirilmez.

Başvuru öncesi kontrol listesi

ÇSGB yönetmeliğinin 12. maddesi, iki sınav türü için de geçerli başvuru kurallarını sayar. Başka kurumlarda da benzer hükümler bulunur:

Başvuru süresinin son günü itibarıyla aday memur olanlar sınava katılamaz (md. 12/5).
Başvurmak için Bakanlık kadrolarında bulunmak gerekir (md. 12/6).
Birden fazla unvanın şartını taşıyanlar yalnızca birine başvurabilir (md. 12/3).
Aylıksız izinde olanlar dahil, izin kullanan personel de başvurabilir (md. 12/4).
Başvuru sonuçlarına duyurudan itibaren 5 iş günü içinde itiraz edilebilir; itirazlar 10 iş günü içinde incelenir (md. 12/8).

Puanlama ve sonrası

Her iki sınavda da yazılı puan doğru ÷ soru × 100 ile hesaplanır, yanlış doğruyu götürmez ve yazılı baraj 60'tır. ÇSGB 2026 kılavuzuna göre yazılı sınavda her unvan için en yüksek puandan başlayarak kadro sayısının 5 katı kadar aday sözlüye çağrılır; sözlüde baraj 70'tir ve başarı puanı iki sınavın ortalamasıdır. 8 programcı kadrosu için en fazla 40 aday (eşit puanlılar hariç) sözlüye girebilir. Kendi doğru sayınızla puanınızı puan hesaplama sayfasında görebilirsiniz.

20 ortak soruyu garantiye alın

ÇSGB 2026 programcı sınavında 50 sorunun 20'si Anayasa, 657 sayılı Kanun, Atatürk ilkeleri, Türkçe ve resmi yazışma gibi ortak konulardandı. Görevde Yüksel'de bu konular kuruma özel ders özetleri, altın bilgi kartları ve soru çözümüyle hazır; süreli deneme sınavları karne verir, düello ve sıralamayla tekrarınızı canlı tutarsınız. Ücretsiz kayıt olun.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

ÇSGB ve Sağlık Bakanlığı gibi kurumların yönetmeliklerinde programcı unvan değişikliğine tabi kadrodur; geçiş unvan değişikliği sınavıyla olur ve hizmet süresi şartı aranmaz.