Tarım ve Orman Bakanlığı görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı: kadrolar, şartlar ve 2026 ilanı

Tarım ve Orman Bakanlığı (TOB), il ve ilçe müdürlükleri, bölge müdürlükleri, araştırma enstitüleri ve laboratuvarlarıyla en kalabalık teknik kadroya sahip bakanlıklardan biri. Bu nedenle Bakanlıkta kariyer basamakları iki ayrı yoldan ilerler: idari kadrolar için görevde yükselme, mühendis, veteriner hekim, tekniker gibi meslek kadroları için unvan değişikliği. Bu rehberde iki sınavı da son ilanların resmî metinlerine dayanarak anlatıyoruz. Kurum sayfası: Tarım ve Orman Bakanlığı GYS.

1. Dayanak: 2021 tarihli kurum yönetmeliği

Sınavlar Tarım ve Orman Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğine (RG: 13.02.2021) göre yapılır; yönetmelikte 29/7/2021 tarihli ve 31552 sayılı Resmî Gazete ile değişiklik yapılmıştır. Hüküm bulunmayan hâllerde Genel Yönetmelik uygulanır. Maddelerin tamamını yönetmelik sayfasında okuyabilirsiniz.

Yönetmeliğin TOB'a özgü üç kuralı sınav planlamasını doğrudan etkiler:

• 60 günlük ilan süresi: Kadrolar yazılı sınav tarihinden en az altmış gün önce Bakanlık internet sitesinde ilan edilir (md. 9/1).
• Altı ay şartı: Görevde yükselmede, şartı sağlayan personel bulunmaması hâli dışında Bakanlıkta en az altı ay çalışmış olmak gerekir (md. 6/1-a).
• Kısa itiraz süresi: Sınav sonuçlarına itiraz, sonuçların açıklandığı tarihten itibaren üç iş günü içinde yapılır (md. 14/2).

2. Kadrolar ve hizmet grupları

Şube müdürlüğü: 15 ayrı branş

TOB yönetmeliğinin en ayrıntılı bölümü şube müdürü şartlarıdır. Merkezde teknik ve idari şube müdürlüğü ayrılır; teknik şube müdürlüğü için mühendis, veteriner hekim, biyolog gibi kadrolarda en az bir yıl ve Bakanlık merkez teşkilatında en az iki yıl görev şartı aranır (md. 7/1-a). Taşrada ise "Gıda ve Yem", "Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı", "Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği", "Balıkçılık ve Su Ürünleri", "Milli Parklar" gibi 15 branş için ayrı bölüm şartları sayılır (md. 7/1-c). Örneğin Hayvan Sağlığı ve Yetiştiriciliği şube müdürü olabilmek için veteriner fakültesi mezunu olmak ve veteriner hekim kadrosunda en az bir yıl hizmet gerekir.

Diğer görevde yükselme kadroları

• Şef: en az iki yıllık yüksekokul mezunu olmak (md. 7/1-d).
• Sayman: en az iki yıllık yüksekokul ve kamu muhasebe birimlerinde en az iki yıl çalışma (md. 7/1-ı).
• Memur, VHKİ, orman muhafaza memuru vb.: en az lise ve yardımcı hizmetler sınıfında en az bir yıl hizmet (md. 7/1-k).
• Şoför: lise ve Bakanlığın ihtiyacına göre en az üç yıllık B, C, D veya E sınıfı sürücü belgesi (md. 7/1-l).

3. 2026 unvan değişikliği sınavı: 4749 kadro

Bakanlık 30.12.2025 tarihli duyuruyla merkez ve taşra teşkilatı için unvan değişikliği sınavı açtı. Başvurular 20 Ocak – 5 Şubat 2026 arasında pbys.tarimorman.gov.tr üzerinden alındı.

Yazılı sınav 16 Mayıs 2026 günü saat 12.00'de Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya, Adana, Diyarbakır, Erzurum ve Samsun'da eş zamanlı yapıldı. Bakanlığın 27 Temmuz 2026 tarihli duyurusuna göre sözlü sınavın 10-25 Ağustos 2026 arasında Ankara'da altı komisyonla yapılacağı açıklandı.

"Yazılı sınavda toplam elli (50) soru sorulacaktır. Bu soruların yirmi (20) tanesi ortak konulara (Ek-2), otuz (30) tanesi ise alan konularına (Ek-3) yönelik olacaktır. Her sorunun doğru cevabı iki (2) puan değerindedir." (TOB 2026 Ünvan Değişikliği Sınavı Duyurusu, md. 7.2)

4. Konu dağılımı: soru sayıları ilanda yazıyor

TOB ilanının en değerli yanı, her başlığın kaç soruyla temsil edileceğini açıkça vermesidir. Ortak bölüm (Ek-2) şöyleydi:

Alan bölümünde (Ek-3) mühendisler 12, teknikerler 14 gruba ayrıldı ve her grubun 30 soruluk listesi bölümüne göre farklıydı. Birkaç örnek:

• Mühendis 1. grup (ziraat ve ilgili bölümler): Botanik 5, Tarımsal Ekoloji 5, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme 4, Bahçe Bitkileri 4, Tarla Bitkileri 4, Bitki Koruma 4, Tarım Ekonomisi 4.
• Veteriner hekim: Hayvan Hastalıkları ve Sağlığı 7, Mikrobiyoloji 6, Parazitoloji 5, Anatomi, Yemler, Zootekni ve Hayvan Islahı 3'er.
• Avukat: İdare Hukuku ve İdari Yargılama Usulü 7; Anayasa Hukuku, Borçlar Hukuku, Sosyal Güvenlik ve İş Hukuku 5'er; Medeni Hukuk ve Tarım Hukuku 4'er.
• İstatistikçi: Betimsel İstatistik ve Hipotez Testleri 6, Regresyon Analizi 6, Örnekleme 5, Parametrik Olmayan Yöntemler 5, Temel İstatistik ve Olasılık 4'er.

Ortak konuların genel çerçevesi için sınav konuları rehberimize bakabilirsiniz.

5. 2025 görevde yükselme sınavı

Bakanlığın son görevde yükselme ilanı memur, sayman, şef ve sivil savunma uzmanı kadroları içindi. Başvurular 11-20 Aralık 2024 tarihleri arasında alındı ve yazılı sınav 16 Şubat 2025 günü saat 10.00'da Ankara'da yapıldı. İlanda şef için iki yıllık yüksekokul, sivil savunma uzmanı için dört yıllık yükseköğrenim, memur için ise lise ve yardımcı hizmetler sınıfında en az bir yıl hizmet şartı arandı. Sözlüye ilan edilen kadro sayısının beş katına kadar aday çağrıldı ve asıl adaylardan tercih alınarak atama yapılacağı duyuruldu.

6. Çalışma planı önerisi

1. Puanın %60'ı alanda. 50 sorunun 30'u alan sorusu olduğundan, önce kendi grubunuzun Ek-3 listesini çıkarın ve soru sayısı yüksek başlıklardan başlayın.
2. Ortak bölümde 1 sayılı CBK'nın 15. bölümünü atlamayın. Bu bölüm Tarım ve Orman Bakanlığının teşkilatını düzenler ve ilanda Anayasa ile aynı ağırlıkta, 4 soruyla yer aldı.
3. Kurum yönetmeliğini ezberleyin. 2 soruluk TOB yönetmeliği başlığı kısa bir metin; 60 gün, altı ay, üç iş günü gibi sayılar soru olmaya elverişli.
4. Puan hesabını bilin. Her doğru 2 puan; 60 için 30 doğru gerekir. Ayrıntı: puan hesaplama.

Görevde Yüksel bir hazırlık platformudur; Tarım ve Orman Bakanlığı'nın resmî sitesi değildir. Başvuru ve sınav işlemlerinde Bakanlığın duyurularını esas alın.

Kaynaklar

• Tarım ve Orman Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr)
• TOB Personeli Unvan Değişikliği Sınavı duyurusu ve ekleri (30.12.2025)
• TOB Unvan Değişikliği Sözlü Sınavı duyurusu (27.07.2026)
• TOB Görevde Yükselme Sınavı ilan metni (2024-2025)