Çeşitli Hükümler

Kamu hizmeti yükümlülüğü (md. 8)

Kamu hizmeti yükümlülüğü, ticari şartlarda verilemeyen demiryolu yolcu taşımacılığı hizmetinin yürütülmesini sağlar. Uygulamanın esasları şunlardır:

• Yükümlülükler, Bakanlık (bugün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) ile demiryolu tren işletmecileri arasında yapılan bir sözleşmeye dayanılarak yerine getirilir (md. 8/1).
• Sözleşmede açıkça belirtilecek unsurlar: sözleşmenin süresi, taşımacılık yapılacak hat boyu, yapılacak tren sefer sayıları, uygulanacak yolcu bilet ücretleri ve ödeme usulleri.
• Sözleşmelere ilişkin diğer usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
• İhtiyaç duyulan ödenek Bakanlık bütçesine konulur (md. 8/2).
• Destek verilecek yolcu taşıma hatları ile kamu hizmeti yükümlüsü tren işletmecisinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanı belirler (md. 8/3).

Demiryolu ve karayolu kesişmeleri (md. 9)

• Demiryolunun karayolu, köy yolu ve benzeri yollarla kesişmelerinde demiryolu ana yol sayılır ve demiryolu araçlarının geçiş üstünlüğü vardır (md. 9/1).
• Bu kesişmelerde yapılan yeni yolun bağlı olduğu kurum veya kuruluş, alt veya üst geçit yapmak ve diğer emniyet tedbirlerini almakla yükümlüdür (md. 9/2). Yük, sonradan gelen yolun sahibine aittir.
• Demiryolu trafik düzeninin gerektirdiği hâllerde hemzemin geçitler ile görüşe engel tesisler ilgili mevzuat çerçevesinde kaldırılır veya kaldırtılır (md. 9/3).

Değiştirilen hükümler ve atıflar (md. 10)

• 233 sayılı KHK eki listede TCDD, Kamu İktisadi Kuruluşları (KİK) bölümünden çıkarılarak İktisadi Devlet Teşekkülleri (İDT) bölümüne alınmış; TCDD Taşımacılık A.Ş. TCDD'nin bağlı ortaklıkları arasında sayılmıştır (md. 10/1).
• TCDD Taşımacılık A.Ş.'de kullanılmak üzere kadrolar ihdas edilerek 399 sayılı KHK eki (I) sayılı cetvele eklenmiştir (md. 10/2).
• 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3/s bendi değiştirilerek TCDD ile TCDD Taşımacılık A.Ş.'nin, bentte sayılan demiryolu sanayi şirketlerinden yapacağı mal veya hizmet alımları istisna kapsamına alınmıştır (md. 10/3).
• Diğer mevzuatta TCDD'ye yapılan atıflardan TCDD Taşımacılık A.Ş.'yi ilgilendirenler, TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye yapılmış sayılır (md. 10/4).

Sınavda dikkat

• Kamu hizmeti yükümlülüğü sözleşmesinin tarafları: Bakanlık ve tren işletmecisi (TCDD değil).
• Ödenek Bakanlık bütçesine; hat ve işletmecinin belirlenmesi esasları Cumhurbaşkanınca belirlenir.
• Kesişmelerde demiryolu ana yoldur; geçit yapma yükü yeni yolun bağlı olduğu kuruluştadır.
• Mevzuattaki TCDD atıflarından taşımacılığı ilgilendirenler TCDD Taşımacılık A.Ş.'ye yapılmış sayılır.