Yüksek Çevre Kurulu ve Görevleri

Yüksek Çevre Kurulunun bugünkü durumu (md. 4)

2872 sayılı Çevre Kanununun Yüksek Çevre Kurulunun kuruluşunu düzenleyen 4. maddesi, en son 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılmıştır (mülga). Maddenin geçmişi değişkendir: 1991'de bir kez kaldırılmış, 2006'da 5491 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmiş, 2018'de yeniden mülga olmuştur. Bu nedenle Kurulun üyeleri, başkanı ve toplanma usulüne ilişkin eski bilgiler güncel değildir; sınava hazırlanırken eski kaynaklardaki kuruluş ve üye bilgilerine itibar edilmemelidir.

Kanun metninde yer alan görevler (md. 5)

Kanunun 5. maddesi, “Yüksek Çevre Kurulunun görevleri” başlığıyla 2006 yılında yeniden düzenlenmiş haliyle metinde yer almaktadır. Maddede sayılan görevler şunlardır:

• a) Etkin bir çevre yönetiminin sağlanması için hedef, politika ve strateji belirlemek.
• b) Sürdürülebilir kalkınma ilkesi çerçevesinde ekonomik kararlara çevre boyutunun dahil edilmesine imkân veren hukukî ve idarî tedbirleri belirlemek.
• c) Birden fazla bakanlık ve kuruluşu ilgilendiren çevre konularına ilişkin uyuşmazlıklarda nihai kararı vermek.

Bu görevlerin ortak özelliği, tek bir bakanlığın görev alanını aşan, üst düzey politika ve koordinasyon niteliği taşımalarıdır. Görevler ÇED kararı vermek, izin ve lisans düzenlemek ya da idari para cezası vermek gibi uygulama ve denetim işlerini kapsamaz; bu işler Kanunun diğer maddelerinde Bakanlığa ve mahalli idarelere bırakılmıştır.

Bölümdeki diğer mülga hükümler

Bu bölümde yer alan 7. madde de 8/6/1984 tarihli 222 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır. Mülga hükümlere dayanan eski bilgiler güncel değildir.

Koordinasyon bugün nerede?

Kanunun ilkeler maddesine göre çevrenin korunması, çevre kirliliğinin önlenmesi ve uluslararası anlaşmalardan doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesine ilişkin teknik, idarî, malî ve hukukî düzenlemeler Bakanlığın koordinasyonunda yapılır (md. 3). Bakanlık, mevzuatta bugün Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığıdır. Ayrıca Kanunun Ek 10. maddesine göre mevzuatta Yüksek Çevre Kuruluna yapılmış atıflar, Cumhurbaşkanınca belirlenen kurul veya mercie yapılmış sayılır.

Sınavda dikkat

• Yüksek Çevre Kurulunu düzenleyen 4. madde 703 sayılı KHK ile mülgadır; Kurulun üye yapısını soran eski sorular güncel değildir.
• 5. maddede sayılan görevler üç benttir: hedef-politika-strateji belirleme, ekonomik kararlara çevre boyutunu katacak tedbirleri belirleme, birden fazla bakanlığı ilgilendiren uyuşmazlıkta nihai karar.
• Uyuşmazlık görevi yalnız birden fazla bakanlık ve kuruluşu ilgilendiren çevre konularına ilişkindir.
• ÇED kararı, izin, lisans ve ceza verme 5. maddede sayılmaz.