Cezalar

İdarî yaptırımlar (md. 55)

• İl özel idaresinin görev ve yetki alanında, kanunların verdiği yetkiye dayanarak il genel meclisince alınan ve usulüne uygun ilân edilen kararlara aykırı davrananlara, fiil suç oluşturmadığı takdirde üç yüz Türk Lirası idarî para cezası verilir.
• Fiil bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenirse tüzel kişiye verilecek ceza bir kat artırılır.
• Fiil yeme, içme, eğlenme, dinlenme, yatma, bakım ve temizlenme gibi ihtiyaçlarla ilgili ticaret, sanat ve meslekleri yapanlarca işlenirse ayrıca üç günden yedi güne kadar işyeri kapatma kararı verilir.
• İl özel idaresinin tesislerine zarar verilirse, eski duruma getirme masrafları %30 fazlasıyla zarar verenden tahsil edilir.

Karar verme yetkisi (md. 56)

55. maddedeki idarî yaptırımlara kural olarak il encümeni karar verir. Ancak vali veya kaymakam, fiilin işlendiğini tespit ettirdiğinde yüz Türk Lirası idarî para cezasına ve üç güne kadar işyeri kapatmaya karar verebilir.

Tutanak (md. 57)

Cezayı gerektiren işlem ve eylemler için il özel idaresinin yetkili personeli tespit tutanağı düzenler. Tutanakta eylemin yeri, zamanı, niteliği ve aykırı olduğu mevzuat hükmü gösterilir. Tutanak eylemin yapıldığı yerde düzenlenir; taraflarca imzalanarak bir örneği ilgiliye, diğeri on gün içinde il özel idaresine verilir. İlgili imzalamaktan veya almaktan kaçınırsa durum tutanağa yazılır ve tutanak ilgili muhtarlığa verilerek kendisine tebliğ edilmiş sayılır.

İtiraz ve karara bağlama (md. 58)

• Hakkında tutanak düzenlenenler tebliğden itibaren on beş gün içinde il özel idaresine itiraz edebilir.
• İtiraz ilçelerde kaymakamlıklar kanalıyla yapılabilir; kaymakamlıklar itirazları yedi gün içinde il özel idaresine gönderir.
• İtiraz edilen veya edilmeyen tutanaklar on beş gün içinde il encümeni tarafından karara bağlanır.

(Kararların tebliği ve itiraza ilişkin md. 59 mülgadır.)

İşyeri kapatmanın uygulanması (md. 60)

İşyeri kapatma yaptırımı, yaptırım süresince işyerinin mühürlenmesi suretiyle uygulanır.

Toplatma ve yok etme (md. 61)

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu hükümleri saklı kalmak üzere, il özel idaresince satışı ve kullanılması yasaklanmış maddeler toplattırılır. İnceleme ve tahlil sonucunda sağlığa zararlı olanlar imha edilir, diğerleri sahibine teslim edilir. Otuz gün içinde sahibince teslim alınmayan mallar il özel idaresince uygun biçimde değerlendirilir.

Sınavda dikkat

• Temel ceza 300 TL; tüzel kişide bir kat artırılır.
• Vali veya kaymakam: 100 TL ve 3 güne kadar kapatma; encümen: 3-7 gün kapatma.
• Tesise zarar: masraf %30 fazlasıyla tahsil edilir.
• İtiraz 15 gün; kaymakamlık iletme 7 gün; encümen karar 15 gün; tutanak teslimi 10 gün.
• Teslim alınmayan mallar 30 gün sonra değerlendirilir.

Kanunda yazılı tutardır; idari para cezaları 5326 sayılı Kabahatler Kanunu md. 17/7 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.