Yaş düzeltmelerinde emeklilik tarihi
Temel kural (md. 57/2-3)
Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına ilişkin yaş hükümlerinin uygulanmasında, sigortalının ve hak sahibi çocuklarının ilk defa malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi oldukları tarihte (5510 veya mülga 506, 1479, 2925, 2926, 5434 vb. kanunlar kapsamında) nüfus kütüğünde kayıtlı bulunan doğum tarihleri esas alınır. Gelir ve aylık tahsisleri ile sermaye değerinin hesabında, sigortalının ilk defa çalışmaya başladığı tarihten sonraki yaş düzeltmeleri dikkate alınmaz.
| Durum | İlk sigortalılıktan önce | İlk sigortalılıktan sonra |
|---|---|---|
| Mahkeme kararıyla yaş düzeltmesi (büyütme/küçültme) | Dikkate alınır (kesinleşme ilk sigortalılıktan önce olmalı) | Dikkate alınmaz (md. 57/3) |
| Nüfusa ilk kez geç kaydolma (düzeltme değil, ilk tescil) | Kayıttaki tarih esas alınır | Uygulamada kayıttaki ilk tarih esas alınır; kanunda açık hüküm yoktur |
Örnek: Nüfusta 1975 doğumlu olan kişi 1993'te mahkeme kararıyla doğum yılını 1973 yapmış ve ilk kez 1995'te sigortalı olmuşsa, düzeltme ilk sigortalılıktan önce olduğundan emeklilikte 1973 esas alınır. Aynı düzeltme 1996'da yapılsaydı 1975 esas alınırdı.
Özel durumlar (md. 57)
| Durum | Esas alınan tarih |
|---|---|
| Nüfus kaydında doğum ayı ve günü yazılı değil | 1 Temmuz'da doğmuş sayılır |
| Doğum ayı yazılı, günü yazılı değil | O ayın 1'inde doğmuş sayılır |
| TSK, Jandarma ve Sahil Güvenlik mensupları (5434 md. 40 yaş hadleri): doğum ay ve günü yazılı değil veya doğum günü 1 Eylül'den önce | O yılın 1 Eylül tarihinde emeklilik işlemi |
| Aynı mensuplar: doğum günü 1 Eylül veya sonrası | Müteakip yılın 1 Eylül tarihinde emeklilik işlemi |
| İş kazası ve meslek hastalığında hak sahiplerine gelir | Kazanın olduğu veya meslek hastalığının ilk tespit edildiği tarihte nüfus kütüğünde kayıtlı doğum tarihi (md. 57/1) |
| Sigortalının ilk çalışmasından sonra doğan çocukları | Nüfus kütüğüne ilk yazılan doğum tarihi |
Sınavda dikkat
- Belirleyici olan, mahkeme kararının ilk sigortalılık tarihinden önce olup olmadığıdır.
- Ay ve gün yoksa 1 Temmuz; yalnız gün yoksa ayın 1'i.
- Askeri personelde ölçü 1 Eylül'dür: 1 Eylül'den önce doğanlar o yıl, 1 Eylül ve sonrasında doğanlar ertesi yıl 1 Eylül'de emekliye ayrılır.
- İş kazasında hak sahibinin yaşı, kaza tarihindeki nüfus kaydına göre belirlenir.
- "Tıbbi imkânsızlık veya maddi hata halinde sonraki düzeltme de dikkate alınır" şeklinde bir istisna kanun metninde yoktur.
Bu konudan soru çöz
Bu konuda 8 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.