İkinci Kısım — Temel Haklar ve Ödevler · Üçüncü Bölüm — Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler

Anayasa Madde 51C. Sendika kurma hakkı

(Değişik: 3/10/2001-4709/20 md.)

Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.

Sendika kurma hakkı ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.

Sendika kurma hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

(Mülga dördüncü fıkra: 7/5/2010-5982/5 md.)

İşçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna ve sınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir.

Sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026

Bu maddeden sorular

Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

Anayasanın 51. maddesine göre;
I. Hiç kimse bir sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz.
II. İşçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin bu alandaki haklarının kapsam, istisna ve sınırları gördükleri hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir.
III. Sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

Anayasanın 51. maddesinde üç ifade de yer alır: kimse sendikaya üye olmaya ya da üyelikten ayrılmaya zorlanamaz; işçi niteliği taşımayan kamu görevlilerinin haklarının kapsam, istisna ve sınırları hizmetin niteliğine uygun olarak kanunla düzenlenir; sendika ve üst kuruluşlarının tüzükleri, yönetim ve işleyişleri Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz (Anayasa md. 51).

Sendikalar ve siyasi partilerin kuruluş sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

Çalışanlar ve işverenler önceden izin almaksızın sendika kurabilir (Anayasa md. 51); siyasi partiler de önceden izin almadan kurulur (md. 68). Her ikisinde de serbest kuruluş sistemi benimsenmiştir.

1982 Anayasasına göre sendika kurma hakkı ancak millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlak ile başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebepleriyle aşağıdakilerden hangisi ile sınırlanabilir?

Temel hak ve hürriyetler ancak kanunla sınırlanabilir; sendika kurma hakkı da sayılan sebeplerle ve kanunla sınırlanır. Yönetmelik ve idari kararlarla temel hak sınırlanamaz; tüzük ve Bakanlar Kurulu ise 2017 değişikliğiyle anayasal sistemden çıkmıştır. (Anayasa md. 51)

Bu konudan daha fazla soru çöz →