2018/38 sayılı Genelge Başlık 3.2Kanunun Geçici 66 ncı Maddesi Gereği Ölüm Gelir/Aylığına Hak Kazanma Koşulları

6645 sayılı Kanun ile Kanuna eklenen geçici 66 ncı madde ile 10/6/2003 tarihi ile 13/5/2014 tarihleri arasında kömür ve linyit madenlerinin yer altı işlerinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölen sigortalının hak sahiplerine aşağıdaki haklar verilmiştir.

- Ölüm tarihinde yürürlükte olan mevzuata göre ölüm aylığı bağlanmasında sigortalıya ilişkin koşullar aranmayacaktır.

- Genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin her türlü borçları terkin edileceğinden, 2829 sayılı Kanun gereği birleşik hizmetler üzerinden gelir/aylık bağlanmasını gerektiren durumlarda sigortalıların 4/1-(b) kapsamındaki hizmetleri (genel sağlık sigortası primi dahil kendi sigortalılığı nedeniyle prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunsa dahi) birleştirilecek ve söz konusu borçlar ölüm geliri ve aylığının başlangıcını etkilemeyecektir. Ancak, bu şekilde bağlanan aylıklara ilişkin primlerin eksik olan kısmı Hazine ve Maliye Bakanlığınca Kuruma ödenektir.

- Hak sahiplerince ölüm geliri/aylığı talebinde bulunulması halinde, gelir ve aylıkların hesaplanması ve hak sahiplerine paylaştırılması işlemleri sigortalıların ölüm tarihinde yürürlükte olan Kanun hükümlerine göre tespit edilecektir.

Bu çerçevede, hak sahiplerine gelir/aylık bağlama işlemlerinde sigortalıya ilişkin koşullar aranmayacak olmakla birlikte, sigortalının ana ve babasına gelir/aylık bağlama işlemlerinde de Kanunda öngörüldüğü şekilde artan hisse şartı dışında başka şart aranmayacaktır.

Kanunun geçici 66 ncı maddesi 23/4/2015 tarihi itibarıyla yürürlüğe girdiğinden, bu madde kapsamında yazılı istekte bulunan hak sahiplerinin gelir ve aylıkları, 23/4/2015 tarihini takip eden ay başından (özel sektör için 1/5/2015, kamu sektörü için 15/5/2015) başlatılacak ve bağlanan gelir ve aylıklar için geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Ayrıca, 7103 sayılı Kanun ile Kanunun geçici 66 ncı maddesinin beşinci fıkrasında yapılan düzenleme ile 10/6/2003 tarihi ile 13/5/2014 tarihleri arasında kömür ve linyit madenlerinin yer altı işlerinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölen sigortalının eş ve çocuklarından birisi, eşi ve çocuğu yoksa kardeşlerinden birisi olmak üzere toplam bir kişiye kamuda sürekli işçi kadrosunda istihdam hakkı getirilmiştir.

3.2.1- Ölüm Geliri/Aylığı Bağlama İşlemlerinde Sigortalılara ve Hak Sahiplerine İlişkin Koşullar ve Uygulama Esasları

Hak sahiplerine ölüm geliri bağlanmasında sigortalılar için tek koşul; sigortalının geçirdiği iş kazası sonucu ölmesi olup, herhangi bir yaş, gün veya sigortalılık süresi aranmayacak, hak sahiplerine ölüm geliri ve/veya ölüm aylığı bağlanmasında aşağıda belirtildiği şekilde işlem yapılacaktır.

3.2.1.1- Ölen Sigortalılara İlişkin Koşullar

10/6/2003 - 13/5/2014 tarih aralığında hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanmasında sigortalıya ilişkin aranan;

- 10/6/2003 ile 18/10/2006 tarihleri arasında ölenler için; 1800 gün veya en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinin her yılı için ortalama olarak 180 gün, (506/geçici 93 üncü madde saklı kalmak kaydıyla)

- 18/10/2006 ile 2008/Ekim arasında ölenler için; 5 yıldan beri sigortalı bulunup, sigortalılık süresinde en az 900 gün, - 2008/Ekim ile 13/5/2014 tarihi arasında ölenler için; en az 1800 gün veya 4/1-(a) kapsamındaki sigortalılar için her türlü borçlanma süreleri hariç en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması koşulları aranmayacaktır.

Hak kazanma koşulları içerisinde gerek gün gerekse sigortalılık süresi koşullarının gerçekleşmesinde hizmet birleştirmeleri dikkate alınmakta olup, sigortalılara ilişkin koşullarda ölüm tarihine göre primlerin eksik olan kısmı Hazine ve Maliye Bakanlığından istenilecektir.

3.2.1.2- Hak Sahiplerine İlişkin Koşullar

Eş ve çocuklarının hak sahipliği koşullarının tespitinde, Kanunun 34 üncü maddesi hükümleri uygulanacaktır.

Ana ve babanın hak sahipliğinin tespitinde sadece artan hisse olup olmadığına bakılacaktır. Artan hissenin belirlenmesinde, 2008/Ekim ayından önce ölen sigortalı için ölüm tarihi, 2008/Ekim ayından sonra ölen sigortalı için ise (65 yaşın üstünde olanlar hariç) talep tarihi esas alınacaktır.

3.2.2- Ölüm Geliri/Aylığı Hesaplanması, Hisseler ve Gelir/Aylık Başlangıcı

3.2.2.1- Ölüm Geliri/Aylığının Hesaplanması

Hak sahiplerine bağlanacak ölüm geliri/aylığının hesabında ölüm tarihinde geçerli mevzuat esas alınacak ve ölüm geliri/aylığı hak sahiplerinin hisseleri oranında paylaştırılacaktır. Buna göre;

Ölüm gelirinin hesaplanmasında, son takvim ayı;

- 10/6/2003(dahil) tarihi ile 2008/Ekim arasında olanların, ölüm gelirinin hesabına esas günlük kazancı 506 sayılı Kanunun 88 inci maddesine göre tespit edilecek ve 23 üncü maddesine göre ölüm geliri hesaplanacaktır.

- 2008/Ekim ile 13/5/2014 tarihi arasında olanların ise, ölüm gelirinin hesabına esas günlük kazancı Kanunun 17 nci maddesine göre tespit edilecek ve 20 nci maddesine göre ölüm geliri hesaplanacaktır.

Ölüm aylığının hesaplanmasında, ölüm tarihi;

- 10/6/2003(dahil) tarihi ile 2008/Ekim arasında olanların ölüm aylıkları; gösterge sistemi + 4447 sayılı Kanunla getirilen sistem olmak üzere ikili sisteme veya sadece 4447 sayılı Kanunla getirilen tekli sisteme göre sigortalıların mevcut hizmet süreleri esas alınarak hesaplanacaktır.

- Sigortalının hizmet sürelerine göre aylıklar gösterge/4447 sayılı sistem/Kanunla getirilen sisteme göre tekli, ikili veya üçlü sisteme göre hesaplanacaktır.

Ölen sigortalıların mevcut hizmet sürelerine ilişkin prim borçlarının bulunması halinde, prim borçları terkin edileceğinden, terkin edilen süreler de aylık hesabında değerlendirilecektir.

3.2.2.2- Ölüm Gelir ve Aylığının Hak Sahiplerine Paylaştırılması

Kanunun geçici 66 ncı maddesine göre, sigortalının ölüm tarihinde geçerli mevzuata göre hesaplanan ölüm geliri/aylığı yine ölüm tarihinde ilgili kanunlarda belirtilen oranlarda hak sahiplerine paylaştırılacaktır.

Buna göre ölüm tarihi;

- 10/6/2003(dahil) tarihi ile 2008/Ekim arasında olanların hisselendirmeleri, 506 sayılı Kanunun 23, 24, 68 ve 69 uncu, - 2008/Ekim ile 13/5/2014 tarihi arasında olanların hisselendirmeleri ise, Kanunun 34 üncü, maddelerindeki hükümler doğrultusunda yapılacaktır.

3.2.2.3- Ölüm Geliri ve Aylığının Başlangıcı

Kanunun geçici 66 ncı maddesi 23/4/2015 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiş olup, anılan maddenin dördüncü fıkrası, “Bu madde kapsamında yazılı istekte bulunan hak sahiplerinin gelir ve aylıkları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başından başlatılır ve bağlanan gelir ve aylıklar için geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmaz.” hükmünü amirdir.

Bu nedenle, 23/4/2015 tarihinden itibaren bu kapsamda ölüm geliri/aylığı talebinde bulunan sigortalıların gelir/aylıkları özel sektör için 1/5/2015, kamu sektörü için 15/5/2015 tarihinden itibaren başlatılacak ve bağlanan gelir ve aylıklar için geriye yönelik herhangi bir ödeme yapılmayacaktır.

Yine, geçici 66 ncı madde hükümlerine göre bağlanacak ölüm geliri/aylığı işlemlerinde, Kanunun 97 nci maddesi gereği zamanaşımı uygulaması Kanunun yürürlük tarihi olan 23/4/2015 tarihi esas alınmak suretiyle yapılacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026