2018/38 sayılı Genelge Başlık 3(Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) Rücu İşlemine Esas Peşin Sermaye Değerlerinin Hesaplanması

506 sayılı Kanunun Kanun ile mülga “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan “… sigortalı veya hak sahibi kimselerin işverenlerden isteyebilecekleri miktarlarla sınırlı olmak üzere …” ibaresi Anayasa Mahkemesinin 23/11/2006 tarihli ve 2003/10 Esas, 2006/106 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi Kararı ile oluşan yeni durum ile yine 2008/Ekim ay başı itibariyle yürürlüğe giren Kanunun 21 inci maddesinin ilk fıkrasında yer alan; “İş kazası ve meslek hastalığı işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilecektir.” hükmü göz önüne alındığında, Kurumumuzca (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemine esas peşin sermaye değerlerinin hesaplanması aşağıda belirtilen usul ve esaslar doğrultusunda yapılacaktır.

Peşin sermaye değeri, sigortalı veya hak sahibinin yıllık gelirinin gelir başlangıç tarihindeki yaşı karşısında gösterilen peşin sermaye değeri tablosundaki değerle çarpımı sonucu bulunan rakamın 100’e bölünmesi (Aylık Gelir Tutarı x 12 x peşin sermaye değeri tablosundaki değer) / 100) suretiyle hesaplanmaktadır.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 47 nci maddesi gereği peşin sermaye değerlerinin hesabında, sigortalıların veya hak sahiplerinin gelire giriş tarihindeki yaşları esas alınacak, yaş hesabında altı aydan küçük yıl kesirleri dikkate alınmayacak fakat altı ay ve daha fazla yıl kesirleri tam yıl olarak sayılacaktır.

Örnek 1: Gelir başlangıç tarihi 21/8/2009 kadın sigortalının doğum tarihi 21/2/1969’dur.

21 08 2009 - 21 02 1969 00 06 40 yaş Bu durumda sigortalı için peşin sermaye değeri hesaplanırken 41 yaş karşılığı CSO 1980 tablosunda bulunan 1700,43 değeri dikkate alınacaktır.

Gelir başlangıç tarihi 2008/Ekim ay başından önce olan sigortalı ve hak sahiplerinin gelirinin peşin sermaye değerinin hesabında hem gelirler hem de sosyal yardım zamları için peşin sermaye değeri ayrı ayrı hesaplanarak bildirilecektir. Sosyal yardım zammının peşin sermaye değeri de sigortalının veya hak sahibinin bir aylık sosyal yardım zammı tutarı esas alınarak yukarıdaki formüle göre hesaplanacaktır.

Örnek 2: Kadın sigortalı iş kazası sonucu ölmüştür. Hak sahibi durumunda 25 yaşında eş bulunmaktadır. İş kazasında 506 sayılı Kanunun 26 ncı maddesi gereği işverenin sorumluluğu tespit edilmiş olup, hak sahibine 1/12/2007 tarihi itibariyle gelir bağlanmıştır.

Gelir başlangıç tarihindeki gelir miktarı ile sosyal yardım zammı için peşin değer hesabı yapılacaktır. Peşin sermaye değeri için 2008/Ekim ay başından önce düzenlenmiş olan ve Genelge eki (Ek-27/a-(1)) numaralı tabloda yer alan Fransız P.M.F yaş karşılığı değerine bakılacaktır.

Gelirin, gelir başlangıç tarihindeki miktarı: 346,13 Sosyal Yardım Zammı: 4,69 TL Eşin yaş karşılığı peşin sermaye tablosu değeri: 1.684,32 Gelirin ilk peşin sermaye değeri : ( 346,13 x 12 x 1.684,32) / 100 = 69.959,24 TL dir.

SYZ’nin ilk peşin sermaye değeri: ( 4,69 x 12 x 1.684,32) / 100 = 947,94 TL dir.

Örnek 3: Örnek 2’deki sigortalının hak sahibinin gelir başlangıç tarihinin 1/7/2009 olduğu varsayılırsa ve iş kazasında Kanunun 21 inci maddesine göre işverenin sorumluluğu tespit edilmiş ise peşin sermaye değerinin hesabı aşağıdaki şekilde yapılacak ancak gelir başlangıç tarihinde sosyal yardım zammı ödemesi olmadığından, SYZ için peşin değer hesabı yapılmayacaktır. Peşin değerin hesabında kullanılacak peşin sermaye tablosu değeri için 2008/Ekim ay başından itibaren yeniden düzenlenen Genelge eki (Ek-27)’de (1) numaralı tabloda yer alan CSO 1980 yaş karşılığı değerine bakılacaktır.

Gelirin, gelir başlangıç tarihindeki miktarı : 346,13 Eşin yaş karşılığı peşin sermaye tablosu değeri : 1.793,10 Gelirin ilk peşin sermaye değeri : ( 346,13 x12 x 1.793,10) / 100 = 74.477,48 TL dir.

3.1. Gerek 506 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde yapılan değişiklik, gerekse Kanunun 21 inci maddesindeki hüküm gereğince, gelirlerin Kanunda belirtilen aylık artış oranlarıyla artırılması sonucu meydana gelen artışlar için ek peşin değerler hesaplanmayacaktır. Ancak, gelirin aylık artışları dışında artması veya azalması durumunda ve aşağıda belirtilen diğer durumlarda peşin değer hesabı yeniden yapılacaktır.

(Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) Sürekli iş göremezlik derecesinin (SİD) artması veya azalması sonucunda gelir miktarı değişeceğinden;

- Sürekli iş göremezlik derecesinin azalması durumunda yeni oran üzerinden ilk gelir başlangıç tarihi itibariyle yeniden bir peşin sermaye değeri hesabı yapılacak ve bu tutara gelir başlangıç tarihinden sürekli iş göremezlik derecesinin düştüğü tarihe kadar ödenen gelirin, yüksek iş göremezlik oranı ile düşen iş göremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik oranına karşılık gelen miktar ilave edilerek, - Sürekli iş göremezlik derecesinin artması durumunda ise yeni oran üzerinden ilk gelir başlangıç tarihi itibariyle yeniden bir peşin sermaye değeri hesabı yapılacak ve bu tutardan gelir başlangıç tarihinden sürekli iş göremezlik derecesinin arttığı tarihe kadar ödenen gelirin, yüksek iş göremezlik oranı ile düşen iş göremezlik oranı arasındaki fark iş göremezlik oranına karşılık gelen miktar düşülerek, hukuk birimlerine bildirilecektir.

Örnek 1: Sigortalı 1/7/2019 tarihinden itibaren % 35 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden gelir almakta iken kontrol muayenesi sonucunda 1/9/2020 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik derecesi % 20’ye düşmüştür. Bu halde 1/7/2019 tarihi itibariyle % 20 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden yeniden bir peşin sermaye değeri hesabı yapılacak ve bu tutara 1/7/2019-1/9/2020 tarihleri arası ödenen gelirin, % 15 (35-20) oranına karşılık gelen miktar ilave edilerek hukuk birimlerine bildirilecektir.

Örnek 2: Sigortalı 1/8/2017 tarihinden itibaren % 15 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden gelir almakta iken kontrol muayenesi sonucunda 1/10/2018 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik derecesi % 25’e çıkmıştır. Bu halde, 1/8/2017 tarihi itibariyle % 25 sürekli iş göremezlik derecesi üzerinden yeniden bir peşin sermaye değeri hesabı yapılacak ve bu tutardan 1/8/2017-1/10/2018 tarihleri arası ödenen gelirin, % 10 (25-15) oranına karşılık gelen miktar düşülerek hukuk birimlerine bildirilecektir.

3.2. 506 sayılı Kanuna göre bağlanan gelirlerde SİD’i % 25 ve üzerinde olanlara 506 sayılı Kanunun 96 ncı maddesinde öngörülen alt sınır aylığından daha az aylık bağlanmamakta olup, sigortalıların kontrol muayeneleri sonucunda SİD’i artsa bile aylık miktarlarında 96 ncı madde uygulamasından dolayı herhangi bir değişiklik meydana gelmemektedir. Gelir miktarının değişmediği bu tür durumlarda yeniden peşin sermaye değeri hesaplanmayacaktır.

3.3. Sigortalıların sürekli iş göremezlik derecelerinde gelir başlangıç tarihi itibariyle düzeltme yapılması halinde peşin değer hesabı gelir başlangıç tarihi itibariyle yeni sürekli iş göremezlik derecesine göre hesaplanan gelir üzerinden, faiz hesabı ise ikinci onay tarihinden itibaren yapılacaktır.

3.4. (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) Sigortalı veya hak sahiplerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile iş kazalarıyla meslek hastalıkları sigortasından aylık ve gelir almaya hak kazanmaları halinde gerek 506 sayılı Kanunun mülga 92, gerekse Kanunun 54 üncü maddelerinde yer alan aylık ve gelirlerin birleşmesi kuralları uygulandığında;

- Gelir ve aylık aynı anda bağlanmış ve gelir yarım ödenmekte ise yarım üzerinden ödenen gelire göre peşin sermaye değeri hesaplanacaktır.

- Gelir daha sonraki bir tarihte yarıya inmiş ise; peşin sermaye değeri, gelir başlangıç tarihi itibariyle % 50 üzerinden başlangıçtaki gelir onay tarihi esas alınarak hesaplanacak, bu peşin sermaye değerine, gelir başlangıç tarihinden gelirin yarıya düştüğü tarihe kadar ödenen gelirin % 50 fark oranına karşılık miktarı ilave edilecek, ancak bu şekilde hesaplanacak miktar ilk hesaplanan peşin sermaye değeri miktarını aşamayacaktır.

Örnek: Sigortalı 1/5/2018 tarihinden itibaren sürekli iş göremezlik geliri almakta iken bu defa 1/9/2020 tarihinde yaşlılık sigortasından aylığa hak kazanmış ve yaşlılık aylığı daha yüksek olduğundan bu aylık tamdan ödenmiş, sürekli iş göremezlik geliri ise 1/9/2020 tarihi itibariyle yarımdan ödenmeye başlanmıştır. Bu durumda 1/5/2018 tarihi itibariyle peşin sermaye değeri yarım üzerinden ödenen gelir esas alınarak hesaplanacak, bu peşin sermaye değerine, 1/5/2018 tarihinden 1/9/2020 tarihine kadar ödenen gelirin % 50 fark oranına karşılık miktarı ilave edilecektir.

3.5. Birden fazla iş kazasına uğrayan sigortalılar için birden fazla işverenin kusurlu olması halinde, her bir iş kazası için işverenlere (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) yapılacak rücu işlemleri için peşin sermaye değeri hesabı yapılacaktır. Sigortalının birden fazla iş kazası sonucu birleştirilen SİD oranının % 25 ve üzerinde olması nedeniyle yeni hesaplanan gelir miktarı değişmese bile iş kazalarının olmasında işverenlerin kusurunun bulunması halinde her bir işverenin kusuruna göre orantı kurularak peşin sermaye değeri hesaplanacaktır.

Örnek: Sigortalının ilk iş kazasında belirlenen SİD oranı % 26, ikinci iş kazasının SİD oranı % 16 olup birleştirilmiş sürekli iş göremezlik derecesi % 40’tır. Bu durumda önceden bağlanan gelirdeki SİD oranı ile birleştirme oranı % 25’in üzerinde olduğu zaman hesaplanan gelir miktarı değişmemektedir. % 26 ve % 40’da ödenen miktar aynı ==) 600 TL İlk işlem iş kazalarının SİD oranlarına tesirinin hesaplanmasıdır.

Sigortalının sürekli iş göremezlik derecesi toplamı % 26 + % 16 = % 42 olması gerekirken Kurum sağlık kurulunun birleştirme kararına göre % 40 verilmişse, % 42 % 40 % 16 da x 16 x 40 x = ----------------- = % 15,23 e göre ikinci iş kazasının tesir oranı bulunacaktır.

Tespit edilen tesir oranına tekabül eden gelir miktarı hesaplanacaktır. % 40 da 600 TL % 15,23 de x 15,23 x 600 x = ---------------------- = 228,45 TL Hesaplanan bu miktar üzerinden yeniden peşin sermaye değeri hesabı yapılacaktır.

Birinci iş kazasının tesir oranı ise % 40 - % 15,23 = % 24,77 olarak hesaplanacaktır. Burada birinci işverenden herhangi bir tahsilat yapılmamışsa ona da rücu edilebilecektir.

3.6. Geçirdiği birinci iş kazasında işveren kusuru olduğu halde, Kurumca tespit edilen sürekli iş göremezlik derecesinin % 10’un altında olması nedeniyle gelir bağlanamayan ve bu nedenle işverene (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemi yapılamayan sigortalının, ikinci bir iş kazası geçirmesi ve birleştirilen sürekli iş göremezlik derecesinin % 10 un üzerinde olmasından dolayı sigortalıya gelir bağlanması durumunda, ilk iş kazasında kusuru bulunan işverene rücu işlemi yapılacaktır.

Bu durumda da peşin sermaye değeri, yukarıdaki “3.5” inci maddede örneklendirildiği üzere, hesaplanacak ve kusurlu birinci işverene de zamanaşımı süresi dikkate alınmak suretiyle (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemi yapılmak üzere durum işverenlerin kusurları oranında mali hizmetler sosyal güvenlik merkezine intikal ettirilecektir.

Örnek: Sigortalının, geçirdiği birinci iş kazasında işveren kusuru olduğu halde, ilgili Kurum sağlık kurulunca belirlenen SİD oranı % 8 olup, SİD oranının % 10’un altında olması nedeniyle gelir bağlanamamış ve bu nedenle işverene (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemi yapılamamıştır. Anılan sigortalı, ikinci bir iş kazası geçirmiş olup, SİD i % 14 olarak belirlenmiştir. Kurum sağlık kurulunca birleştirilen sürekli iş göremezlik derecesinin % 21 olmasından dolayı gelir bağlanması durumunda, ilk iş kazasında kusuru bulunan işverene rücu işlemi yapılacaktır. % 21 SİD üzerinden hesaplanan gelir tutarı 250 TL’dir.

İlk işlem iş kazalarının SİD oranlarına tesirinin hesaplanmasıdır. % 8 + % 14 = 22 % 22 olması gerekirken % 21 verilmişse % 8 de x ---------------------------------------------- 8 x 21 x = ----------------- = % 7,64 e göre birinci iş kazasının tesir oranı bulunacaktır.

Tespit edilen tesir oranına tekabül eden gelir miktarı hesaplanacaktır. % 21 e 250 TL % 7,64 e x ---------------------------- 7,64 x 250 x = ---------------------- = 90,95 TL Birinci iş kazasının tesir oranına ait 90,95 TL gelir üzerinden hesaplanan peşin sermaye değeri iş kazasında kusuru bulunan ilk işveren için rücu işlemi yapılacaktır.

3.7. (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) Sürekli iş göremezlik geliri almakta iken vefat eden ve ölüm nedeni geçirdiği iş kazası veya meslek hastalığına bağlı olmayan sigortalıların hak sahiplerine bağlanan gelirler için rücu işlemi yapılmayacaktır.

Diğer bir ifadeyle, ölüm nedeni iş kazası veya meslek hastalığına bağlı değil ise rücu işlemi yapılmayacak, bağlı ise rücu işlemi yapılacaktır.

3.8. İş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölen sigortalıların hak sahiplerine ölüm geliri bağlama işlemleri, iş kazası veya meslek hastalığına bağlı tespitlerin zaman alması nedeniyle uzayabilmekte ve ölüm gelir başlangıç tarihinden, hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanmasına ilişkin kararların alındığı (onay tarihi) tarihe kadar yeni hak sahipleri gelire girdiği gibi bu sürede hak sahipliği koşulları da kaybedilebilmektedir.

3.8.1. Gelir bağlama işlemleri devam ederken onay tarihinden önce, yeni bir hak sahibinin gelire girmesi ve hak sahiplerinin gelir başlangıç tarihleri ile aylık miktarlarında farklılık olması durumlarında; gelir bağlama kararı onay tarihine göre hak sahiplerinin gelir durumları belirlenecek olup, onay tarihinden önce tüm hak sahiplerinin en son hisse ve gelir durumu göz önüne alınarak yapılan fiili ödemeler tespit edilecek, ardından yeni hak sahibinin gelire giriş tarihi itibariyle ilk peşin sermaye değeri hesaplanacak ve bunların ilk gelire giriş tarihi ile en son hak sahibinin gelire girdiği tarih arasında hesaplanan fiili ödemeler ayrıca bildirilecektir.

Örnek 1: Sigortalının öldüğü tarihte bir eş ve iki çocuk bulunup, hak sahiplerinin gelir başlangıç tarihleri 1/1/2010’dur. Ölüm geliri kararının onay tarihi ise 15/8/2010 tarihidir.

Hak sahibi Hisse Gelir Eş Çocuk Çocuk Gelir bağlama işlemi tamamlanmadan bir çocuk daha gelire girmiştir. Çocuğun gelir başlangıç tarihi 1/5/2010’dur. Yeni bir hak sahibinin gelire girmesi nedeniyle 1/5/2010 tarihi itibariyle hak sahiplerinin hisse ve gelir miktarı;

Hak sahibi Hisse Gelir Eş Çocuk Çocuk Çocuk şeklinde değişmiştir.

Bu durumda, son hak sahibinin gelire girdiği tarih itibariyle son gelirler üzerinden tüm hak sahiplerinin peşin sermaye değeri yeniden hesaplanacak ve önceden gelirde olan hak sahiplerine ödenen son hak sahibinin gelire girdiği tarihe kadarki fiili ödemeler ayrıca bildirilecektir.

1/5/2010 tarihi itibariyle yeni gelir miktarı üzerinden peşin sermaye değeri hesaplanacaktır.

Eş için; 320 x 12 x Peşin Sermaye Tablosu Değeri/100 Her bir çocuk için ayrı ayrı olmak üzere 3 çocuk için; 160 x 12 x Peşin Sermaye Tablosu Değeri /100 Eş ve 3 çocuk için en son gelire giren hak sahibi çocuğun gelire girdiği 1/5/2010 tarihinden geçerli ilk peşin sermaye değeri bildirilecek, daha önce gelirde olan eş ve 2 çocuk için 1/1/2010-1/5/2010 süresi 4 aylık fiili ödeme bildirilecektir.

Fiili ödemeler:

Eş : 400 x 4 = 1600 Çocuk : 200 x 4 = 800 Çocuk : 200 x 4 = 800 Son hak sahibi 1/5/2010 tarihinde gelire giren çocuk için ise bu tarih itibariyle sadece peşin değer hesabı yapılacaktır.

3.8.2 Gelir bağlama işlemleri devam ederken onay tarihinden önce hak sahibinin gelirden çıkması ile gelir miktarlarında farklılık olması halinde; gelir bağlama kararının onay tarihine göre hak sahiplerinin gelir durumları belirlenecek olup, onay tarihinden önce tüm hak sahiplerinin en son hisse ve gelir durumu göz önüne alınarak hak sahibinin gelirden çıkış tarihi itibariyle hesaplanan ilk peşin sermaye değeri ve bunların ilk gelire giriş tarihi ile en son hak sahibinin gelirden çıktığı tarih arasında fiili ödemeler hesaplanarak ayrı ayrı bildirilecektir.

Hak sahibinin gelirden çıkması ile sigortalıdan dolayı gelir alan herhangi bir hak sahibinin kalmaması halinde ise yalnızca gelirden çıkan hak sahibine yapılan ödemeler fiili ödeme olarak bildirilecek, peşin sermaye hesabı yapılmayacaktır.

Örnek 1: Ölüm geliri dosyasında bir eş ve 3 çocuk gelir almakta olup hisseleri ve gelir tutarları aşağıda belirtilmiştir. Gelir başlangıç tarihleri 1/11/2008’dir. Kararın onay tarihi ise 15/6/2009’dur.

Hak sahibi Hisse Gelir Eş Çocuk Çocuk Çocuk Daha önce gelirde olan bir çocuğun 1/1/2009 tarihinde gelirden çıktığı varsayılırsa bu defa gelirden çıkma tarihi itibariyle tüm hak sahipleri için peşin değer hesabı yapılacaktır.

Hak sahibi Hisse Gelir Eş Çocuk Çocuk Ayrıca daha önce gelirde olan eş ve 3 çocuk için ilk gelire girme tarihi ile gelirden çıkan hak sahibinin gelirden çıkma tarihi olan 1/1/2009 tarihleri arasındaki fiili ödeme hesaplanacak, fiili ödemeler ve 1/1/2009 tarihi itibariyle hesaplanan peşin sermaye değerleri bildirilecektir. Bu durumda gelirden çıkan hak sahibi için peşin değer hesabı yapılmayacaktır.

Örnek 2: Hak sahibi çocuk 15/11/2008 tarihinde gelire girmiş olup, kararın onay tarihi 13/7/2009’dur. Hak sahibi kararın onay tarihinden önce mezuniyeti nedeniyle 15/6/2009 tarihinde gelirden çıkmıştır ve dosyada gelir alan başka hak sahibi durumunda kimse kalmamıştır.

Bu durumda gelirden çıkan hak sahibi için sadece 15/11/2008-15/6/2009 süresi için fiili ödeme bildirilecek peşin sermaye değeri hesabı yapılmayacaktır.

3.8.3 Gelir bağlama işlemleri devam ederken onay tarihinden önce, yeni bir hak sahibinin gelirden çıkması ile başka bir hak sahibinin gelire girmesi, başka bir ifade ile birikmiş dönemi içinde birden fazla durum değişikliğinin olması halinde; son durum değişikliğinin olduğu tarihte gelirde olan hak sahipleri için ilk peşin sermaye değeri ve gelir başlangıç tarihinden durum değişikliğinin olduğu tarihe kadar ödenen miktarlar fiili ödeme olarak bildirilecektir.

Örnek: İş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerinin gelir başlangıç tarihi 1/4/2009 olup, birikmiş ödeme dönemi 1/4/2009-20/1/2016, gelir bağlama kararının onay tarihi ise 21/12/2015’dir.

Birikmiş ödeme dönemi içinde hak sahibi kız çocuğu boşanmasıyla 1/10/2009 tarihinde gelire girmiş, diğer çocuk ise 21/11/2012 tarihinde mezuniyeti ile gelirden çıkmıştır.

Hak sahibi Hisse Gelir Başlangıç tarihi Eş 1/4/2009 1.Çocuk 1/10/2009 2.Çocuk 1/4/2009 Hak sahibi ikinci çocuk 21/11/2012 tarihinde mezuniyeti ile gelirden çıkmıştır.

İlk peşin sermaye değeri en son durum değişikliğinin olduğu 21/11/2012 tarihinden bildirilecek, eşe 1/4/2009-21/11/2012 süresi için fiili ödeme, birinci çocuk için 1/10/2009- 21/11/2012 süresi için fiili ödeme, ikinci çocuk için 1/4/2009-21/11/2012 süresi için fiili ödeme bildirilecek ve ilk peşin sermaye değeri hesabı yapılmayacaktır. Bununla birlikte, gelir almaya devam eden hak sahipleri için son durum değişikliğinin olduğu tarihten itibaren peşin değer hesaplanarak bildirilecektir.

3.9. İKMH sonucunda hak sahiplerine ölüm geliri bağlanan ve gelirin % 100’ünün ödendiği durumlarda onay tarihinden sonra daha önce gelirde olmayan yeni bir hak sahibinin gelire girmesi halinde son hak sahibinin gelire girdiği tarih itibariyle dosyadaki tüm hak sahipleri için yeniden peşin sermaye değeri hesabı yapılacak ve bu tarihe kadarki fiili ödemeler peşin sermaye değerine ilave edilecektir.

Gelir dosyasında daha önce gelirde olan hak sahiplerinin gelirden çıkması veya tekrar gelire girmeleri durumunda hak sahipleri için peşin sermaye değeri tablolarındaki değerler çocukların gelire girme ve çıkma ihtimalleri göz önüne alınarak hesaplandığından peşin sermaye değerleri yeniden hesaplanmayacaktır.

Örnek 1: İş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerinin gelir başlangıç tarihi 1/2/2011, birikmiş ödeme dönemi 1/2/2011-20/8/2015, gelir başlangıç tarihi ise kararın onay tarih olan 15/7/2015’dir. Hak sahibi bir eş ve 2 çocuğun hisse ve gelir tutarları aşağıda belirtilmiştir:

Hak sahibi Hisse Aylık Eş 2/4 450 1. Çocuk 1/4 225 2. Çocuk 1/4 225 Daha önce gelirde olmayan yeni bir çocuğun 1/5/2016 tarihinde gelire girdiği ve kararın onay tarihinin 21/4/2016 olduğu varsayılırsa;

Hak sahibi Hisse Aylık Eş 2/5 360 1. Çocuk 1/5 180 2. Çocuk 1/5 180 3. Çocuk 1/5 180 Bu defa 1/5/2016 tarihi itibariyle tüm hak sahipleri için peşin sermeye değeri hesabı yapılacaktır. Ayrıca daha önce gelirde olan eş ve 2 çocuk için ilk gelire girme tarihleri ile 1/5/2016 tarihleri arasında hesaplanan fiili ödemeler yeni hesaplanan peşin değerlere ilave edilecektir.

Örnek 2: İş kazası sonucunda vefat eden sigortalının hak sahiplerinin gelir başlangıç tarihi 1/5/2009 birikmiş ödeme dönemi ise 1/5/2009-17/7/2011’dir. Hak sahibi bir eş ve 2 çocuğun hisse ve gelir tutarları aşağıda belirtilmiştir:

Hak sahibi Hisse Eş 1.Çocuk 2.Çocuk Birinci çocuğun gelirden çıktığı tarih 25/8/2012’dir. Bu durumda eş ve ikinci çocuk için gelire girdikleri 1/5/2009 tarihinden geçerli ilk peşin sermaye değeri bildirilecek, gelirden çıkan birinci çocuk için ise hem 1/5/2009-25/8/2012 süresi için fiili ödeme hem de 1/5/2009 tarihinden geçerli ilk peşin sermaye değeri bildirilecektir.

İKMH sonucunda hak sahiplerine ölüm geliri bağlanan ve gelirin % 100’ünün ödenmediği durumlarda da yukarıda belirtilen esaslar dikkate alınarak ilk peşin sermaye değeri hesaplanacaktır.

3.10. 65 yaşından büyük sigortalılar için (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemi yapılmak üzere peşin sermaye değeri hesaplanmamaktaydı.

Ancak söz konusu yaş sınırı kaldırılmış olup, 65 yaşın üzerindeki sigortalılar için de (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) rücu işlemi yapılmak üzere peşin sermaye değeri hesaplanacaktır.

3.11. Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 118 inci maddesine göre, rücu davalarının açılabilmesi için onay tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresi olduğu göz önüne alındığında, iş kazasının olduğu ya da meslek hastalığının tespit edildiği tarihte gelir bağlanan kimsenin olmaması, ancak sonradan gelire giren sigortalı ya da hak sahiplerinin olması durumunda Kurumun zarara uğramasının önüne geçilebilmesi için peşin sermaye değer hesaplanarak durum (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) mali hizmetler sosyal güvenlik merkezine intikal ettirilecektir.

Örnek 1: İş kazası sonucu ölen sigortalının gelire hak kazanılan tarihte gelir almakta olan hak sahibinin olmaması, ancak sonradan hak sahiplerinin durumlarında meydana gelen değişikliklerden dolayı bir hak sahibinin gelire girmesi halinde, peşin değer hesabı yapılarak (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) mali hizmetler sosyal güvenlik merkezine bildirilecektir.

Örnek 2: İş kazası geçiren sigortalıya iş kazası olduğu tarihte % 8 oranında SİD belirlenmiş bu oranın % 10’un altında olması nedeniyle gelir bağlanamamıştır. Ancak daha sonra sigortalının itirazı ile dosyası Yüksek Sağlık Kurulunda incelenmiş ve sigortalının sürekli iş göremezlik derecesinin % 15 olarak tespit edilmesi üzerine sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanmıştır. Bu durumda sigortalı için peşin değer hesaplanmamış ise de yeni SİD oranına istinaden bağlanan gelire ait peşin değer hesabı yapılarak (Değişik, 31/05/2021 tarihli ve 2021/19 sayılı Genelge) mali hizmetler sosyal güvenlik merkezine bildirilecektir.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026