2018/38 sayılı Genelge Başlık 2Malullük Sevklerinde Aranacak Şartlar ve Masrafların Karşılanması

2.1. Kanunun 25 inci maddesine göre sigortalıların veya işverenlerin malullük durumunun tespiti için Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk istemesi halinde, en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla sigortalıların sevkleri yapılmakla birlikte, bunlardan prim borcu olanların maluliyet tespitine ilişkin masrafları kendilerince karşılanmaktaydı.

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 50 nci maddesinin ikinci fıkrasına 5/12/2017 eklenen cümle ile; Kanunun 4/1-(a), 4/1-(b) ve 4/1-(c) bentleri kapsamındaki sigortalılardan, prim ve prime ilişkin her türlü borcu bulunanlardan, primi ödenmiş gün sayısı en az 1800 olanların sevk işlemleri yapılacak ve buna ilişkin masraflar Kurumca karşılanacaktır.

Sigortalıların mevcut raporlarının olması durumunda en az 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması şartıyla dosyaları ilgili Kurum sağlık kuruluna gönderilecektir.

1800 prim gün sayısı şartını yerine getirmeyen sigortalıların;

- 1800 prim gün koşulunun hizmet borçlanması ile tamamlanması halinde, borçlanma talepleri alınacak ancak, borçlanma bedellerinin, - Primi ödenmiş gün sayısı 1800 den az olanların prim borçlarının, ödenmesi beklenmeden sevk işlemleri yapılacak olup, sevk işlemlerine ilişkin her türlü masrafları kendilerince ödenecektir.

Ancak, bu sigortalıların malul sayılmaları ve aylık bağlama işlemi yapılmadan önce borçlanma tutarları ile prim borçlarını ödemeleri koşuluyla, yaptıkları masraf tutarları sigortalının talep etmesi ve belgelemesi halinde, Kurumun belirlediği miktarla sınırlı olmak üzere taraflarına ödenecektir.

3201 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin son fıkrasına eklenen cümle ile sosyal güvenlik sözleşmelerinde özel hüküm bulunan ülkelerdeki sigortalılık sürelerini borçlananların bu ülkedeki başlangıç tarihleri ülkemizde de başlangıç alınmaya başlanılmasına rağmen aynı maddenin üçüncü fıkrasına istinaden işe giriş tarihleri özel hüküm bulunmayan ülkeler ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkeler için borç ödeme tarihinden geriye gidilerek tespit edilmeye devam edilmektedir. Sözleşmelerde özel hüküm bulunan ülkelerde borç ödemeden, diğerlerinde ise borç ödeme yapıldıktan sonra maluliyet sevklerinin gerçekleştirilmesi uygulamada hatalı işlemlere sebep olacağından ayırım gözetmeden yurtdışı borçlanmalarında malullük aylığı bağlanmasına yeterli gün sayısına karşılık gelen borçlanma tutarı ödenmeden sevk işlemi yapılmayacaktır. Borçlanma tutarı ödendikten sonra yapılacak sevk işleminde masraflar Kurumca karşılanacaktır.

Sözleşmelerde özel hüküm bulunan ülkelerde borç ödemeden, diğerlerinde ise borç ödeme yapıldıktan sonra maluliyet sevklerinin gerçekleştirilmesi uygulamada hatalı işlemlere sebep olacağından ayırım gözetmeden yurtdışı borçlanmalarında borç ödenmeden sevk işleminin yapılmaması gerekmektedir.

2.2. Kurumun ilgili sağlık kurulunca sigortalıların Kanunun 25 inci maddesine göre malul olup olmadığına karar verilirken, sigortalının ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul olup olmadığı da tespit edilmektedir.

Kanunun yürürlük tarihinden sonra malullük sigortasından tahsis talebinde bulunan 4/1-(b) sigortalılarından ilk defa sigortalı olduğu tarihte bu Kanuna göre malul olduğu tespit edilenlere, Kanunun 28 inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince yaşlılık sigortasından aylık bağlanabilmesi için en az 15 yıldan beri sigortalı olunması ve 3960 prim ödeme gün sayısının bulunması gerekmekte olup, söz konusu sigortalılardan ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul olması nedeniyle malullük aylığı bağlanamayan sigortalıların malullük durumuna ilişkin kararların sosyal güvenlik merkezlerine intikali halinde, Kurum sağlık kurulundan yeni bir değerlendirme istenmeksizin sigortalının 15 yıl sigortalılık süresi ve 3960 prim gün sayısının kontrolü yapılmak ve sigortalı bilgilendirilmek kaydıyla yaşlılık aylığı bağlanacaktır.

2.3. Sigortalıların maluliyet durumlarının tespiti sigortalıların son sigortalılık haline göre ilgili Kurum sağlık kurulunca yapılmaktadır.

Kanunun yürürlük tarihinden önce 4/1-(a) kapsamında sigortalı olanların ilk defa çalışmaya başladıkları tarihteki maluliyet durumlarının tespitinin Kanunun geçici 10 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince 506 sayılı Kanunun mülga 53 üncü maddesi hükmüne göre yapılması gerekmektedir.

En son 4/1-(b) kapsamında iken maluliyet durumu değerlendirilen ve ilk defa çalışmaya başladığı tarihte Kanuna göre malul olduğu tespit edildiği için malullük aylığı bağlanamayan sigortalıların, mülga 2829 sayılı Kanun hükümlerine göre yaşlılık aylığı bağlanacak sigortalılık halinin 4/1-(a) olması durumunda, Kanunun geçici 10 uncu maddesinin birinci fıkrası gereğince ilk defa sigortalı olduğu tarihteki malullük durumlarının tespitinin 506 sayılı Kanunun mülga 53 üncü maddesine göre yapılması için ilgili Kurum sağlık kuruluna gerekli belgeler gönderilecektir.

Örnek: Sigortalı en son 4/1-(b) kapsamında iken malullük sigortası yönünden tahsis talebinde bulunmuş ve ilgili Kurum sağlık kurulu tarafından Kanunun 25 inci maddesine göre yapılan incelemede, ilk defa çalışmaya başladığı tarihte malul olması nedeniyle malullük yönünden talebi reddedilmiştir. Bu defa, yaşlılık sigortası yönünden durumunun incelenmesini talep eden sigortalının mülga 2829 sayılı Kanuna göre yapılan değerlendirmede aylık bağlanacak sigortalılık hali 4/1-(a) olarak belirlenmiştir. Her ne kadar sigortalının ilk defa sigortalı olduğu tarihte Kanuna göre malul olduğu tespit edilmiş ise de Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olması nedeniyle Kanunun geçici 10 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, sigortalının ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul olup olmadığının tespitinin 506 sayılı Kanunun mülga 53 üncü maddesine göre yapılması gerektiğinden, belgeleri tekrar ilgili Kurum sağlık kuruluna gönderilecektir.

2.4. Kanunun geçici 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına göre, 4/1-(a) kapsamında olup Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olanlardan, Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında Kanunun 28 inci maddesinin beşinci fıkrası uygulanmayacaktır.

2.5. (Değişik, 20/10/2021 tarihli ve 2021/35 sayılı Genelge) Sigortalıların Kanunun 28 inci maddesinin beşinci fıkrasına göre (çalışma gücü kaybı % 40-% 59 arasında olanlar)

Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk işlemi yapılırken en az 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 prim gün sayısının olması şartı aranacak, yine bu gün sayısının hizmet borçlanması yapılması suretiyle tamamlanması veya primi ödenmiş gün sayısının 4320 günden az olması halinde sevk işlemi yapılacak, ancak sevke ilişkin tüm masraflar sigortalılar tarafından karşılanacaktır. (Ek, 20/10/2021 tarihli ve 2021/35 sayılı Genelge) 4/1-(a) sigortalıları için 4320 prim gün sayısı Kanunun geçici 6 nci maddesinin yedinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen kademeli süreçteki esas alınan gün sayısı olarak uygulanacaktır.

(20/10/2021 tarihli ve 2021/35 sayılı Genelge ile mülga)

2.6. Sigortalılığı sona erenler ile kontrol muayenesi için gelir veya aylığı kesilen sigortalı ve hak sahiplerinin sevk işleminin yapıldığı tarihte genel sağlık sigortası kapsamında olmaması veya genel sağlık sigortalısı olmakla birlikte prim borcunun bulunması nedeniyle provizyonlarının kapalı olması bunların sevk işlemlerinin yapılmasına engel teşkil etmeyecektir.

2.7. Çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kaybı oranlarının tespitinde tedaviye yönelik hiçbir masraf Kurumca karşılanmayacak, maluliyet durumlarının tespitinde yukarıdaki 2.1 inci ve 2.5 nci maddelerde belirtilen istisnalar dışında masraflar Kurumca karşılanacaktır.

2.8. 2.1 inci ve 2.5 nci maddeler dışında kalan sevk işlemlerinde (sürekli iş göremezlik, erken yaşlanma halleri, ölen sigortalıların hak sahibi malul çocukları ve kontrol muayeneleri gibi) herhangi bir prim gün sayısı kontrolü yapılmayacağı gibi sevk işlemlerine ilişkin tüm masraflar da Kurumca karşılanacaktır.

2.9. Sevk yazılarında masrafların Kurum veya sigortalılar tarafından karşılanıp karşılanmayacağı hususu mutlaka belirtilecektir.

2.10. Gerek mülga 2829 sayılı Kanunun 8 inci maddesinde gerekse Kanunun 53 üncü maddesinde malullük sigortası uygulamasında son sigortalılık halinin dikkate alınacağı öngörüldüğünden, sosyal güvenlik il müdürlükleri/sosyal güvenlik merkezlerince birden fazla sigortalılık haline tabi çalışması bulunan sigortalılar için; gerek malullük sigortasından sevk işlemleri yapılırken, gerekse sevk işlemi sonucu Kurum sağlık kurulunca gerekli değerlendirmelerin yapılabilmesi için dosya oluşturulurken, sigortalıların tüm statülerde geçen hizmet bilgileri dosyada olacak şekilde gönderilecek, her bir statüde geçen çalışmalar için ayrı ayrı sevk yapılmayacaktır.

2.11. 4/1-(a) ve 4/1-(b) sigortalılarından geçirdiği iş kazası veya tutulduğu meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını kaybettiği Kurum sağlık kurullarınca tespit edilenlere malullük aylığı bağlanması için yeni bir sağlık kurulu raporu istenmeyecektir. Ancak, bunlardan malullük aylığının başlayacağı tarihten önce kontrol muayenesi sonucu iş göremezlik derecesi % 60’ın altına düşenlere malullük aylığı bağlanmayacaktır.

Kaynak: 2018/38 sayılı Emeklilik İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 13.10.2026