2024/12 sayılı Genelge Başlık 17.6Teminat

(Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) 6183 sayılı Kanunun 48 inci maddesinin

ikinci fıkrasında "Şu kadar ki, amme borçlusunun alacaklı tahsil daireleri itibarıyla tecil edilen

borçlarının toplamı bir milyon (on milyon) Türk Lirasını (bu tutar dahil) aşmadığı takdirde teminat şartı

aranılmaz. Bu tutarın üzerindeki amme alacaklarının tecilinde, gösterilmesi zorunlu teminat tutarı bir

milyon (on milyon) Türk Lirasını aşan kısmın yarısıdır. Cumhurbaşkanı; bu tutarı on katına kadar

artırmaya, yarısına kadar indirmeye, yeniden kanuni tutarına getirmeye ve alacaklı amme idareleri

itibarıyla bu hadler arasında farklı tutar belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Bu hükümde

belirtilen tutar, teminatsız tecil tutarı olup tecil işleminde teminat gösterilmesine gerek olmayan borç

tutarını göstermektedir. Bu tutarı aşmayan borçların tecilinde teminat aranılmaz.

Teminatsız tecil tutarı, işyeri ve borç türüne bakılmaksızın borçlunun alacaklı Kurum ünitesine

olan borç toplamı esas alınarak belirlenir.

Teminatsız tecil tutarını aşan borçların tecilinde bu tutarı aşan kısmın yarısı kadar teminat

gösterilmesi zorunludur.

Teminatsız tecil tutarı, tecil edilen borçların toplamı esas alınarak uygulanacağından, tecil edilen

ve tecil şartlarına uygun olarak ödeme yapılan borçlar için bu tutar dikkate alınmış ise yeni tecil

taleplerinde daha önce tecil edilmiş borç tutarı ile talepte bulunulan borç tutarının toplamı dikkate alınır.

Borcun tecilinden önce haczedilmiş mallar, tecil edilen borçlar için değerleri tutarınca teminat

yerine geçer, bu durumda borcun teminatsız tecil tutarını aşıp aşmadığına bakılmaz.

Borcun tecilinden önce haczedilmiş malların değeri, tecil edilen borç tutarından ve gösterilmesi

gereken zorunlu teminat tutarından az ise haczedilen malların değeri ile zorunlu teminat tutarı arasındaki

fark kadar teminat gösterilmesi istenilir. Bu durumda zorunlu teminat tutarı belirlenirken teminatsız tecil

tutarı dikkate alınır.

Örnek-1: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) Eskişehir Sosyal Güvenlik İl

Müdürlüğünde işlem gören A Limited Şirketinin ünitede tescilli iki işyerinden dolayı gecikme cezası ve

zammı dâhil birinci işyerinden Kurum ünitesine olan 5.000.000 TL sigorta primi, ikinci işyerinden dolayı

4.000.000 TL işsizlik sigortası primi olmak üzere toplam 9.000.000 TL tutarındaki borcunun 12 ay süre

ile tecili için başvuruda bulunması durumunda, işyeri ve borç türüne bakılmaksızın borç toplamı

10.000.000 TL'yi aşmadığından herhangi bir teminat istenilmeksizin Kurum alacağı tecil edilebilecektir.

Örnek-2: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) B Limited Şirketinin Eskişehir

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin borcu 8.000.000 TL, Bursa Sosyal Güvenlik İl

Müdürlüğünde tescilli işyerlerinin borcu 7.000.000 TL, Bilecik Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünde tescilli

işyerlerinin borcu 5.000.000 TL olmak üzere, Kuruma toplam 20.000.000 TL borcu olmakla birlikte, her

bir il müdürlüğüne olan borçların toplamı ayrı ayrı 10.000.000 TL'yi aşmadığı için ilgili il müdürlükleri

tarafından herhangi bir teminat aranmaksızın tecil işlemi yapılabilecektir.

Örnek-3: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) C Anonim Şirketinin, İstanbul

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne bağlı Bağcılar Sosyal Güvenlik Merkezinde (SGM) tescilli işyerlerinin

borcu 9.800.000 TL, Fatih SGM'de tescilli işyerlerinin borcu 9.000.000 TL, Pendik SGM'de tescilli

işyerlerinin borcu 80.000.000 TL olmak üzere, anılan il müdürlüğüne toplam 98.800.000 TL borcu

olmakla birlikte, Bağcılar SGM ve Fatih SGM'ye olan borçların ünite bazında her biri 10.000.000 TL'yi

aşmadığı için anılan SGM'ler tarafından herhangi bir teminat aranmaksızın tecil işlemi yapılabilecektir.

Ancak Pendik SGM'ye 80.000.000 TL borcu bulunması nedeniyle teminatsız tecil tutarı olan 10.000.000

TL'yi aşan kısmı için (80.000.000- 10.000.000) / 2 = 35.000.000 TL tutarında teminat alınacaktır.

Örnek-4: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) D Limited Şirketinin Denizli

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan toplam 120.000.000 TL tutarındaki borcu, 55.000.000 TL

değerinde teminat alınarak 60 ay süre ile tecil edilmiş iken daha sonraki bir tarihte tahakkuk eden

1.000.000 TL tutarındaki idari para cezası borcunun ayrıca tecil edilebilmesi için toplam borcun

10.000.000 TL'yi aşan kısmının yarısı kadar (121.000.000-10.000.000) / 2 = 55.500.000 TL teminat

gösterilmesi gerekmektedir. (55.000.000 TL'lik teminat daha önce alındığından 500.000 TL ek teminat

istenilecektir.)

Örnek-5: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) E Limited Şirketinin Artvin

Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne olan gecikme cezası ve zammı dâhil toplam 10.000.000 TL tutarındaki

sigorta primi borcu, teminat alınmaksızın 10 ay süre ile tecil edilmiştir. Borçlunun 8.000.000 TL

tutarındaki cari ay sigorta primlerinin de tecile dâhil edilmesini talep etmesi hâlinde bu defa toplam

borcun 10.000.000 TL'yi aşan kısmının yarısı kadar (18.000.000-10.000.000) / 2 = 4.000.000 TL teminat

göstermesi gerekmektedir.

17.6.1. (Değişik: 30/01/2026 tarihli ve 2026/7 sayılı Genelge) Taşınır ve taşınmaz malların

teminat olarak alınması ve değer tespitlerinin yapılması

Tecil işleminde borçlulardan teminat olarak öncelikle 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde

sayılan kıymetlerden paraya çevrilmesi kolay olan nakit niteliğindeki kıymetler, banka teminat mektubu,

kefalet senedi, hazine bonosu ve devlet tahvili gibi teminatların alınmasına gayret gösterilecektir.

Ancak, borçlular tarafından bu nitelikteki kıymetlerin teminat olarak gösterilmesi çoğu zaman

mümkün olmadığından, 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde öngörüldüğü şekilde Kurum

tarafından haczedilmek suretiyle teminat olarak alınması mümkün olan menkul ve gayrimenkul malların

teminat olarak gösterilmesi hâlinde, bu nitelikteki malların durumu, olayına münhasır olarak farklılık

gösterebileceğinden, değer tespitine ilişkin raporlar da dikkate alınarak öncelikle satış kabiliyeti yüksek

olan, Kurum tarafından muhafazası kolay, zaman içinde değer yitirmeyen ve Kurum alacağının tahsilini

kolay kılan nitelikteki menkul ve gayrimenkul malların teminat olarak alınmasına dikkat edilecektir.

Kurum alacaklarına karşılık öncelikle, üzerinde başka idareler ile gerçek veya tüzel kişilerin

haciz, ipotek, rehin gibi kısıtlayıcı takyidatı bulunmayan ve satış kabiliyeti olan mallar teminat olarak

alınır.

Borçlular tarafından nakit niteliğinde teminatın veya üzerinde ipotek, rehin, haciz ve diğer

kısıtlayıcı nitelikte takyidat bulunmayan menkul veya gayrimenkul malın bulunmadığının bildirilmesi ve

tecil talep tarihine kadar yapılan icra takip işlemleri ile mal varlığı araştırması neticesinde üzerinde

takyidat bulunmayan menkul veya gayrimenkul mal bulunmadığının anlaşılması durumunda, teminat

olarak gösterilen mahcuz mal üzerinde Kurum haczinden önce tesis edilen takyidatın güncel değerleri ile

tecil talep edilen borç için gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarı toplamının söz konusu mahcuz

malın yukarıda belirtildiği şekilde tespit edilmiş değerini aşmaması hâlinde mahcuz mal teminat olarak

kabul edilebilir.

Örnek: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) N Anonim Şirketi tarafından

Muğla Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne gecikme cezası ve zammı dâhil toplam 200.000.000 TL

tutarındaki sigorta primi borcu için tecil talebinde bulunulmuş, yapılan araştırma sonucunda tapu

kayıtları üzerine haciz uygulanan fabrika niteliğindeki gayrimenkul dışında başka malının bulunmadığı

anlaşılmış ve bu gayrimenkulün değerinin de bilirkişi raporu ile 600.000.000 TL olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu gayrimenkul üzerinde Kurum haczinden önce tesis edilmiş ipotek ve hacizlerin güncel

değerleri toplamının 500.000.000 TL olduğu varsayılır ise takyidatın değeri ile tecil talep edilen borç

için gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarının (190.000.000 / 2 = 95.000.000 TL) toplamı olan

595.000.000 TL, gayrimenkulün değerinden az olduğu için bu gayrimenkulün teminat olarak alınması

mümkündür.

Diğer taraftan, üzerinde ipotek, rehin ve haciz gibi takyidat bulunan menkul ve gayrimenkul malın

yanı sıra üzerinde takyidat bulunmayan malların da teminat olarak gösterilmesi durumunda, öncelikle

takyidatsız malların teminat olarak alınması gerektiğinden, takyidatlı malın değerinin Kurum alacağını

karşıladığı gerekçesi ile takyidatsız mallar üzerindeki Kurum hacizleri kaldırılmayacaktır.

17.6.1.1. (Ek başlık: 30/01/2026 tarihli ve 2026/7 sayılı Genelge) Taşınır ve taşınmaz

malların değer tespitlerinin yapılması

Gösterilen teminat taşınır ise öncelikle icra memuru tarafından değer tespiti yapılır. Taşınırın

niteliğine göre ilgili servis veya ünite amiri tarafından gerek görülmesi hâlinde bilirkişilere değer

biçtirilir ya da ilgili meslek ve esnaf odalarından görüş alınır veya emsal malların piyasa araştırması

yaptırılır.

Tecil işlemlerinde teminat olarak taşınmaz gösterilmiş ise değer tespitlerinde;

1) Sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde yetkilendirilmiş değerleme uzmanları veya değerleme

şirketleri tarafından düzenlenen raporlar,

2) Ticaret, Sanayi ve Deniz Ticaret Odaları ile Türk Mühendis ve Mimar Odaları veya bunların

bağlı olduğu birlik yönetimlerince bilirkişilik, eksperlik ve hakemlik yapma yetkisi verilenler tarafından

düzenlenen raporlar,

3) Bankalar ve sigorta şirketleri tarafından yaptırılan değer tespit raporları,

4) Mahkemeler veya icra daireleri tarafından yaptırılan değer tespit raporları,

5) Kurum teknik personeli tarafından düzenlenen raporlar

esas alınır.

Yukarıdaki 1'inci, 2'nci ve 3'üncü sırada sayılan raporları düzenleyen kişilerin yetki veya ruhsat

belgelerinin, 4'üncü sırada sayılan raporları düzenleyen kişilerin ise görevlendirme yazılarının rapora

eklenmesi zorunludur.

Söz konusu değerleme raporlarından, tecil başvurusunda bulunulan yıl veya bir önceki takvim yılı

içerisinde düzenlenmiş raporlar kabul edilecektir.

Tecil işleminde Kurum alacağına karşılık teminat olarak gösterilen malların değer tespiti için

düzenlenen bilirkişi raporlarında malın niteliği, satış kabiliyeti, birim değeri, gayrimenkul ise konumu,

kullanım alanı, tapu bilgileri, üzerinde işgal veya tapuya şerh edilmemiş yapıların bulunup bulunmadığı

gibi imar durumunu belirleyici hususlar ile piyasa analizleri, inşaat özellikleri ve diğer faktörlerin yer alıp

almadığına dikkat edilecek, ayrıntılı olarak düzenlenmemiş yalnızca değerini belirtir şekilde düzenlenen

ve bilirkişinin uzmanlık alanına girmeyen raporlara itibar edilmeyecektir.

Bu nedenle, gayrimenkullerin değer tespitine ilişkin bilirkişi raporlarında önerilen hususlarda

tereddüt edilmesi veya şüpheye düşülmesi hâlinde başka bir bilirkişi raporu istenebileceği gibi, Kurum

teknik personeline de değer tespiti yaptırılabilecektir.

17.6.2. Tecil işlemlerinde şahsi kefalet gösterilmesi

Tecil talebinde bulunan borçluların, tecil talep tarihine kadar Kurum tarafından yapılan mal

varlığı araştırması sonucunda haczi kabil bir malı bulunmadığının veya yapılan takip sonucunda

haczolunmuş mallarının Kurum alacağının tamamını karşılar nitelikte olmadığının tespit edilmesi ve bu

borçluların 6183 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinde belirtilen teminatlardan herhangi birini

sağlayamamaları durumunda Genelgenin "4. Şahsî kefalet" başlıklı bölümünde açıklanan hususlar

dikkate alınmak suretiyle şahsi kefalet gösterilerek tecil işlemi yapılabilir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026