2024/12 sayılı Genelge Başlık 17.7Hacizlerin kaldırılması, teminat değişikliği ve teminatın iadesi

17.7.1. Hak ve alacak üzerindeki hacizlerin kaldırılması

Üçüncü kişilere 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine istinaden haciz bildirileri gönderilmesi

ve bu süre içerisinde borçlunun da tecil talep etmesi hâlinde, üçüncü kişiler nezdinde haczedilmiş hak ve

alacakların (kira, maaş, istihkak vb.) mutlaka Kurum hesaplarına aktarılması sağlanacaktır.

Tecile yetkili makamlar tarafından tecil talebinin kabul edilmesini müteakip ilk taksit (peşinat)

tarihi itibarıyla hak ve alacaklar üzerindeki hacizler kaldırılacaktır.

Haczedilen veya üçüncü kişiler tarafından ödenen tutarın ilk taksit (peşinat) tarihinden sonra

Kurum hesaplarına aktarılması hâlinde bu tutar sonraki taksitlere mahsup edilecektir.

17.7.2. Teminat dışındaki hacizlerin kaldırılması

(Değişik: 30/01/2026 tarihli ve 2026/7 sayılı Genelge) Borçlunun malları üzerine haciz tatbik

edildikten sonra yapılan tecil taleplerinde borcun teminatsız tecil tutarını aşıp aşmadığına veya malın

değerinin zorunlu teminat tutarının üzerinde olup olmadığına bakılmayacak, haczedilmiş mallar değeri

tutarınca teminat olarak kabul edilecektir.

Tecil işlemi kesinleştikten sonra, tecil talep edilen toplam borca (borç aslı ile gecikme cezası ve

zammı toplamı) yetecek kadar teminat tutulmak kaydıyla tecile yetkili makamlarca, kendilerine tanınan

yetkilerle sınırlı olmak üzere borçlunun talebi hâlinde bu teminatın haricindeki fazlaya ilişkin hacizler

kaldırılır.

Tecil talebiyle birlikte borçlu tarafından mahcuz mallar haricinde tecile konu borcu karşılayacak

yeni bir teminat gösterilmesi hâlinde de tecile yetkili makamlarca, kendilerine tanınan yetkilerle sınırlı

olmak kaydıyla bu teminatın haricindeki hacizler kaldırılır.

Örnek-1: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) A Limited Şirketinin Kurum

ünitesine olan gecikme cezası ve zammı dâhil 50.000.000 TL tutarındaki borçları için şirkete ait

27.500.000 TL değerinde araç ile 40.000.000 TL değerinde gayrimenkul üzerine haciz uygulanmıştır.

Şirketin tecil talep etmesi hâlinde, zorunlu teminat tutarını karşıladığı gerekçesiyle araç veya

gayrimenkul üzerindeki hacizlerden birinin tutularak diğerinin üzerindeki haczin kaldırılması talebi

kabul edilmeyecek, araç ve gayrimenkul değerleri tutarınca teminat yerine geçecektir.

Örnek-2: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) B Limited Şirketinin Kurum

ünitesine olan gecikme cezası ve zammı dâhil 10.000.000 TL tutarındaki borçları için şirkete ait

24.000.000 TL değerinde araç üzerine haciz uygulanmıştır. Şirketin talebine istinaden söz konusu borç

tecil edilmekle birlikte şirket tarafından 10.000.000 TL'yi aşmayan borçlar için teminat gerekmediği ileri

sürülerek araç üzerindeki haczin kaldırılması talebi kabul edilmeyecektir.

17.7.3. Ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatın iadesi ve teminat değişikliği

Tecil edilen Kurum alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını

karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat

iade edilir.

Kurum

alacaklarının

tecili sırasında gösterilmesi

gereken

zorunlu teminat tutarının

belirlenmesinde tecil faiz tutarları dikkate alınmamakla birlikte, hacizlerin kaldırılmasında ve

teminatların iadesinde ödenmesi gereken tecil faizinin de dikkate alınması gerekmektedir.

Ancak mahcuz malların değerinin, tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat tutarından fazla

olması hâlinde, tatbik edilen hacizler, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan

tecilli borç tutarı (kalan taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) mahcuz mal

değerinin altına inmediği müddetçe kaldırılmaz. Tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler

neticesinde kalan tecilli borç tutarı, hacizli malın değerinin altına inmesi durumunda, mahcuz malın

bölünebilir nitelikte olması şartıyla yapılan ödemeler nispetinde haciz kaldırılır.

Tecilli borca karşılık alınan teminat ise tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde

kalan tecilli borç tutarının (kalan taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil)

zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, teminatın bölünebilir nitelikte olması hâlinde yapılan

ödemeler nispetinde iade edilir.

Tecil devam ederken ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması veya teminatın iadesinin talep

edildiği hallerde, talep tarihine kadar olan taksit tutarlarının ve cari ay borçlarının ödenmiş ve daha önce

alınmış olan teminatın bölünebilir nitelikte olması şartıyla kalan tecilli borçtan (kalan taksitlere ilişkin

ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) fazlaya ilişkin haciz kaldırılır veya teminat iade edilir.

Örnek-1: A Limited Şirketinin Kurum ünitesine olan 3.000.000 TL tutarındaki borcuna istinaden

750.000 TL değerinde araç ile 2.600.000 TL değerinde gayrimenkul üzerine haciz uygulanmıştır. Şirketin

borcu tecil edildikten sonra, düzenli taksit ödemeleri neticesinde kalan borç tutarının tecil faizi dâhil

2.400.000 TL olduğu varsayıldığında, 2.600.000 TL tutarındaki gayrimenkulün değeri, kalan 2.400.000

TL tutarındaki borcu karşıladığından talep edilmesi hâlinde araç üzerindeki haciz kaldırılabilecektir.

Örnek-2: (Değişik: 19/06/2026 tarihli ve 2026/15 sayılı Genelge) K Anonim Şirketinin gecikme

cezası ve zammı dâhil 60.000.000 TL tutarındaki sigorta primi borcundan dolayı Eskişehir Sosyal

Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından her biri 10.000.000 TL değerindeki 5 araç (toplam 50.000.000 TL)

üzerine haciz tatbik edilmiştir. Borçlu şirket, tecil talep etmiş ve söz konusu borçlar 72 eşit taksitle

ödenmek üzere tecil edilmiştir. Haczedilen araçların toplam değeri, tecil edilen borç tutarından az,

ancak zorunlu teminat tutarından (60.000.000-10.000.000) / 2 = 25.000.000 TL'den fazladır. Borçlu

şirket tarafından, 56 taksit ödendikten sonra kalan borç tutarının tecil faizi dâhil 39.000.000 TL olduğu

varsayıldığında, 4 aracın toplam değeri, kalan 39.000.000 TL tutarındaki borcu karşıladığından, talep

edilmesi hâlinde sadece bir araç üzerindeki haciz kaldırılabilecektir.

Tecil talebi kabul edildikten sonra borçlunun gösterdiği teminatlarda değişiklik talep edilmesi

hâlinde, değişiklik talep edilen tarihe kadar olan taksitler ile cari ay primlerinin ödenmiş olması kaydıyla,

borçlunun verdiği teminatın tamamı veya bölünebilir nitelikte olması kaydıyla bir kısmı, en az aynı

değerde olmak üzere benzer nitelikte veya paraya çevrilmesi daha kolay başka teminatlarla değiştirilebilir.

Buna göre, haczi kaldırılması istenilen malın değeri, kalan tecilli borç (kalan taksitlere ilişkin

ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) tutarından düşük ise yeni teminatın değeri en az haczi

kaldırılması istenilen malın değeri kadar; ancak haczi kaldırılması istenilen malın değeri, kalan tecilli

borç tutarından yüksek ise yeni teminatın değeri en az kalan tecilli borç tutarı kadar olması

gerekmektedir.

Borçlunun tecil talebi üzerine yapılan ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatların

iadesi ile teminat değişikliğine ilişkin talepleri, tecil komisyonu tarafından değerlendirilecektir.

Diğer taraftan, Kuruma olan borç tutarı teminat aranmayacak tutarın altında olan borçluların

malları üzerine haciz tatbik edildikten sonra yapılan tecil işlemlerinde, mahcuz mallar değeri tutarınca

teminat olarak alınacağından söz konusu mahcuz malların teminat olarak alınmasında ve daha sonra

yapılacak teminat değişikliği işlemlerinde, teminat olarak alınan gayrimenkullerin değer tespitlerinin

Genelgenin "17.6.1. Taşınır ve taşınmaz malların teminat olarak alınması ve değer tespitlerinin

yapılması" başlıklı bölümünde belirtilen bilirkişi raporları aranmaksızın emlak vergisine esas rayiç

bedelin veya tapudaki alım satıma esas olan değerinin ilgili belediye veya tapu sicil kayıtları ile

belgelendirilmesi hâlinde, bu belgelere istinaden de işlem yapılabilecektir. Gerek görülmesi hâlinde ise

ünite tarafından bu şekilde teminat olarak alınan gayrimenkullerin yerinde görülmek suretiyle fiziki

durumlarının tespiti yapılacaktır.

Ancak tecil işlemi yapılmaksızın fazlaya ilişkin haciz kaldırma taleplerinin ünite satış

komisyonları tarafından değerlendirilmesi sırasında, borç tutarına bakılmaksızın, gayrimenkullerin değer

tespitlerinde Genelgenin "17.6.1. Taşınır ve taşınmaz malların teminat olarak alınması ve değer

tespitlerinin yapılması" başlıklı bölümünde belirtilen bilirkişi raporlarının esas alınması gerekmektedir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026