İçeriğe atla
İkinci Bölüm — Mahsup ve tecil

2024/12 sayılı Genelge Başlık 18.8Hacizlerin kaldırılması, teminat değişikliği ve teminatın iadesi

18.8.1. Hak ve alacak üzerindeki hacizlerin kaldırılması

Üçüncü kişilere 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine istinaden haciz bildirileri gönderilmesi

ve bu süre içerisinde borçlunun da Kanunun 48/A maddesi kapsamında tecil için talepte bulunması

hâlinde, Genelgenin "17.7.1. Hak ve alacak üzerindeki hacizlerin kaldırılması" başlıklı bölümünde

belirtilen açıklamalara göre işlem yapılacaktır.

18.8.2. Teminat dışındaki hacizlerin kaldırılması

Borçlunun malları üzerine haciz tatbik edildikten sonra borcun tecil edilmesi hâlinde, borçlunun

daha önce haczedilmiş malları tecil edilen borçları için değerleri tutarınca teminat yerine geçecektir.

Tecil işlemi kesinleştikten sonra, tecil edilen toplam borca (ödeme planında belirtilen borç aslı ve

Yİ-ÜFE toplamı) yetecek kadar teminat tutulmak kaydıyla tecile yetkili makamlarca, kendilerine tanınan

yetkilerle sınırlı olmak üzere borçlunun talebi hâlinde bu teminatın haricindeki fazlaya ilişkin hacizler

kaldırılır.

Tecil talebiyle birlikte borçlu tarafından mahcuz mallar haricinde tecil edilen borcu karşılayacak

yeni bir teminat gösterilmesi hâlinde de tecile yetkili makamlarca, kendilerine tanınan yetkilerle sınırlı

olmak kaydıyla bu teminatın haricindeki hacizler kaldırılır.

18.8.3. Ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatın iadesi ve teminat değişikliği

Borçlunun malları üzerine haciz tatbik edildikten sonra söz konusu borcun tecil edilmesi hâlinde,

borçlunun daha önce haczedilmiş malları, tecil edilen borçları için değerleri tutarınca teminat yerine

geçer.

Tecil edilen Kurum alacakları ile ilgili olarak daha önce tatbik edilen ve borcun tamamını

karşılayacak değerde olan hacizler, yapılan ödemeler nispetinde kaldırılır ve buna isabet eden teminat

iade edilir.

Kurum alacaklarının tecil edilmesi sırasında gösterilmesi gereken zorunlu teminat tutarının

belirlenmesinde hesaplanacak tecil faiz tutarları dikkate alınmamakla birlikte hacizlerin kaldırılmasında

ve teminatların iadesinde, ödenmesi gereken tecil faizinin de dikkate alınması gerekmektedir.

Tecil işleminden önce haczedilmiş malların değeri tecil edilen borç tutarından az, zorunlu teminat

tutarından fazla ise tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler sonucunda kalan borç tutarı (kalan

taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) hacizli mal değerinin altına inmediği

sürece Kurum hacizleri kaldırılmaz. Tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler neticesinde kalan

borç tutarının hacizli malın değerinin altına inmesi durumunda, mahcuz malın bölünebilir nitelikte olması

şartıyla yapılan ödemeler nispetinde haciz kaldırılır.

Tecilli borca karşılık teminat alınması halinde, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler

neticesinde kalan borç tutarının (kalan taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil)

zorunlu teminat tutarının altına inmesi durumunda, bölünebilir nitelikte olması şartıyla yapılan ödemeler

nispetinde teminat iade edilir.

Tecil işleminden önce uygulanan ve tecil edilen alacağın tamamını karşılayacak değerde olan

mallar ile alınmış olan teminatlar üzerindeki hacizlerden bir kısmının borçlu tarafından daha sonraki bir

tarihte kaldırılmasının veya iadesinin istenmesi durumunda, talep tarihine kadar olan taksit tutarlarının ve

cari ay primlerinin ödenmiş ve daha önce alınmış olan teminatın bölünebilir nitelikte olması durumunda

kalan borç tutarından (kalan taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) fazlaya

ilişkin hacizler kaldırılır veya teminatlar iade edilir.

Tecil edilen borç tutarı, teminat aranmayacak tutarın altında olsa dahi tecil işleminden önce

borçlunun malları üzerine haciz tatbik edilmiş ise mahcuz malın bölünebilir nitelikte olması ve kalan

borcu (kalan taksitlere ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) karşılayacak tutarda

teminatın bulunması şartıyla yapılan ödemeler nispetinde söz konusu hacizler kaldırılır.

6183 sayılı Kanun uyarınca herhangi bir haciz uygulaması olmadan tecil edilen borçlar için alınan

teminatlar, tecil şartlarına uygun olarak yapılan ödemeler sonucunda kalan borç tutarının (kalan taksitlere

ilişkin ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) zorunlu teminat tutarının altına inmesi

durumunda, bölünebilir nitelikte olması hâlinde yapılan ödemeler nispetinde iade edilir.

Tecil talebi kabul edildikten sonra borçlunun gösterdiği teminatlarda değişiklik talep edilmesi

hâlinde, değişiklik talep edilen tarihe kadar olan taksitler ile cari ay primlerinin ödenmiş olması kaydıyla,

borçlunun verdiği teminatın tamamı veya bölünebilir nitelikte olması kaydıyla bir kısmı, en az aynı

değerde olmak üzere benzer nitelikte veya paraya çevrilmesi daha kolay başka teminatlarla değiştirilebilir.

Buna göre, haczi kaldırılması istenilen malın değeri, kalan tecilli borç (kalan taksitlere ilişkin

ödeme planında belirtilen tecil faiz tutarları dâhil) tutarından düşük ise yeni teminatın değeri en az haczi

kaldırılması istenilen malın değeri kadar olmalıdır, ancak haczi kaldırılması istenilen malın değeri, kalan

tecilli borç tutarından yüksek ise yeni teminatın değeri en az kalan tecilli borç tutarı kadar olmalıdır.

Tecil işlemine istinaden ödemeler nispetinde hacizlerin kaldırılması, teminatların iadesi ve

teminat değişikliği talepleri, tecil komisyonu tarafından değerlendirilecektir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 4 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
Tecil işlemi kesinleştikten sonra borçlunun talebi üzerine fazlaya ilişkin hacizler kaldırılırken elde tutulması gereken teminat hangi tutara yetecek kadar olmalıdır?
48/A tecilinde tecil kesinleştikten sonra, tecil edilen toplam borca, yani ödeme planında belirtilen borç aslı ve Yİ-ÜFE toplamına yetecek kadar teminat tutulmak kaydıyla fazlaya ilişkin hacizler kaldırılır. Gecikme cezası ve zammı toplamı 48. madde tecilindeki ölçüdür; zorunlu teminat tutarı ise bu aşamada yeterli değildir (Genelge 2024/12, 18.8.2).
2
48/A tecilinde tecil faizinin teminat işlemlerindeki yeri bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Zorunlu teminat tutarı belirlenirken tecil faizi hesaba katılmaz; ancak hacizlerin kaldırılmasında ve teminatların iadesinde, kalan taksitlere ilişkin ödeme planındaki tecil faizleri de kalan borca dâhil edilir. Diğer seçenekler bu ayrımı tersine çevirir ya da ortadan kaldırır (Genelge 2024/12, 18.8.3).
3
48/A kapsamında tecil edilen borcu için taşınmazı hacizli olan borçlu, bugüne kadarki taksitlerini ve cari ay primlerini eksiksiz ödemiştir. Kalan tecilli borcu, kalan taksitlere ait tecil faizleri dâhil 800.000 TL'dir. Borçlu, 1.200.000 TL değerindeki taşınmaz üzerindeki haczin kaldırılmasını ve yerine başka bir teminat alınmasını istemektedir. Yeni teminatın değeri en az kaç TL olmalıdır?
Teminat değişikliğinde haczi kaldırılacak malın değeri kalan tecilli borçtan yüksekse yeni teminat en az kalan tecilli borç (tecil faizi dâhil) kadar olmalıdır; bu örnekte 800.000 TL. Malın değeri kalan borçtan düşük olsaydı yeni teminat en az malın değeri kadar olacaktı. Zorunlu teminat tutarı teminat değişikliğinde ölçü değildir (Genelge 2024/12, 18.8.3).
Bu konudan daha fazla soru çöz →