2024/12 sayılı Genelge Başlık 19.12Fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizleri

6183 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasında borçlunun, mal bildiriminde gösterilen

veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile

gayrimenkullerinden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince

haczolunacağı,

Aynı maddenin dördüncü fıkrasında, haczolunan gayrimenkul artırmaya çıkarılmadan borçlu

tarafından borcun itfasına yetecek menkul mal veya vadesi gelmiş sağlam alacak gösterilmesi hâlinde

gayrimenkul üzerindeki haciz baki kalmak üzere gösterilen menkul veya alacağın da haczolunacağı,

Aynı maddenin altıncı fıkrasında, tahsil dairesinin alacaklı amme idaresi ile borçlunun

menfaatlerini mümkün olduğu kadar telif etmekle mükellef olduğu,

Kanunun 73 üncü maddesinde, borçlunun alacaklı amme idaresinin muvafakatini almaksızın

hacizli mallarda tasarrufta bulunamayacağı, haczi koyan tahsil dairesinin buna aykırı hareketin cezayı

gerektirdiğini borçluya ihtar edeceği,

Kanunun 90 ıncı maddesinde, gayrimenkullerin satış komisyonlarınca açık artırma ile satılacağı,

Kanunun 91 inci maddesinde ise satışa çıkarılacak gayrimenkullere bilirkişinin mütalaası alınmak

suretiyle satış komisyonu tarafından rayiç değer biçileceği

belirtilmiştir.

Kanunun ilgili maddelerine göre, borçlunun mal bildiriminde gösterilen mallarının haciz

bakımından bir önceliği veya ayrıcalığı bulunmadığı gibi, menkul ve gayrimenkul mallarla alacak ve

haklardan hangilerinin haczedileceği konusunda Kanunda bir hüküm bulunmadığından tahsil dairesi

lüzumlu gördüğü malları haczedebilmekle birlikte, haczin amacının Kurum alacağının tahsilinin

sağlanması olduğu göz önünde bulundurularak yapılacak haciz işlemlerinde, borçlunun borçlarına

yetecek miktarda mallarına haciz uygulanması ile yetinilmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte, uygulamada özellikle gayrimenkul hacizlerinde borçluların hacze konu

olabilecek gayrimenkullerinin değer tespitinin önceden yapılabilmesi mümkün olmadığından, üniteler

tarafından borçlu adına kayıtlı tüm gayrimenkuller üzerine haciz tatbik edilebilmektedir. Dolayısıyla

bazen borçluların Kuruma olan borcuna yetecek miktardan çok fazla mal varlığı üzerine haciz

uygulanabilmektedir. Bu durumda borçlular tarafından, borcundan fazla miktarda mal varlığı üzerine

haciz uygulandığı gerekçesiyle fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması talep edilmektedir. Buna göre;

1) Borçlular tarafından, 6183 sayılı Kanunun 48 inci veya 48/A maddesine göre tecil talebinde

bulunulması hâlinde, tecil işleminin yapılmasını müteakip teminat olarak gösterilen başka bir mal varlığı

üzerine haciz tatbik edilmek yahut Kurum alacağının tahsilini tehlikeye düşürmeyecek ve Kurum

alacağını karşılayacak tutarda mahcuz mal varlığı üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla fazlaya

ilişkin diğer mallar üzerindeki hacizler anılan madde hükümlerine istinaden kaldırılabilecektir.

2) Borçluların, 6183 sayılı Kanunun 48 inci veya 48/A maddesine göre tecil talep etmeksizin

fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizlerinin kaldırılmasını istemeleri hâlinde, Kurum ünitesine olan (icraya

intikal eden ve etmeyen) toplam borç miktarının iki katı tutarında gayrimenkul haczi baki tutularak diğer

gayrimenkulleri

üzerindeki

hacizler,

ünitelerin

gayrimenkul

satış

komisyonları

tarafından

kaldırılabilecektir.

19.12.1. Fazlaya ilişkin hacizlerin kaldırılması taleplerinin değerlendirilmesi

Borçluların fazlaya ilişkin gayrimenkul hacizlerinin kaldırılmasını talep etmeleri hâlinde,

gayrimenkul satış komisyonları tarafından öncelikle Genelgenin "17.6.1. Taşınır ve taşınmaz malların

teminat olarak alınması ve değer tespitlerinin yapılması" başlıklı bölümünde belirtildiği şekilde

gayrimenkullerin değerleri tespit edilecektir.

Gayrimenkul satış komisyonu tarafından verilecek karara esas olması bakımından, borçluların

haczedilmiş gayrimenkullerinin güncel tapu takyidat (ipotek, haciz, tedbir vb. kayıt ve sınırlamalar)

bilgileri dikkate alınacaktır.

Haczedilmiş gayrimenkullerin değerinin güncel borç (icraya intikal eden ve etmeyen tüm borç)

tutarının altında olması veya gayrimenkullerin değeri güncel borç tutarının üzerinde olmakla birlikte

takyidattan dolayı Kurum alacağının tahsilinin güç olacağına veya tehlikeye düşeceğine kanaat

getirilmesi hâlinde, başka bir incelemeye gerek kalmaksızın satış komisyonu tarafından borçluların bu

talepleri reddedilecektir.

Borçlular tarafından haczinin kaldırılması talep edilen gayrimenkullerle bağlı kalmaksızın

öncelikle hacizli gayrimenkuller içerisinden durumu ve konumu, satılma kabiliyeti, hukuki durumu gibi

hususlar göz önünde bulundurularak Kurum alacağının tahsilinin en kolay sağlanabileceği nitelikteki

gayrimenkuller üzerindeki

hacizler baki tutularak diğer

gayrimenkuller üzerindeki hacizler

kaldırılabilecektir.

Haciz işleminin amacı, Kurum alacağının teminat altına alınması ve tahsilinin sağlanması

olduğundan, haciz işlemlerinin sonuçsuz kalmaması için borçlunun fazlaya ilişkin haciz yapıldığı

iddiasına sebebiyet verilmeden Genelgede belirtilen sürelerde satış işlemlerine başlanılması hususu göz

önünde bulundurularak Kurum alacağının tahsilini teminen öncelikle satışı en kolay olan menkul

malların ve gerekirse gayrimenkullerin satış işlemlerine başlanılacak ve satış işlemlerinin neticesinde

Kurum alacağının tahsil edilmesini müteakip borçlunun varsa diğer menkul ve gayrimenkulleri

üzerindeki hacizler kaldırılacaktır.

Borçluların hem menkul hem de gayrimenkul mallarına haciz uygulandığı durumlarda, menkul

mallar üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla fazlaya ilişkin olduğu iddiası ile gayrimenkul mallar

üzerindeki hacizlerin kaldırılması veya gayrimenkul mallar üzerindeki hacizler baki kalmak kaydıyla

fazlaya ilişkin olduğu iddiası ile menkul mallar üzerindeki hacizlerin kaldırılması talepleri kabul

edilmeyecektir.

Ayrıca, borçluların yalnızca menkul malları haczedildiğinde, fazlaya ilişkin haciz yapıldığı iddiası

ile söz konusu hacizlerin kaldırılmasının talep edilmesi hâlinde, bu talepler kabul edilmeyecektir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026