2024/12 sayılı Genelge Başlık 19.6Menkul malların haczi

Menkul malların haczi, icra memuru tarafından yapılır. Fiili haciz uygulamasında, icra memuru

kimliğini gösterir ve borcun ödenmesini ister. Borç ödenmez veya kısmen ödenir ise icra memuru

borçluya haciz kağıdını okur ve haciz yapacağını bildirerek borca yetecek kadar menkul malı haciz

tutanağına kaydetmek suretiyle haczeder.

Haciz tutanağında; haciz kağıdının tarihi ve sayısı, haczin yapıldığı yer, gün ve saat, haciz

sırasında bulunan kimseler, haczedilen malların markası, modeli, tipi, nitelikleri, varsa seri ve sicil

numarası, sayı ve miktarları, tahmin edilen rayiç değeri ile ayırt edici diğer tüm özellikleri belirtilir.

Ayrıca, Kurum alacağına ilişkin icra takip dosya numaraları da haciz tutanağına kaydedilir.

Borçlunun veya üçüncü şahsın istihkak iddiası var ise bu iddia mutlaka haciz tutanağına

kaydedilir. Haciz tutanağının, haczi yapan icra memuru, borçlu veya temsilcisi, yediemin, varsa bilirkişi

ve diğer ilgililer tarafından imzalanması, ayrıca bir örneğinin borçluya bırakılması gerekmektedir.

Haciz gıyapta yapılmışsa kolluk kuvvetlerinden veya haciz mahallinde bulunan komşulardan iki

kişi bulundurulur. Gıyaben yapılan hacizler borçluya ayrıca tebliğ edilir. Borçlu süre isterse haciz yine

yapılır ancak borcu ödemesi için üç gün süre verilebilir.

Kıymetli maden, mücevher, ticari senet, hisse senedi, tahvil gibi icra memurunun kendi imkanları

ile taşıması mümkün olan menkul mallar, kaybolmamalarını ve değiştirilmemelerini sağlayacak önlemler

alınarak mali hizmetler birimine tutanakla teslim edilir.

Haciz, güneş battıktan doğuncaya kadar ve tatil günlerinde yapılmaz. Ancak özellikle tatilde ve

geceleri açık olan yerlerde hasılat haczi yapılabilir. Malın kaçırılma riski varsa haciz gece de yapılabilir.

Haciz işlemi gündüz başlamış ve bitmemiş ise bitinceye kadar (gece de olsa) devam edilir.

19.6.1. Elektronik ortamda araç haczi

Borçlular adına kayıtlı araçların haciz işlemleri, Türkiye Noterler Birliğine ait sistem üzerinden

elektronik ortamda yapılmaktadır.

19.6.2. Şirket hisselerinin haczi

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 133 üncü maddesinde "(2) Sermaye şirketlerinde alacaklılar,

alacaklarını, o ortağa düşen kâr veya tasfiye payından almak yanında, borçlularına ait olan, senede

bağlanmış veya bağlanmamış payların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun

taşınırlara ilişkin hükümleri uyarınca haczedilmesini ve paraya çevrilmesini isteyebilirler. Haciz, istek

üzerine, pay defterine işlenir.",

Aynı Kanunun "Hamiline yazılı pay senetlerinin devri" başlıklı 489 uncu maddesinin birinci

fıkrasında "Hamiline yazılı pay senetlerinin devri, şirket ve üçüncü kişiler hakkında, ancak zilyetliğin

geçirilmesi suretiyle payı devralan tarafından Merkezi Kayıt Kuruluşuna yapılacak bildirimle hüküm

ifade eder. Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirimde bulunulmaması hâlinde, hamiline yazılı pay senedine

sahip olanlar, bu Kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli bildirim yapılıncaya kadar kullanamaz.",

Aynı Kanunun "Nama yazılı payların ve pay senetlerinin devrinde ilke" başlıklı 490 ıncı

maddesinde "(1) Kanunda veya esas sözleşmede aksi öngörülmedikçe, nama yazılı paylar, herhangi bir

sınırlandırmaya bağlı olmaksızın devredilebilirler.

(2) Hukuki işlemle devir, ciro edilmiş nama yazılı pay senedinin zilyetliğinin devralana

geçirilmesiyle yapılabilir.",

Aynı Kanunun "Esas sermaye payının işlemlere konu olması" başlıklı 593 üncü maddesinin ikinci

fıkrasında "Esas sermaye pay senetleri ispat aracı şeklinde veya nama yazılı olarak düzenlenir. Ek ödeme

ve yan edim yükümlülüklerinin, ağırlaştırılmış veya bütün ortakları kapsayacak biçimde düzenlenmiş

rekabet yasağının ve şirket sözleşmesinde öngörülmüş önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve

alım haklarının, bu senetlerde açıkça belirtilmesi gereklidir."

hükümleri yer almaktadır.

Anonim şirketlerde hisse senedi olması hâlinde bu hisse senetlerinin menkul malların haczi

işlemlerine göre icra memuru tarafından fiilen haczedilmesi ve muhafaza altına alınması gerekmektedir.

Hisse senedi olmaması hâlinde borçlunun üçüncü kişi elinde bulunan ve henüz kıymetli evraka

bağlanmamış bu hakkı, sadece hisse hakkından bahsedilerek 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi

gereğince üçüncü şahıslara (şirkete) tebliği yapılmak suretiyle haczi mümkün bulunmaktadır.

Limited şirketlerde esas sermaye payının ispat aracı şeklinde veya nama yazılı olarak

düzenlenmesi, limited şirket hisse payını anonim şirket payına dönüştürmez. Bu şekilde düzenlenen pay

senetleri sadece ispat vasıtası niteliğinde olup pay senetlerinin teslimi ile ortaklık hakkı devir ve temlik

edilemez. Limited şirket sermaye payının devri, Genelgenin "10.1.2. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa

göre pay devrine ilişkin hükümler" başlıklı bölümünde belirtildiği üzere Kanunun 595 inci maddesindeki

hükümlere tabidir.

Limited şirketlerde, 6183 sayılı Kanunun 79 uncu maddesi gereğince haciz bildirisinin şirketlere

tebliğ edilmesi suretiyle veya icra memurunun şirkete bizzat giderek haczi şirkete bildirmesi ve pay

defterine işlenmesini sağlaması ve bu hususu tutanakla tespit etmesi suretiyle pay haczinin yapılması

gerekmektedir.

Kaynak: 2024/12 sayılı 6183 Sayılı Kanun Kapsamında Kurum Alacaklarının Takip İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 14.10.2026