Kısaca
- Genel Yönetmelik disiplin şartını kendisi koymaz: md. 7'ye göre başvuranlarda aranacak disiplin şartlarını kurumlar kendi yönetmeliklerinde belirler.
- Bu yüzden cevap kuruma göre değişir. Örneğin SGK yönetmeliğinin genel şartları (md. 5) arasında disiplin şartı yoktur; Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü yönetmeliğinde ise vardır.
- 657 sayılı Kanun md. 132'ye göre aylıktan kesme cezası alanlar 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanlar 10 yıl boyunca daire başkanı ve üstü gibi belirli üst kadrolara atanamaz.
- Disiplin cezası almak ile görevden uzaklaştırılmış olmak farklıdır; belediye yönetmeliği görevden uzaklaştırılmış personelin başvuramayacağını yazar.
- Uyarma ve kınama cezaları 5, diğer cezalar 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesi için başvurulabilir (657 md. 133).
"Geçen yıl kınama aldım, görevde yükselme sınavına başvurabilir miyim?" sorusu kamu personelinin en sık sorduğu sorulardan biri. Kısa cevap: kurumuna bağlı. Uzun cevap ise üç ayrı mevzuat katmanını birlikte okumayı gerektirir: Genel Yönetmelik, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve kendi kurumunun görevde yükselme yönetmeliği. Bu yazıda üç katmanı sırayla açıyor, somut kurum örnekleri veriyoruz.
Birinci katman: Genel Yönetmelik md. 7
Genel Yönetmeliğin 7. maddesi 2010 yılında değiştirildi. Eski başlığı "Sicil ve disiplin" iken bugün yalnızca "Disiplin"dir ve metni tek cümledir:
"Kurumlar, atama yapacakları kadrolar için başvuranlarda aranacak disiplin şartlarını çıkaracakları özel yönetmeliklerinde belirler." — Genel Yönetmelik, md. 7 (Değişik: 1/3/2010-2010/192 K.)
Bu cümle, ortak ve herkes için geçerli bir disiplin engeli olmadığını gösterir. Disiplin şartı varsa onu kurumun kendi yönetmeliği koyar; yoksa Genel Yönetmelikten bir yasak çıkarılamaz.
İkinci katman: 657 sayılı Kanundaki cezalar ve atama yasakları
657 sayılı Kanunun 125. maddesi beş disiplin cezası sayar. Kurum yönetmelikleri disiplin şartı koyarken çoğunlukla bu bentlere atıf yapar:
| Bent | Ceza | Tanımı (657 md. 125) |
|---|---|---|
| A | Uyarma | Memura görevinde ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesi |
| B | Kınama | Memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesi |
| C | Aylıktan kesme | Brüt aylıktan 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılması |
| D | Kademe ilerlemesinin durdurulması | Fiilin ağırlığına göre kademe ilerlemesinin 1-3 yıl durdurulması |
| E | Devlet memurluğundan çıkarma | Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarma |
Kanunun kendisinde görevde yükselme sınavına başvuruyu doğrudan yasaklayan genel bir hüküm yoktur. Ancak 132. maddenin dördüncü fıkrası belirli üst kadrolar için süreli bir atama yasağı getirir:
"Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." — 657 sayılı Kanun, md. 132/4
Şef, şube müdürü, memur, VHKİ gibi görevde yükselme sınavına tabi kadroların çoğu bu listede yer almaz. Dolayısıyla 132/4 tek başına bu kadrolar için bir engel oluşturmaz; belirleyici olan kurum yönetmeliğidir.
Üçüncü katman: kurum yönetmelikleri
Kurum yönetmelikleri disiplin konusunda birbirinden belirgin biçimde ayrılır. Üç örnek:
| Kurum yönetmeliği | Görevde yükselme genel şartlarında disiplin | İlgili madde |
|---|---|---|
| Sosyal Güvenlik Kurumu | Disiplin şartı yok; genel şartlar 68/B şartlarını taşımak ve sınavda başarılı olmaktır. Aday memurlar ve diğer kurumların personeli başvuramaz | md. 5 ve 11/6 |
| Belediye ve bağlı kuruluşları | Disiplin cezası şartı yok; ancak aday memurlar ve görevden uzaklaştırılmış personel başvuramaz | md. 11/4 |
| Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü | 657 md. 125'in (D) bendine göre bir kez, (B) bendine göre iki kez disiplin cezası almamış olmak; (C) ibaresinin yürütmesi durdurulmuş | md. 6/b |
Ceza ve Tevkifevleri örneği neden önemli?
Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği md. 6/b, görevde yükselme için "657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin (C) ve (D) bentlerine göre bir kez, (B) bendine göre iki kez disiplin cezası almamış olmak" şartını koyuyordu. mevzuat.gov.tr'deki güncel metinde, bu bentteki "(C) ve" ibaresinin Danıştay Onikinci Dairesinin 1/7/2026 tarihli ve E.:2026/1228 sayılı kararı ile yürütmesinin durdurulduğu notu yer alıyor. Bu, disiplin şartlarının yargı denetimine açık olduğunu ve metnin değişebildiğini gösteren güncel bir örnek. Kendi kurumunun yönetmeliğini okurken mevzuat.gov.tr'deki dipnotlara mutlaka bak.
Naklen atama şartıyla karıştırma
Bazı yönetmeliklerdeki "ceza almamış olmak" şartı görevde yükselme için değil, naklen atama içindir. Örneğin Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın görevde yükselme yönetmeliğinin 25. maddesi, diğer kurumlardan naklen atanacaklarda "adli veya idari ceza almamış olmak" şartını arar. Bu şart, Bakanlık içindeki görevde yükselme sınavına başvuru şartı ile aynı şey değildir. Hangi maddenin hangi işlem için yazıldığını başlığından kontrol et.
Görevden uzaklaştırma ve aday memurluk: ayrı engeller
Disiplin cezası almak ile tedbir niteliğindeki görevden uzaklaştırma farklı kavramlardır. Belediye yönetmeliği md. 11/4, "Aday memurlar ve görevden uzaklaştırılmış bulunan personel başvuruda bulunamaz" der. Yani bir soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmışsan, henüz bir disiplin cezası almamış olsan bile bu yönetmeliğe tabi kadrolara başvuramazsın. Başvuru şartları son başvuru günü itibarıyla arandığı için (Genel Yönetmelik md. 9) bu tarihteki durumun belirleyicidir.
Disiplin cezama itiraz ettim, sonuç çıkmadı. Başvuruyu nasıl etkiler?
657 md. 132'ye göre disiplin cezaları verildiği tarihten itibaren hüküm ifade eder ve derhal uygulanır. Kurum yönetmeliğinde disiplin şartı varsa, itiraz veya dava süreci devam ederken ceza özlük dosyanda kayıtlı görünür. Cezanın iptali halinde başvuru veya atama hakkının nasıl değerlendirileceğini personel birimine yazılı olarak sor ve cevabı sakla.
Eski bir cezam silindiyse yine de sayılır mı?
657 sayılı Kanunun 133. maddesi, Devlet memurluğundan çıkarma dışındaki cezaların belirli süreler sonra özlük dosyasından silinmesini istemeye imkân verir. Silme başvurusunun şartlarını ve adımlarını disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi yazımızda anlattık. Silinen cezanın kurumundaki başvuru değerlendirmesine etkisini personel biriminden yazılı olarak teyit et.
Başvurabiliyorsan zamanı iyi kullan
Kurum yönetmeliğin disiplin şartı koymuyorsa ya da şartın dışındaysan, enerjini sınava ver. Görevde Yüksel'de kurumunu seçtiğinde ilan konularına göre ders özetleri, altın bilgi kartları ve soru çözümü açılır; süreli deneme sınavları ve karne ile hazırlığını ölçer, düello ve yarış modlarıyla aynı sınava çalışanlarla yarışırsın. Kayıt ücretsiz, Premium kurum başına tek ödemedir. Ücretsiz başla.
Üç örnek durum
- SGK'da çalışan, iki yıl önce kınama almış bir memur şef kadrosuna başvuruyor. SGK yönetmeliğinin genel şartlarında (md. 5) disiplin şartı yoktur ve şef kadrosu 657 md. 132/4 listesinde yer almaz. Diğer şartları taşıyorsa kınama cezası tek başına başvuruyu engellemez.
- Bir belediyede soruşturma nedeniyle görevden uzaklaştırılmış bir memur şef kadrosuna başvurmak istiyor. Henüz ceza almamış olsa bile belediye yönetmeliği md. 11/4 görevden uzaklaştırılmış personelin başvuramayacağını yazar; son başvuru gününde tedbir sürüyorsa başvuru yapılamaz.
- Ceza infaz kurumunda çalışan, iki kez kınama almış bir memur. Ceza ve Tevkifevleri yönetmeliği md. 6/b, (B) bendine göre iki kez disiplin cezası almamış olmayı arar. Bu durumda şart karşılanmaz.
Cezaların tanımı, veren merci ve itiraz süreleri için 657 disiplin cezaları tablosu yazımıza bakabilirsin.
Kendi durumunu üç adımda kontrol et
- Kurum yönetmeliğini aç. Görevde yükselme genel ve özel şartları maddesinde "disiplin", "ceza", "125 inci madde" ifadelerini ara. Kurumların yönetmeliklerine mevzuat sayfamızdan ulaşabilirsin.
- Özlük dosyanı öğren. Hangi cezanın hangi tarihte verildiğini personel biriminden yazılı olarak iste. Süre hesapları bu tarihlere göre yapılır.
- Kadronun 132/4 listesinde olup olmadığına bak. Daire başkanı ve üstü kadrolar için aylıktan kesmede 5, kademe ilerlemesinin durdurulmasında 10 yıllık yasak vardır.
Diğer başvuru şartlarını (öğrenim, hizmet süresi, alt unvanda çalışma) görevde yükselme başvuru şartları yazımızda topluca bulabilirsin.
Kaynaklar
- Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 7 ve 9.
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, md. 125, 132, 133.
- Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 6 (Danıştay 12. Dairesi YD notu ile).
- Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik, md. 11.
- Sosyal Güvenlik Kurumu Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 5 ve 11 (sitemizdeki metin: SGK GYS Yönetmeliği).
- Hazine ve Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 25 (sitemizdeki metin: HMB GYS Yönetmeliği).
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Görevde yükselme sınav sonucu ne kadar geçerli?
Görevde yükselme sınavında başarı, yalnız ilan edilen kadrolar için kullanılır. Asıl adaylar sıralamayla atanır; yedek listeden atama ise başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren en fazla altı ay ve aynı unvan için yeni sınav duyurusu yapılana kadar mümkündür (Genel Yönetmelik md. 12/C). Bu yazı sürenin nasıl işlediğini, sonucun neden sonraki sınava taşınmadığını ve bir kez atandıktan sonra unvanın nasıl korunduğunu anlatır.
7 dk okuma
-
Cumhurbaşkanlığı teşkilatında 2024-2026 değişiklikleri: Genel Sekreterlik, 10 politika kurulu, tek ofis
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde 2024-2026'da sınavı etkileyen değişiklikler: İdari İşler Başkanlığının Genel Sekreterlik olması, Siber Güvenlik Başkanlığı, politika kurullarının 10'a çıkması ve ofislerin Yatırım ve Finans Ofisinde birleşmesi.
6 dk okuma
-
3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu GYS özeti: 30 gün kuralı ve memurun şikâyet hakkı
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 11 maddesi: zorunlu unsurlar, incelenemeyecek dilekçeler, 30 ve 60 günlük cevap süreleri; memurların Şikâyet ve Müracaat Yönetmeliğindeki 3, 30 ve 10 günlük süreler.
6 dk okuma
-
Disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi: 657 sayılı Kanun md. 133 başvurusu adım adım
Uyarma ve kınama 5, diğer cezalar 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesi için atamaya yetkili amire başvurulabilir. Süre hesabı, örnek dilekçe, kademe durdurmada disiplin kurulu mütalaası, ret halinde 60 günlük dava süresi ve görevde yükselmeye etkisi.
6 dk okuma
-
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu GYS özeti: süreler, Kurul ve istisnalar
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu madde madde: başvuru şekli, 15 ve 30 iş günlük erişim süreleri, 15 günlük itiraz, 9 üyeli Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve md. 15-28 istisnaları tablolarla.
6 dk okuma
-
Aday memur eğitiminde yeni genel yönetmelik (2026): süreler, 60 puan barajı ve temel eğitim konuları
19 Mart 2026'da yürürlüğe giren Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik, 1983 tarihli aday memur yönetmeliğini kaldırdı. Hazırlayıcı eğitimin üst sınırı 6 aya çıktı; sınav, itiraz ve 18 temel eğitim konusu madde atıflarıyla.
6 dk okuma