Vekâleten görev ve vekâlet aylığı: kime, ne kadar ödenir, görevde yükselme sayılır mı?

Kurumlarda boşalan veya asılının izinde olduğu şube müdürlüğü, şeflik gibi görevlerin bir süre “vekâleten” yürütülmesi sık karşılaşılan bir durumdur. Vekâleten görev yapan personel çoğu zaman iki soru sorar: “Bunun için ek ödeme alır mıyım?” ve “Bu görev beni sınavsız olarak asil yapar mı?” Her iki sorunun cevabı da 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86, 174 ve 175. maddelerinde açıkça yazılıdır. Aşağıda bu maddeleri sırasıyla, tablolar ve gösterge üzerinden hesaplanmış örneklerle açıklıyor; sonunda vekâleti asaleten atamayla karşılaştırıyoruz.

Vekâlet hangi durumlarda verilir?

86. maddenin birinci fıkrasına göre memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları hâlinde yerlerine kurum içinden, diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir. Maddenin kilit cümlesi şudur:

“Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.”

— 657 sayılı Kanun, madde 86

Aynı madde, sayılan hâller dışında boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebileceğini de belirtir. Bu ayrım önemlidir: görevde yükselme ilanına çıkacak boş bir şube müdürlüğünü sınav sonuçlanana kadar vekâleten yürüten bir şef, kural olarak vekâlet aylığı almaz. İstisna, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarıdır; bunlar boşaldığında memurlar arasından vekâlet aylığı verilerek atama yapılabilir.

Vekâlet aylığı kime, ne zaman ödenir?

Vekâlet aylığı ne kadardır?

175. maddeye göre bir göreve vekâleten atanan memurlara, vekâlet edilen görevin kadro derecesinin birinci kademesinin üçte biri, açıktan atananlara ise üçte ikisi verilir. Hesap gösterge üzerinden yapılır. Örneğin 3. dereceli bir şube müdürü kadrosuna vekâlet eden memur için 3. derecenin 1. kademe göstergesi 1020’dir (657 md. 43, I numaralı cetvel); üçte biri 340 gösterge eder ve bu rakam o dönemin aylık katsayısıyla çarpılarak brüt vekâlet aylığı bulunur. 1. dereceli bir kadroda 1. kademe göstergesi 1320 olduğu için üçte bir karşılığı 440 göstergedir.

Vekâlet görevde yükselme sayılır mı?

Hayır. Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, 2. maddesinde uygulama alanını müdür ve daha alt görevlere yapılacak “görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamalar” olarak tanımlar. Aynı Yönetmeliğin 8. maddesine göre görevde yükselme veya unvan değişikliği suretiyle atanacakların yazılı ve sözlü sınavda başarılı olmaları gerekir. Vekâleten görev yürütmek bu sınav şartını kaldırmaz; vekâlet eden personel asaleten atanmak için diğer adaylar gibi ilana başvurup sınava girmek zorundadır.

Vekâlet döneminin bir avantajı yine de vardır: görevin iş ve işlemlerini bizzat yürütmek, sözlü sınavda değerlendirilen “sınav konularına ilişkin bilgi düzeyi” ve “bir konuyu kavrayıp özetleme” gibi ölçütlerde (Genel Yönetmelik md. 12/A) somut örnekler vermenizi kolaylaştırır. Sözlü sınavın nasıl yapıldığını sözlü sınav rehberimizde anlattık.

Açıktan vekil: kurum dışından gelen vekiller

86. madde, memurlar eliyle yürütülen vekâletin yanında açıktan vekil atanmasını da düzenler. İlkokul öğretmenliği (yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendislik ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur’an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izniyle (mahallî idarelerde izin şartı aranmadan) açıktan vekil atanabilir. 12/7/2013 tarihli 6495 sayılı Kanunla eklenen fıkraya göre açıktan vekil olarak atananlara, bir yılda yirmi günü geçmemek üzere çalıştıkları her ay için iki gün yıllık izin verilir. Bu düzenlemeler görevde yükselme adayını doğrudan ilgilendirmez; ancak “vekil” kavramının kurum içi ve kurum dışı olmak üzere iki ayrı rejimi olduğunu gösterir.

Vekâlet sürecinde pratik kontrol listesi

1. Vekâlet onayını isteyin. Hangi tarihten itibaren, hangi kadroya ve hangi nedenle (izin, geçici görev, görevden uzaklaştırma ya da boş kadro) vekâlet ettiğiniz yazılı olmalıdır; aylık hakkı bu nedene göre belirlenir.
2. Üç ayı takip edin. Kurum içi vekâlette ödeme, 3 aydan fazla devam eden süre için doğar. Asılın izni 3 ayı aşmazsa vekâlet aylığı oluşmaz.
3. Asilde aranan şartları kontrol edin. Öğrenim, hizmet süresi gibi şartları taşımıyorsanız vekâlet aylığı ödenemez.
4. Görevi fiilen yürütün. 174. madde gereği, fiilen yürütülmeyen vekâlet için ödeme yapılmaz.
5. Sınav takvimini kaçırmayın. Vekâleten yürüttüğünüz kadro ilana çıktığında asaleten atanmanın tek yolu başvurup yazılı ve sözlü sınavı kazanmaktır.

Kısa özet: vekâlet ile asaleten atama

Maddelerin tam metni için 657 sayılı Kanun madde 86 ve madde 175 sayfalarına bakabilirsiniz. Vekâlet ettiğiniz kadro ilana çıktığında hazırlıksız yakalanmamak için sınav takvimini takip edin.

Kaynaklar

• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu (mevzuat.gov.tr) — md. 43, 86, 88, 174, 175
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (mevzuat.gov.tr) — md. 80
• Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik (mevzuat.gov.tr) — md. 2, 8, 12/A

Mevzuat metinleri 8 Ekim 2026 tarihinde mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmiştir.