İçeriğe atla
Mevzuat

Resmî Yazışma Yönetmeliği GYS özeti: belgenin bölümleri, sayı, tarih, ek ve imza

Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik madde madde: A4 ve punto kuralları, E/Z/O'lu sayı yapısı, tarih ve konu yazımı, ilgi sıralaması, arz/rica ibareleri, imza, ek, dağıtım, ACELE ve GÜNLÜDÜR.

Görevde Yüksel Editör Ekibi 7 dk okuma
Resmî Yazışma Yönetmeliği GYS özeti kapak görseli, onay işaretli resmî belge çizimi
Resmî Yazışma Yönetmeliği GYS özeti kapak görseli, onay işaretli resmî belge çizimi

Kısaca

  • Resmî yazışma esas olarak elektronik ortamda, güvenli elektronik imza ile yapılır; elektronik belge tek nüsha hazırlanır (md. 4-5).
  • Belge A4 boyutunda, Times New Roman 12 veya Arial 11 punto ile yazılır; yazı alanının üst, sol ve sağ kenar boşluğu 1,5 cm'dir (md. 6-8).
  • Sayı; E/Z/O ibaresi, DETSİS numarası, standart dosya planı kodu ve kayıt numarasından oluşur (örnek: E-67915368-903.07.02-4752) (md. 11).
  • Tarih gün.ay.yıl biçiminde iki-iki-dört haneyle yazılır (01.09.2019); konu sonuna noktalama işareti konmaz (md. 12-13).
  • Alt makama "rica ederim", üst ve aynı düzeydeki makama "arz ederim" yazılır; ACELE ve GÜNLÜDÜR ibareleri sağ üst köşede kırmızı renkle belirtilir (md. 16, 26).

Resmî yazışma kuralları görevde yükselme sınavlarının ortak konuları arasındadır. Kurallar ayrıntıya dayandığı için belgenin bölümlerini sırasıyla bilmek, "hangisi yönetmeliğe aykırıdır" türündeki soruları hızla çözmenizi sağlar. Bu yazıda Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliği belgenin yukarıdan aşağıya akışına göre anlatıyoruz: biçim, başlık, sayı, tarih, konu, muhatap, ilgi, metin, imza, ek, dağıtım ve özel ibareler. Yönetmelik 10/6/2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanmıştır ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar (md. 1).

1. Ortam, nüsha ve biçim

KuralElektronik ortamZorunlu hâl / olağanüstü durum
İmzaGüvenli elektronik imzaEl yazısıyla, mavi kalemle (md. 17/6)
NüshaTek nüsha (md. 5/1)En az iki nüsha; paraflı nüsha idarede kalır (md. 5/2)
SaklamaElektronik ortamda; çıktısı alınıp ayrıca ıslak imzalanmaz (md. 4/1)Fiziksel ortamda (md. 4/2)
Kâğıt kullanımı-Üst yazıda kâğıdın tek yüzü; eklerde iki yüz kullanılabilir (md. 6/3)
Sayıdaki harfEZ (zorunlu hâl), O (olağanüstü durum) (md. 11)
  • Boyut: A4 (210x297 mm); ekler farklı ebatta olabilir (md. 6).
  • Yazı tipi: Times New Roman 12 punto veya Arial 11 punto, normal stil. Gerekirse yazı alanında 9 puntoya, iletişim bilgilerinde 8 puntoya kadar düşülebilir (md. 7).
  • Kenar boşlukları: Üst, sol ve sağdan 1,5 cm; logo kullanılırsa üst boşluk 0,5 cm (md. 8).
  • Logo: Belgede en fazla iki logo olur; iki logoda hiyerarşik olarak üst idarenin logosu solda yer alır (md. 9).

2. Belgenin bölümleri, yukarıdan aşağıya

Başlık (md. 10)

İlk satıra "T.C.", ikinci satıra idarenin adı büyük harflerle, üçüncü satıra birimin adı ilk harfleri büyük olarak ortalanarak yazılır. İl ve ilçe teşkilatlarında ikinci satıra mülki idarenin adı (örneğin "ANKARA VALİLİĞİ") yazılır. Başlık yazımında DETSİS kayıtları esas alınır.

Sayı (md. 11)

Belgede sayı bulunması zorunludur. Sayı dört parçadan oluşur ve aralarına kısa çizgi konur:

  1. Hazırlanma süreci harfi: E (elektronik), Z (zorunlu hâl), O (olağanüstü durum)
  2. DETSİS'teki Türkiye Cumhuriyeti Devlet Teşkilatı Numarası
  3. Standart dosya planı kodu
  4. Kayıt numarası

Örnek: E-67915368-903.07.02-4752. "Sayı:" yan başlığı başlığın son satırından itibaren iki satır boşluk bırakılarak, yazı alanının solundan başlanarak yazılır.

Tarih (md. 12)

Sayı ile aynı satırda, yazı alanının en sağında gün, ay, yıl sırasıyla rakamla ve aralarına nokta konarak yazılır; gün ve ay iki, yıl dört hanelidir (01.09.2019). Ay adı harfle yazılırsa araya işaret konmaz (10 Ekim 2019). Elektronik belgede belge tarihi, en son yetkilinin imzasındaki zaman damgasıdır.

Konu (md. 13)

"Sayı:" satırının bir alt satırına, yazı alanının dikey orta hizasını geçmeyecek biçimde, kelimelerin baş harfleri büyük olarak ve sonuna noktalama işareti konmadan yazılır.

Muhatap (md. 14)

Konudan sonra iki satır boşluk bırakılarak sayfa ortalanarak yazılır. İdare muhatapsa adı büyük harflerle ve yönelme hâl ekiyle yazılır ("MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞINA"). Gerçek kişi muhatapsa "Sayın" ibaresinden sonra adı ilk harfi büyük, soyadı büyük harflerle yazılır. Birden fazla muhatap varsa "DAĞITIM YERLERİNE" yazılır.

İlgi (md. 15)

Muhataptan sonra iki satır boşlukla yazılır. Birden fazla ilgi varsa belgeler önceki tarihliden başlanarak sıralanır ve küçük harf ile kapama parantezi kullanılır: a), b), c). İlgide "… tarihli ve … sayılı …" ibaresi kullanılır ve sonuna nokta konur. "Sayı", "Konu" ve "İlgi" yan başlıklarından sonraki iki nokta işaretleri aynı hizada yazılır.

Sınavda dikkat: nokta nerede var, nerede yok?

Konu satırının sonunda noktalama işareti yoktur. İlgi satırının sonunda nokta vardır. Tarihte rakamlar arasında nokta vardır, ay adı harfle yazılınca nokta yoktur. Dört ve daha fazla haneli sayılar sondan üçlü gruplara nokta ile ayrılır (1.452), kesirler virgülle ayrılır (10.545,72) (md. 16/7).

Metin (md. 16)

  • İlgi ile metin arasında bir satır, ilgi yoksa muhatap ile metin arasında iki satır boşluk bırakılır.
  • Paragrafa 1,25 cm içeriden başlanır, metin iki yana hizalanır, paragraflar arasında boşluk bırakılmaz.
  • Çok sayfalı belgede sayı, tarih, konu, muhatap ve ilgi yalnız ilk sayfada; imza, ek ve dağıtım yalnız son sayfada yer alır.
  • Kısaltma ilk kullanıldığı yerde açık yazılır, sonra parantez içinde kısaltma verilir: Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM).
  • Metin TDK Yazım Kılavuzu ve Türkçe Sözlük esas alınarak yazılır.

Bitiş ibareleri: alt makamlara "… rica ederim.", üst ve aynı düzeydeki makamlara "… arz ederim.", karışık dağıtımlı yazılarda "… arz ve rica ederim." veya "… arz/rica ederim.", gerçek kişilere "Saygılarımla.", "İyi dileklerimle." ya da "Bilgilerinize sunulur." (md. 16/12).

"Kişiler tarafından idareye yazılan dilekçelerin; '… arz ederim.' şeklinde bitirilmemesi veya '… rica ederim.' ibaresiyle ya da başka ibarelerle bitirilmesi dilekçenin işleme alınmasına engel değildir." (md. 31/7)

Belge görseli üzerinden çalışın

Resmî yazışma kurallarını bir belge örneği üzerinde görmek akılda tutmayı kolaylaştırır. Görevde Yüksel'deki belgenin bölümleri özeti her bölümü örnekle gösterir; aynı ders altında yazım ve noktalama kuralları da yer alır. Konuyu bitirdikten sonra soru çözme ekranında pekiştirebilirsiniz.

İmza (md. 17)

  • Metnin bitiminden itibaren iki ila dört satır boşluk bırakılarak, yazı alanının en sağında ad, soyad ve unvan yazılır. Ad ilk harfi büyük, soyad tamamen büyük harflerle yazılır.
  • Elektronik belgede imzanın üstüne "elektronik imzalıdır" gibi bir ibare konmaz.
  • Yetki devri: imzalayanın adı birinci satıra, "Bakan a.", "Vali a.", "Genel Müdür a." gibi ibare ikinci satıra, imzalayanın unvanı üçüncü satıra yazılır.
  • Vekâlet: imzalayanın adı birinci satıra, "Genel Müdür V.", "Rektör V." gibi ibare ikinci satıra yazılır.
  • İki imza: üst unvan sahibi sağda. İkiden fazla imza: en üst unvan sahibi en solda, sonra soldan sağa unvan sırasıyla.

Ek ve dağıtım (md. 18-19)

"Ek:" başlığı imzadan sonra yazı alanının solundan başlanarak yazılır. Tek ek varsa başlığın sağına, birden fazla ek varsa altına numaralandırılarak yazılır; eklerin sağ üst köşesine EK-1, EK-2 konur. Ek gönderilmiyorsa "Ek konulmadı" yazılır. Dağıtımda belgenin gereğini yapacaklar "Gereği:", bilgi sahibi olacaklar "Bilgi:" kısmına yazılır; liste uzunsa "DAĞITIM LİSTESİ" ayrı sayfada verilir.

3. Olur, paraf, gizlilik ve süreli belgeler

KonuKuralMadde
Olurİmza bölümünden sonra yazı alanının ortasına büyük harflerle "OLUR"; aradaki makamlar "Uygun görüşle arz ederim." ile katılır20
ParafElektronik belgede üstveride tutulur, muhataba paylaşılmaz; fiziksel belgede yalnız idarede kalan nüshada, sol kenarda21
Belge doğrulama"Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır." ibaresi, doğrulama kodu ve karekod; doğrulama e-Devlet üzerinden23
Hizmete ÖzelElektronik ortamda işlem görür25
Özel ve üstü gizlilikFiziksel ortamda işlem görür; derecesini belgeyi imzalayan belirler25
ACELE / GÜNLÜDÜRSağ üst köşede kırmızı; ACELE derhâl, GÜNLÜDÜR belirtilen sürede cevaplanır26
KİŞİYE ÖZELZarf açılmadan bilgileri kaydedilir, ilgilisine teslim edilir26
Sayfa numarasıİletişim bilgilerinin altında, ortada, "toplam sayfanın kaçıncısı" biçiminde27
Uygun olmayan e-belgenin reddiUlaştığı günü izleyen ikinci iş gününün sonuna kadar gerekçesiyle bildirilir30
Fiziksel belgenin örneği"ASLI GİBİDİR" ibaresi, yetkili görevlinin ad, soyad, unvan, tarih ve imzası29
Zarf üzerinde neler yazılır? (md. 31/2)

Başlık bilgisi, gerekirse gönderen idarenin adresi, belgenin tarihi ve sayısı zarfın sol üst köşesine; muhatabın adı ve adresi zarfın ortasına kısaltma kullanılmadan yazılır. ACELE, GÜNLÜDÜR veya KİŞİYE ÖZEL bilgisi zarfın sağ üst köşesinde kırmızı renkli büyük harflerle belirtilir.

Yanlış idareye gelen belge ne olur? (md. 32)

Elektronik ortamda gelen belgede, muhatap olunmadığı bilgisi gönderene elektronik ortamda iletilir; asıl muhatap açıkça belliyse belge ona iletilebilir ve gönderene bilgi verilir. Fiziksel ortamda gelen belgede asıl muhatap anlaşılamıyorsa belge gönderene iade edilir.

Ezber için kontrol listesi

Sınavdan önce şu sayıları bir kez daha gözden geçirin: A4; 12/11 punto (en az 9 ve 8); 1,5 cm kenar, 0,5 cm logolu üst boşluk; en fazla 2 logo; 1,25 cm paragraf girintisi; imza için 2-4 satır boşluk; e-belgede 1 nüsha, fiziksel belgede en az 2 nüsha; ret bildirimi için 2 iş günü. Dilekçe hakkının kanuni çerçevesi için 3071 sayılı Dilekçe Kanunu yazımıza, tüm ortak konuların listesi için GYS konuları rehberine bakabilirsiniz.

Kaynaklar

  • Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Resmî Gazete, 10/6/2020), mevzuat.gov.tr yürürlükteki metin, md. 1-32. Tam metin: Resmî Yazışma Yönetmeliği.

Sık sorulan sorular

Times New Roman 12 punto veya Arial 11 punto kullanılır; gerekirse yazı alanında 9, iletişim bilgilerinde 8 puntoya kadar düşülebilir (md. 7).

Okumak yetmez, ölçmek lazım

Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.

Ücretsiz başla

Bunları da oku

Tüm yazılar →