Kısaca
- Genel Yönetmeliğin 5/c maddesine göre memur, bilgisayar işletmeni ve veri hazırlama ve kontrol işletmeni (VHKİ) kadroları için en az ortaöğrenim yeterlidir.
- Kurumların çoğu bilgisayar bilgisini belgeyle ister: MEB onaylı sertifika, okulda alınmış bilgisayar dersi ya da belediyelerde en az 60 saatlik hizmet içi eğitim.
- Yardımcı hizmetler kadrolarında aranan süre kuruma göre değişir: belediyede 2 yıl, Adalet'te toplam 2 yıl, İçişleri'nde 3 yıl ve toplam 5 yıl, Hazine ve Maliye'de 2 yıl ve toplam 5 yıl.
- Millî Eğitim Bakanlığında bu kadrolar için yardımcı hizmet süresi aranmaz; Devlet memurluğunda adaylığın kalkmış olması yeterlidir.
VHKİ ve bilgisayar işletmeni kimdir?
Veri hazırlama ve kontrol işletmeni ile bilgisayar işletmeni, Genel İdare Hizmetleri sınıfında büro işlerini bilgisayar ortamında yürüten kadrolardır. Gelen-giden evrakın kaydı, resmî yazıların hazırlanması, kurum bilgi sistemlerine veri girişi ve girilen verinin kontrolü bu kadroların günlük işini oluşturur. Kurum yönetmeliklerinde ikisi de genellikle memurla birlikte İdari Hizmetler Grubunda, aynı alt bentte sayılır.
Görevde yükselme açısından bu iki kadro, yardımcı hizmetler sınıfındaki personelin (hizmetli, bekçi, aşçı, kaloriferci, dağıtıcı, teknisyen yardımcısı gibi) büro işlerine geçiş kapısıdır. Buradan sonraki basamak şefliktir; şef olma yolunu memurdan şefliğe geçiş yazımızda hesap örnekleriyle anlattık.
"Memur, Muhasebeci, Bilgisayar İşletmeni, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni, Şoför ve bu düzeydeki görevlere atanabilmeleri için en az orta öğrenim (...) görmüş olmaları şarttır." — Genel Yönetmelik, madde 5/c
Kurumlara göre şartlar
| Kurum ve madde | Bilgisayar bilgisinin belgelenmesi | Hangi kadrolardan, kaç yıl | Toplam hizmet |
|---|---|---|---|
| Adalet Bakanlığı, md. 8/B-11 | Bilgisayar bölümü, adalet yüksekokulu, MYO adalet bölümü, adalet meslek lisesi ya da lise ticaret veya bilgisayar bölümü mezuniyeti; lise mezunları için MEB onaylı veya kamu kurumlarınca düzenlenen kurs sonucu verilen bilgisayar sertifikası | Teknisyen yardımcısı, hizmetli, aşçı, kaloriferci, bekçi, dağıtıcı: en az 1 yıl | En az 2 yıl |
| İçişleri Bakanlığı, md. 7/1-f | MEB onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası ya da öğrenimde zorunlu, ortak veya seçmeli bilgisayar dersi aldığını resmî olarak belgelemek | Teknisyen yardımcısı, hizmetli, bekçi, dağıtıcı, bahçıvan, aşçı, kaloriferci, şoför, koruma ve güvenlik görevlisi: en az 3 yıl | 5 yıl |
| Hazine ve Maliye Bakanlığı, md. 7/k | Yönetmelikte ayrıca sayılmamış | Teknisyen yardımcısı, hizmetli, aşçı, kaloriferci, bekçi, dağıtıcı, bahçıvan: en az 2 yıl | En az 5 yıl |
| Millî Eğitim Bakanlığı, md. 6/2-f, g | Bilgisayar işletmeni: Bakanlığa bağlı veya izinli kurslardan bilgisayar işletmenliği belgesi ya da en az iki dönem bilgisayar dersi. VHKİ: kurs belgesi ya da bilgisayarla ilgili ders | Devlet memurluğunda adaylığı kalkmış olmak | Ayrı süre yazılmamış |
| Belediyeler, md. 7/1-ı | MEB onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası, en az iki dönem bilgisayar dersi ya da kurumca açılan en az 60 saatlik hizmet içi eğitim belgesi | Yardımcı hizmetler grubu kadroları: en az 2 yıl | Ayrı süre yazılmamış; yerel yönetimde 1 yıl (md. 6) |
Tüm kurumlarda en az lise veya dengi okul mezuniyeti aranır. Hazine ve Maliye ile Adalet ayrıca Bakanlıkta sırasıyla en az 1 ve 2 yıl çalışmış olmayı genel şart olarak ister; şartı taşıyan personel yoksa bu kural aranmaz.
Belediyede sertifikanın yerine hizmet içi eğitim
Belediye yönetmeliği, MEB onaylı sertifikası ya da okulda iki dönem bilgisayar dersi olmayan personele üçüncü bir yol bırakır: bilgisayara ilişkin konularda kurumlarca açılan en az 60 saatlik hizmet içi eğitime katılıp başarılı olduğunu gösteren belge (md. 7/1-ı-2). Belediyende böyle bir eğitim açılıyorsa başvuru döneminden önce tamamla.
VHKİ ile bilgisayar işletmeni arasındaki fark
İki kadro çoğu yönetmelikte aynı bentte, aynı şartlarla düzenlenir; Adalet, İçişleri ve belediye yönetmeliklerinde ikisi için tek bir şart listesi vardır. Fark en belirgin biçimde Millî Eğitim Bakanlığı yönetmeliğinde görülür: bilgisayar işletmeni için "bilgisayar işletmenliği belgesi" ya da okulda en az iki dönem bilgisayar dersi istenirken, VHKİ için kurs belgesi ya da bilgisayarla ilgili ders aldığını belgelemek yeterlidir; dönem sayısı aranmaz.
Aynı ilanda ikisi birlikte açıldığında şartlarını taşıdığın kadrolardan yalnızca birine başvurabilirsin (Genel Yönetmelik md. 9). İki kadro aynı alt grupta yer aldığı için tercihi genellikle ilan edilen kadro sayısı ve yer belirler.
Memur kadrosundan VHKİ kadrosuna sınavla mı geçilir?
Memur, VHKİ ve bilgisayar işletmeni aynı alt grupta sayıldığından aralarındaki geçiş görevde yükselme sayılmaz. Örneğin Adalet GYS Yönetmeliğinin 6/a maddesi, aynı ana görev grubundaki alt grubun kendi içinde kalmak kaydıyla, kadronun gerektirdiği özellikleri taşıyan personelin isteği veya hizmet gereği olarak sınavsız atanabileceğini düzenler.
Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin 40. maddesi de memurluk ile VHKİ'yi aynı düzey görev olarak sayar. Sınav gerekmez; ancak yeni kadronun öğrenim ve bilgisayar belgesi şartı aranır.
Şoför veya koruma ve güvenlik görevlisi olarak geçen süre sayılır mı?
Kuruma göre değişen bir kural vardır ve yönetmelik metni bunu açıkça yazar. İçişleri Bakanlığı yönetmeliği şoför ile koruma ve güvenlik görevlisi kadrolarını VHKİ ve bilgisayar işletmeni için sayılan alt kadrolar arasına alır (md. 7/1-f-2).
Adalet, Hazine ve Maliye ve belediye yönetmeliklerinde ise sayılan alt kadrolar yalnızca yardımcı hizmetler sınıfındaki kadrolardır; şoför ve koruma ve güvenlik görevlisi zaten memurla aynı İdari Hizmetler Grubunda yer alır.
Kuruma göre konu, soru ve deneme
VHKİ ve bilgisayar işletmeni sınavlarında da yazılı barajı 60 puandır. Görevde Yüksel'de kurumunu sınavlar sayfasından seçtiğinde ortak konuların ve kurum mevzuatının ders özetleri, altın bilgi kartları ve soru çözümü açılır; süreli denemelerin karnesi zayıf konuları gösterir.
Sınav ve atama
VHKİ ve bilgisayar işletmeni kadroları için ayrı bir sınav türü yoktur; kurumun görevde yükselme yazılı ve sözlü sınavı uygulanır. Yazılı sınav 100 tam puan üzerinden değerlendirilir, en az 60 alan başarılı sayılır; puan doğru sayısının soru sayısına bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur ve yanlışlar doğruları götürmez (Genel Yönetmelik md. 12). Sözlü sınava kadro sayısının beş katına kadar aday çağrılır, sözlüde en az 70 gerekir (md. 12/A); Adalet Bakanlığında bu oran bir buçuk kattır. Başarı puanı yazılı ve sözlü puanın ortalamasıdır (md. 12/B).
Sonraki basamak: şeflik
VHKİ veya bilgisayar işletmeni olarak geçen süre, bütün incelediğimiz yönetmeliklerde şef kadrosu için alt görev süresi sayılır. Şef için en az iki yıllık yükseköğrenim gerekir; süreler kuruma göre şöyledir:
- Adalet Bakanlığı: sayılan kadrolarda en az 3 yıl, toplam en az 5 yıl.
- İçişleri Bakanlığı: en az 2 yıl; toplam hizmet önlisans mezunu için 7, lisans mezunu için 5 yıl.
- Hazine ve Maliye Bakanlığı: en az 2 yıl, toplam en az 6 yıl.
- Belediyeler: bu kadrolarda en az 4 yıl.
Kurum kurum karşılaştırma için şef kadrosu yazımıza, Adalet Bakanlığında aynı alt gruptaki zabıt kâtipliği için zabıt kâtibi yazımıza bakabilirsin.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Lise veya dengi okul diplomanı ve varsa bilgisayar bölümü mezuniyetini kontrol et.
- MEB onaylı sertifikan, okul transkriptindeki bilgisayar dersi ya da hizmet içi eğitim belgen hazır olsun.
- Yardımcı hizmetler kadrolarında geçen süreni ve toplam hizmetini son başvuru günü itibarıyla hesapla.
- MEB personeliysen adaylığının kaldırıldığını teyit et.
- Aynı ilanda VHKİ ile bilgisayar işletmeni arasında tek bir tercih yap.
Sık yapılan hatalar
- Belgeyi sonradan tamamlamak: Bilgisayar sertifikası veya ders belgesi, ilandaki son başvuru günü itibarıyla elde olmalıdır; Adalet yönetmeliği sertifikanın "başvuru tarihinde" bulunmasını açıkça ister.
- Yanlış kadrodaki süreyi saymak: Adalet, Hazine ve Maliye ve belediyelerde alt görev süresi yalnızca yardımcı hizmetler kadrolarında geçen süreyle karşılanır.
- Toplam hizmeti unutmak: İçişleri ve Hazine ve Maliye, alt görev süresine ek olarak toplam 5 yıl hizmet ister.
- Kurumda çalışma şartını atlamak: Belediyede atamanın yapılacağı yerel yönetimde en az 1 yıl, Adalet'te Bakanlıkta 2 yıl gerekir.
Kaynaklar
- Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik, md. 5, 9, 12
- Adalet Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 5, 6, 8
- Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği, md. 40
- İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 7
- Hazine ve Maliye Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği, md. 6, 7
- MEB Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, md. 6
- Belediye ve Mahalli İdare Birlikleri Görevde Yükselme Yönetmeliği, md. 6, 7
Sık sorulan sorular
Okumak yetmez, ölçmek lazım
Görevde Yüksel seviyeni ölçer, hedef puanına (en az 60) ne kadar kaldığını gösterir ve sınava kalan güne göre günlük program çıkarır.
Ücretsiz başlaBunları da oku
Tüm yazılar →-
Görevde yükselme sınav sonucu ne kadar geçerli?
Görevde yükselme sınavında başarı, yalnız ilan edilen kadrolar için kullanılır. Asıl adaylar sıralamayla atanır; yedek listeden atama ise başarı sıralamasının kesinleştiği tarihten itibaren en fazla altı ay ve aynı unvan için yeni sınav duyurusu yapılana kadar mümkündür (Genel Yönetmelik md. 12/C). Bu yazı sürenin nasıl işlediğini, sonucun neden sonraki sınava taşınmadığını ve bir kez atandıktan sonra unvanın nasıl korunduğunu anlatır.
7 dk okuma
-
Cumhurbaşkanlığı teşkilatında 2024-2026 değişiklikleri: Genel Sekreterlik, 10 politika kurulu, tek ofis
1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde 2024-2026'da sınavı etkileyen değişiklikler: İdari İşler Başkanlığının Genel Sekreterlik olması, Siber Güvenlik Başkanlığı, politika kurullarının 10'a çıkması ve ofislerin Yatırım ve Finans Ofisinde birleşmesi.
6 dk okuma
-
3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu GYS özeti: 30 gün kuralı ve memurun şikâyet hakkı
3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 11 maddesi: zorunlu unsurlar, incelenemeyecek dilekçeler, 30 ve 60 günlük cevap süreleri; memurların Şikâyet ve Müracaat Yönetmeliğindeki 3, 30 ve 10 günlük süreler.
6 dk okuma
-
Disiplin cezasının özlük dosyasından silinmesi: 657 sayılı Kanun md. 133 başvurusu adım adım
Uyarma ve kınama 5, diğer cezalar 10 yıl sonra özlük dosyasından silinmesi için atamaya yetkili amire başvurulabilir. Süre hesabı, örnek dilekçe, kademe durdurmada disiplin kurulu mütalaası, ret halinde 60 günlük dava süresi ve görevde yükselmeye etkisi.
6 dk okuma
-
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu GYS özeti: süreler, Kurul ve istisnalar
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu madde madde: başvuru şekli, 15 ve 30 iş günlük erişim süreleri, 15 günlük itiraz, 9 üyeli Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu ve md. 15-28 istisnaları tablolarla.
6 dk okuma
-
Aday memur eğitiminde yeni genel yönetmelik (2026): süreler, 60 puan barajı ve temel eğitim konuları
19 Mart 2026'da yürürlüğe giren Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik, 1983 tarihli aday memur yönetmeliğini kaldırdı. Hazırlayıcı eğitimin üst sınırı 6 aya çıktı; sınav, itiraz ve 18 temel eğitim konusu madde atıflarıyla.
6 dk okuma