Eğitim, kültür ve ekonomi alanında inkılaplar

Eğitim alanında inkılaplar

• Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924): Bütün eğitim ve öğretim kurumları Maarif Vekâleti'ne (Millî Eğitim Bakanlığı) bağlandı; eğitim birliği sağlandı, medreseler kapatıldı. Laik ve millî eğitimin temelidir.
• Harf İnkılabı (1 Kasım 1928): Latin alfabesine dayalı yeni Türk harfleri kabul edildi; okuma yazmanın kolaylaşması ve Batı ile kültürel bağın güçlenmesi amaçlandı.
• Millet Mektepleri (1929): Halka yeni harflerle okuma yazma öğretmek için açıldı; Atatürk'e Başöğretmen unvanı bu süreçte verildi.
• Ankara Hukuk Mektebi (1925) açıldı.
• Üniversite Reformu (1933): Darülfünun kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi kuruldu.
• Halkevleri (1932): Halkı kültürel yönden geliştirmek amacıyla açıldı.

Kültür alanında inkılaplar

• Türk Tarih Kurumu (1931): Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti adıyla kuruldu; Türk tarihini bilimsel yöntemlerle araştırmak amaçlandı. Türk Tarih Tezi ortaya kondu.
• Türk Dil Kurumu (1932): Türk Dili Tetkik Cemiyeti adıyla kuruldu; Türkçenin yabancı dillerin etkisinden kurtarılması ve zenginleştirilmesi amaçlandı.
• Bu kurumlar milliyetçilik ilkesiyle doğrudan ilişkilidir.

Ekonomi alanında inkılaplar

• İzmir İktisat Kongresi (17 Şubat – 4 Mart 1923): Lozan görüşmelerinin kesildiği dönemde toplandı; çiftçi, tüccar, sanayici ve işçi temsilcileri katıldı. Misak-ı İktisadi kabul edildi; tam bağımsızlığın ekonomik bağımsızlıkla tamamlanacağı vurgulandı, yerli malı kullanımı ve millî ekonomi hedeflendi.
• Türkiye İş Bankası (1924) kuruldu.
• Aşar vergisinin kaldırılması (1925): Köylünün yükü hafifletildi; halkçılık ilkesiyle ilişkilidir.
• Kabotaj Kanunu (1926): Türk karasularında taşımacılık ve liman hizmetleri Türk vatandaşlarına bırakıldı.
• Teşvik-i Sanayi Kanunu (1927): Özel girişimin sanayi yatırımları teşvik edildi.
• 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı ve özel sermayenin yetersizliği üzerine devletçilik politikasına geçildi.
• Merkez Bankası (1930) kuruldu; I. Beş Yıllık Sanayi Planı 1934'te uygulamaya konuldu.
• Sümerbank (1933) ve Etibank (1935) devletçilik döneminin kuruluşlarıdır.

Sınavda dikkat

• Tevhid-i Tedrisat 3 Mart 1924; halifeliğin kaldırılmasıyla aynı gün.
• Yeni Türk harfleri 1928; Millet Mektepleri 1929.
• TTK 1931, TDK 1932.
• İzmir İktisat Kongresi Cumhuriyet'in ilanından önce, 1923 başında toplandı.
• Devletçiliğe geçişte belirleyici dış etken 1929 bunalımıdır.