Siyasi, hukuki ve toplumsal alanda inkılaplar

Siyasi alanda inkılaplar

• Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922): Millî egemenliğin önündeki en büyük engel ortadan kalktı.
• Ankara'nın başkent oluşu (13 Ekim 1923) ve Cumhuriyet'in ilanı (29 Ekim 1923).
• Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924): Laik devlet yapısına geçişte önemli adımdır.
• Çok partili hayata geçiş denemeleri: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924) ve Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930).

Hukuk alanında inkılaplar

• 1921 Teşkilât-ı Esasiye ve 1924 Anayasası ile millî egemenliğe dayalı anayasal düzen kuruldu.
• Türk Medenî Kanunu 17 Şubat 1926'da kabul edildi, 4 Ekim 1926'da yürürlüğe girdi; İsviçre Medenî Kanunu örnek alındı.
• Medenî Kanun ile tek eşlilik esas alındı, resmî nikâh zorunlu oldu, kadına boşanma, mirasta eşit pay, şahitlikte eşitlik ve meslek seçme hakları tanındı.
• 1926'da Borçlar Kanunu (İsviçre'den), Ceza Kanunu (İtalya'dan) kabul edildi; hukuk birliği sağlandı.
• 1928'de anayasadan “Devletin dini İslam'dır” ifadesi çıkarıldı; laiklik ilkesi 1937'de anayasaya girdi.

Kadın hakları

• 1930: Belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı.
• 1933: Muhtarlık ve ihtiyar heyeti seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı.
• 5 Aralık 1934: Milletvekili seçme ve seçilme hakkı. 1935 seçimlerinde Meclise 18 kadın milletvekili girdi.

Toplumsal alanda inkılaplar

• Şapka Kanunu (25 Kasım 1925): Kılık kıyafette çağdaşlaşma.
• Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925): Laik toplum yapısını güçlendirdi.
• Uluslararası saat ve takvim (1925, yürürlük 1 Ocak 1926): Miladi takvim ve uluslararası saat kabul edildi.
• Uluslararası rakamlar (1928) kabul edildi.
• Ölçüler Kanunu (1931): Metre, kilogram, litre gibi ölçüler benimsendi.
• Soyadı Kanunu (21 Haziran 1934): Herkesin soyadı alması zorunlu oldu; Mustafa Kemal'e TBMM tarafından Atatürk soyadı verildi.
• Lakap ve unvanların kaldırılması (1934): Ağa, hacı, hafız, efendi, bey, paşa gibi unvanlar kaldırıldı.
• Hafta tatilinin Pazar gününe alınması (1935).

Sınavda dikkat

• Medenî Kanun İsviçre'den alındı; Ceza Kanunu İtalya'dan.
• Kadınlara haklar sırası: belediye (1930) → muhtarlık (1933) → milletvekili (1934).
• Şapka Kanunu ile tekke ve zaviyelerin kapatılması 1925'tir; Soyadı Kanunu 1934.
• Laiklik anayasaya 1937'de girdi; 1928'de yalnız “devletin dini” ifadesi çıkarıldı.