Müracaat ve İhbar

Müracaat hakkı ve ihbar yükümlülüğü (md. 11)

2009 yılında değişen 11. madde iki farklı kavramı birlikte düzenler:

• Müracaat hakkı: Devlet memurları, kurumları ile ilgili resmi ve şahsi işlerinden dolayı müracaat hakkına sahiptir. Örneğin izin, nakil, belge talebi gibi konular müracaat yoluyla iletilir.
• İhbar yükümlülüğü: Devlet memurları, görevleri sırasında haberdar oldukları konusu suç teşkil eden durumları yetkili makamlara bildirmekle yükümlüdür. Bu bir hak değil, ödevdir.

Şikâyet ile müracaatı ayırmak önemlidir: şikâyet, amir veya kurum tarafından memura uygulanan idari eylem ve işlemlere yöneliktir (md. 3); müracaat ise memurun kurumla ilgili resmi ve şahsi işleri içindir.

Karar mercii (md. 12)

• Müracaatlar hakkında karar verme yetkisi, kurumların çalışma usul ve esaslarını belirleyen Kanun, Tüzük ve Yönetmelikler ile müracaat konusunu çözümlemeye yetkili kılınan mercilere aittir.
• Müracaatı kabul eden ancak sorunu çözümleme yetkisi bulunmayan amirler, müracaatı silsile yolu ile yetkili mercilere 3 gün içinde intikal ettirir.

Şikâyette karar mercii ilk disiplin amiri iken, müracaatta karar mercii mevzuatla yetkili kılınan mercidir. İletim süresi her ikisinde de 3 gündür.

Müracaata uygulanacak usul ve esaslar (md. 13)

2011 değişikliğiyle Yönetmeliğin 5, 7, 8, 9 ve 10 uncu maddeleri müracaatlar hakkında da geçerlidir. Buna göre:

• Yapılış şekli (md. 5): Müracaat söz veya yazı ile, en yakın amirden başlanarak silsile yoluyla yapılır; sözlü müracaatlarda tutanak kuralları uygulanır.
• Yapılacak işlemler (md. 7): Yetkili merci inceler, karara bağlar ve sonucu yazı ile bildirir.
• Süre (md. 8): Bütün işlemler, dilekçenin karar merciine intikalini izleyen 30 gün içinde tamamlanır.
• İtiraz (md. 9): Karara karşı bir defaya mahsus, tebliği izleyen 10 gün içinde bir üst mercie itiraz edilebilir.
• Sorumluluk (md. 10): Müracaat hakkını kullananlara bu nedenle ceza verilemez; usule aykırı kullananların veya suç işleyenlerin sorumluluğu saklıdır.

Karar merciini düzenleyen 6. madde bu atıfta yer almaz; çünkü müracaatın karar mercii 12. maddede ayrıca düzenlenmiştir.

Sınavda dikkat

• Müracaat = resmi ve şahsi işler; şikâyet = uygulanan idari eylem ve işlemler; ihbar = suç teşkil eden durumlar (yükümlülük).
• Müracaatın karar mercii: mevzuatla çözümlemeye yetkili kılınan merci.
• Yetkisiz amirin iletme süresi 3 gün.
• Md. 13'ün atıf yaptığı maddeler: 5, 7, 8, 9, 10.