Çeşitli Hükümler

Danıştayda çekinme ve ret (md. 56)

• Dava dairesi başkan ve üyelerinin çekinmesi veya reddi hâlinde, bunlar hariç tutularak daire kurulu tamamlanır; istem yerinde görülürse işin esası hakkında da bu kurul karar verir.
• Çekinen veya reddedilenler ikiden fazla ise istem idari dava daireleri için İdari Dava Daireleri Kurulunda, vergi dava daireleri için Vergi Dava Daireleri Kurulunda incelenir. Kurulların toplanmasına engel olacak sayıda ret isteminde bulunulamaz.
• Danıştay tetkik hâkimleri ve savcıları da çekinebilir veya reddedilebilir; istemi davaya bakan daire karara bağlar.

Mahkemelerde çekinme ve ret (md. 57)

• Tek hâkimle görülen davalarda hâkimin reddi istemini, reddedilen hâkimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesi inceler.
• Mahkeme başkan ve üyelerinin reddi istemini reddedilenin katılmadığı mahkeme inceler. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen birden çok ise istem bölge idare mahkemesince; bölge idare mahkemesinde reddedilen birden çok ise Danıştayca incelenir.
• Ret istemi yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.

Delillerin tespiti (md. 58)

Taraflar, idari dava açtıktan sonra delil tespitini ancak davaya bakan Danıştay, idare veya vergi mahkemesinden isteyebilir. Mahkeme bir üyeyi görevlendirebileceği gibi tespitin mahallî idari veya adli yargı mercilerince yapılmasına da karar verebilir. İstem ivedilikle karara bağlanır.

Yol gideri, gündelik ve tebligat (md. 59-60)

• Danıştayda keşif, bilirkişi incelemesi veya delil tespiti için görevlendirilenlere gerçek yol gideri ve görevde geçen her gün için net aylık tutarının otuzda biri oranında gündelik verilir; zorunlu giderleri karşılamazsa belgeli fark ödenir, ancak bu ödeme gündeliğin yüzde ellisini geçemez.
• Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri hâkimlerinin yol giderlerinde 3717 sayılı Kanun uygulanır.
• Tüm tebliğ işleri Tebligat Kanunu hükümlerine göre yapılır; tebliğ ücretleri ilgililerce peşin ödenir.

Çalışmaya ara verme ve nöbetçi mahkeme (md. 61-62)

• Bölge idare, idare ve vergi mahkemeleri her yıl 20 Temmuz'dan 31 Ağustos'a kadar çalışmaya ara verir; yeni adli yıl 1 Eylül'de başlar.
• Bölge idare mahkemesinin bulunduğu il merkezi dışında kalan ve yalnız bir idare veya bir vergi mahkemesi bulunan yerlerdeki mahkemeler ara vermeden yararlanamaz; görevlerine sınırlamaya tabi olmadan devam eder.
• Ara verme süresinde, bölge idare mahkemesi başkanının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca nöbetçi mahkeme ve bölge idare mahkemeleri için nöbetçi daire kurulur. Ara vermeden yararlanamayanların ve nöbetçilerin yıllık izin hakları saklıdır.
• Nöbetçi mahkemenin görevleri: yürütmenin durdurulması ve delillerin tespiti işleri ile kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işler.

Parasal sınırlar (Ek md. 1)

Kanundaki parasal sınırlar her yıl Vergi Usul Kanunu uyarınca ilan edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır; bin Türk lirasını aşmayan kısımlar dikkate alınmaz. Duruşmanın zorunlu olduğu davalar ile istinaf ve temyize açık kararların belirlenmesinde davanın açıldığı tarihteki parasal sınır esas alınır.

Mahallî idare organlarına ilişkin dosyalar (Ek md. 2)

Belediye ve il özel idarelerinin seçilmiş organlarının organlık sıfatını kaybetmesine ilişkin Danıştaya gönderilen dosyalar, belediye başkanının veya meclis başkanvekilinin savunması on beş gün içinde alındıktan ya da bu süre geçtikten sonra tekemmül etmiş sayılır; karar dosya üzerinden verilir. Bu kararlara tebliğden itibaren on beş gün içinde İdari Dava Daireleri Kuruluna itiraz edilebilir; itiraz bir ay içinde sonuçlandırılır ve karar kesindir.

Deprem hasar tespiti davaları (Geçici md. 11)

6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle afet bölgesi kabul edilen yerlerde hasar tespit raporlarına dayalı işlemlere karşı açılan iptal davalarında ilk inceleme on gün içinde yapılır, savunma süresi on beş gündür, YD kararlarına itiraz edilemez, nihai kararlara karşı on beş gün içinde istinafa başvurulur ve tam yargı davaları bu iptal davalarıyla birlikte görülemez.

Sınavda dikkat

• Adli ara verme 20 Temmuz–31 Ağustos; tek mahkemeli il merkezi dışı yerler ara vermeden yararlanamaz.
• Nöbetçi mahkeme yalnız YD, delil tespiti ve süreli işlere bakar.
• Delil tespiti dava açıldıktan sonra yalnız davaya bakan mahkemeden istenir.
• Danıştayda çekinen veya reddedilen ikiden fazla ise Daireler Kurulu; idare mahkemesinde birden çok ise bölge idare mahkemesi inceler.