Sigortalılığın Sona Ermesi ve Kuruma Bildirilmesi

Sona erme ve bildirim süresi (1/6/1)

(4/a) sigortalılığı hizmet akdinin sona erdiği tarihten itibaren sona erer. İşveren, işten ayrılış tarihini izleyen on gün içinde “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi” (EK-10) ile e-sigorta yoluyla Kuruma bildirir.

• Kamu idarelerinde işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel, yurt dışı görevde çalışmak üzere alınanlar ve dış temsilciliklerde o ülkede sigortalı olan sözleşmeli personel için süre üç aydır.
• Son gün resmi tatile rastlarsa izleyen ilk iş günü verilen bildirge süresinde sayılır; mali tatil hükümleri uygulanır.
• İşten ayrılış bildirgesine idari para cezası 1/8/2009'dan itibaren uygulanır; 1/10/2008-1/8/2009 arasında geç verilen bildirgelere ceza verilmez.
• Meslek kodu, ayrılış tarihi ve nedeni, kazanç bilgileri ile iptal on günlük süre içinde yapılabilir; iş kolu ve adres her zaman değiştirilebilir.

Re'sen düzenleme (1/6/1.1)

Bildirge, bir ay süreli tebligata rağmen verilmezse ünitece re'sen düzenlenir: aylık prim ve hizmet belgesinde ayrılış tarihi varsa o tarih, yoksa son bildirim tarihi esas alınır. “Kontrollü” ve “Şüpheli” işyerlerinde denetim sonuçlanıncaya kadar son bildirim tarihi esas alınır.

İdari para cezası (1/6/1.2)

Kanunun 102 nci maddesinin (j) bendi uyarınca süresinde veya usulüne uygun verilmeyen bildirge için her sigortalı başına asgari ücretin onda biri tutarında ceza uygulanır; bir takvim ayındaki toplam ceza, defter ve belgelerin ibraz edilmemesi cezasını aşamaz (bilanço esasında asgari ücretin 12, diğer defterlerde 6, defter tutmayanlarda 3 katı). Kendiliğinden 30 gün içinde verilip ceza 15 gün içinde ödenirse dörtte bir uygulanır; peşin ödemede dörtte üçü tahsil edilir. “Bir takvim ayı” ayın 1'i ile sonu arasıdır.

Ceza uygulanmayan haller

• 5 inci maddeye tabi sigortalılar ile 6 ncı maddenin (l) bendi kapsamında yabancı ülke kurumuyla irtibatlandırılanlar (1/6/1.3).
• İşe iade davasını kazanan ancak işe başlatılmayan sigortalılar: başvuru tebligatının alındığı ayı izleyen ayın sonuna kadar verilen bildirge süresinde sayılır; kâğıtla da verilebilir (1/6/1.4).
• Aynı işverenin başka işyerine nakil: bildirge verilir ama gecikme cezası uygulanmaz.

Diğer özel durumlar

• Güvenlik korucuları: valilik veya kaymakamlıkça bir ay içinde (1/6/1.5).
• İŞKUR kursiyerleri ve iş kaybı tazminatı alanlar için işten ayrılış bildirgesi verilmez; aylık prim ve hizmet belgesindeki ayrılış tarihi esas alınır.
• Ay içinde ayrılıp on gün dolmadan aynı işyerine dönen sigortalı için de bildirge alınır.

Düzenleme ve düzeltme (1/6/2, 1/6/3)

Ayrılış tarihi, kazanç, gün sayısı ve ayrılış nedeni Kurum ve İŞKUR'ca aylık ve işsizlik ödeneği hesabında kullanılır; yersiz ödemeye yol açan işveren sorumludur. On günden sonra silme ve düzeltmeler “4/a Tescil Programı” ile yapılır. Ayrılış nedeni, sigortalının tek başına talebiyle değiştirilmez; işverenle birlikte başvuru ya da işverenin belgeli başvurusu gerekir.

Sınavda dikkat

• Genel süre 10 gün, kamu sözleşmeli/yurt dışı personelde 3 ay.
• Ceza her sigortalı için asgari ücretin onda biri, aylık üst sınırlı.
• Kursiyer ve iş kaybı tazminatı alanlar için ayrılış bildirgesi verilmez.