Teminat

Teminat gösterilecek hâller (md. 84)

Davalının muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak uygun bir teminat şu hâllerde gösterilir:

• Türkiye'de mutad meskeni olmayan Türk vatandaşının dava açması, davacı yanında müdahil olması veya takip yapması,
• Davacının iflası, konkordato veya uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırma işlemleri, borç ödemeden aciz belgesi gibi sebeplerle ödeme güçlüğünün belgelenmesi.

Bu koşullar dava sırasında ortaya çıkarsa da teminata karar verilir. Mecburi dava ve takip arkadaşlığında yükümlülük ancak tüm davacılar bakımından mevcutsa doğar.

Teminat istenemeyecek hâller (md. 85)

• Davacının adli yardımdan yararlanması,
• Yurt içinde teminatı karşılayacak taşınmazı veya ayni teminatla güvenceli alacağı bulunması,
• Davanın sırf küçüğün menfaatini korumaya yönelik olması,
• İlama bağlı alacak için ilamlı icra takibi yapılmış olması.

Karar, tutar ve sonuç (md. 86-89)

• Teminata mahkemece kendiliğinden karar verilir; hâkim önce tarafları dinleyebilir.
• Tutar ve şekli hâkim serbestçe belirler; taraflar şekli sözleşmeyle kararlaştırmışsa ona göre belirlenir. Koşullar değişirse teminat azaltılabilir, artırılabilir, değiştirilebilir, kaldırılabilir.
• Kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava usulden reddedilir; müdahil teminat vermezse müdahale talebinden vazgeçmiş sayılır.
• Sebep ortadan kalkınca ilgilinin talebiyle teminatın iadesine karar verilir.

Süreler (md. 90-94)

• Hâkim kanuni süreleri, kanundaki istisnalar dışında artıramaz veya eksiltemez; kendi belirlediği süreleri haklı sebeple değiştirebilir.
• Gün olarak belirlenen sürede tebliğ veya tefhim günü hesaba katılmaz. Resmî tatil günleri süreye dâhildir; son gün tatile rastlarsa süre izleyen ilk iş günü biter.
• Kanunun belirlediği süreler kesindir. Kesin olduğu belirtilmeyen süreyi kaçıran taraf yeniden süre isteyebilir; ikinci süre kesindir.

Eski hâle getirme (md. 95-101)

• Elde olmayan sebeplerle kesin süreyi kaçıran kişi talepte bulunabilir; aynı sonuca başka hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa talep edilemez.
• Talep, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde dilekçeyle yapılır; yapılamayan işlem de bu süre içinde yapılmalıdır.
• İşlemi inceleyecek mahkemeden istenir; istinaf hakkı düşmüşse bölge adliye mahkemesinden, temyiz hakkı düşmüşse Yargıtaydan talep edilir.
• Talep yargılamanın ertelenmesini gerektirmez, icraya engel olmaz; mahkeme haklı görürse teminatla (gerekirse teminatsız) erteleyebilir. Giderler kural olarak talep edene yükletilir.

Adli tatil (md. 102-104)

• Adli tatil her yıl 20 Temmuzda başlar, 31 Ağustosta biter; yeni adli yıl 1 Eylülde başlar.
• Tatilde görülen işler: ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz, delil tespiti; her çeşit nafaka, soybağı, velayet, vesayet; nüfus kaydı düzeltme; işçilerin iş sözleşmesinden doğan davaları; iflas ve konkordato; çekişmesiz yargı işleri; ivedi işler.
• Tatile tabi işlerde süre tatilde biterse, ayrıca karar gerekmeksizin tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır.

Sınavda dikkat

• Adli yardımdan yararlanan davacıdan teminat istenemez.
• Teminat verilmezse dava usulden reddedilir; müdahil ise talepten vazgeçmiş sayılır.
• Eski hâle getirme süresi engelin kalkmasından itibaren iki haftadır.
• Adli tatil 20 Temmuz-31 Ağustos; uzama süresi bir haftadır.