Yargılama Usulü (HMK ve CMK) 6100 sayılı HMK

Yargılama Giderleri

Son güncelleme: 7 Ekim 2026 17 soru mevcut

HMK'ya göre yargılama giderleri şunlardır:

Başvurma, karar ve ilam harçları,
Dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderleri; dosya ve evrak giderleri,
Geçici hukuki koruma tedbirleri ile protesto, ihbar, ihtarname ve vekâletname giderleri,
Keşif giderleri; tanık ve bilirkişiye ödenen ücret ve giderler,
Resmî dairelerden alınan belgeler için ödenen harç, vergi ve ücretler,
Vekille takip edilmeyen davalarda tarafların hazır bulundukları günlere ait gündelik, yol ve konaklama giderleri için hâkimin takdir edeceği miktar,
Vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti,
Yargılama sırasında yapılan diğer giderler.

Her taraf ikamesini istediği delil için mahkemece belirlenen avansı kesin süre içinde yatırır; aynı delili birlikte istemişlerse gider yarı yarıya ödenir.
Bir taraf avansı yatırmazsa diğer taraf yatırabilir; aksi hâlde delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılır.
Tarafların serbestçe tasarruf edemeyeceği işlerde hâkimin resen başvurduğu deliller için gider bir hafta içinde taraflardan birine veya ikisine ödettirilir; yatırılmazsa ileride ödeyecek taraftan alınmak üzere Hazineden ödenir.
Hükmün kesinleşmesinden sonra mahkeme kendiliğinden kullanılmayan avansın iadesine karar verir; tebliğ gideri iade edilecek avanstan karşılanır.

Kural: yargılama giderleri aleyhine hüküm verilen taraftan alınır.
Her iki taraf kısmen haklı çıkarsa giderler haklılık oranına göre paylaştırılır.
Aleyhine hüküm verilen birden fazla ise giderler aralarında paylaştırılabilir veya müteselsil sorumluluğa karar verilebilir.
Gereksiz yere davanın uzamasına veya gidere sebep olan taraf, lehine karar verilse bile karar ve ilam harcı dışındaki giderlerin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir.
Davalı sıfatı kendisine aitmiş gibi davacıyı yanıltan kişi lehine, davanın sıfat yokluğundan reddinde yargılama giderine hükmedilemez.
Fer'î müdahil, yanında katıldığı taraf haksız çıkarsa yalnızca fer'î müdahale giderinden sorumludur.

Kötüniyetli davalı veya hiçbir hakkı olmadan dava açan taraf, giderlerden başka karşı tarafın vekiliyle kararlaştırdığı vekâlet ücretinin tamamını veya bir kısmını ödemeye mahkûm edilebilir; miktar fahişse mahkeme takdir eder.
Bu kişilere ayrıca 500 TL'den 5.000 TL'ye kadar disiplin para cezası verilebilir; hâle vekil sebep olmuşsa ceza vekile uygulanır.
Kanuna göre takdir olunan vekâlet ücreti taraf lehine hükmedilir.

Dava konusuz kalırsa giderler, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre belirlenir.
Görevsizlik/yetkisizlikten sonra davaya başka mahkemede devam edilirse giderlere o mahkeme hükmeder; devam edilmezse davanın açıldığı mahkeme talep üzerine dosya üzerinden davacıyı giderlere mahkûm eder.
Dava açılmamış sayılırsa giderler davacıya yükletilir.
Yargılama giderlerine mahkemece resen hükmedilir; tutar, oran ve döküm hüküm altında gösterilir.

Lehine karar verilen taraf da gereksiz gidere sebep olmuşsa giderlere (harç hariç) mahkûm edilebilir.
Avans yatırılmazsa delilden vazgeçilmiş sayılır; resen delil giderinde ise Hazine öder.
Yargılama giderine talep olmadan, resen hükmedilir.
Kötüniyete vekil sebep olmuşsa disiplin para cezası vekile verilir.

Bu konudan soru çöz

Bu konuda 17 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.

Ücretsiz başla Giriş yap